مقالات پذیرفته شده



  • تبلیغات‌شهری و تبیین چارچوب‌های بازنمایی بدن انسان

    نویسنده مسئول : رضا رفیعی راد
    سایر نویسندگان : رضا رفیعی راد
  • چکیده مقاله:
    تبلیغات شهری در ایران با اینکه رسانه¬ای نوپا است، اما می¬تواند به مثابه نهادی مؤثر با مخاطبان ارتباط برقرار نماید. رویکردهای قانونی تبلیغات در غرب، تحت تأثیر تفکر فردیت¬گرا، به مدد روش¬های مدیریت بدن که تصویری بی¬نقص و فنا ناپذیر از ابدان انسانی ارائه می-کند، از کارکرد تصاویر بدن، بیشترین سود را جهت پیشبرد اهداف سرمایه¬داری کسب می¬نمایند. اما در کشور ما سه قانون کلّی: «آیین¬نامه تأسیس و نظارت بر نحوه کار و فعالیت کانون¬های آگهی و تبلیغاتی»، «مصوبات کمیته مرکزی سازمان¬های تبلیغاتی کشور» و «سیاست¬ها و ضوابط حاکم بر تبلیغات محیطی» مرزهای این نوع تبلیغات را مشخص و معیارهای حضور تصویر بدن در تبلیغات شهری را به موازین شرعی و عرفی موکول نموده¬اند. در مبانی فکری اسلامی، انسان واجد سه نوع بدن متفاوت یعنی «بدن مادری»، «بدن مثالی» و «بدن ذره¬ای» معرفی می¬¬گردد و در آن، تنها بدن ذره¬ای اساس هویت انسان را تشکیل داده و بقیه فاقد اصالت می¬باشند. بنابراین نگاه ضوابط تبلیغات شهری به ارائه تصویر بدن، با تاکید بر بدن اصلی انسان یعنی بدن ذره ای، صورت گرفته و برخلاف غرب، از ارائه تصویر بدن مادری انسان در تبلیغات شهری خودداری می نماید.
  • بررسی بازنمایی روانشناسانه در آثار نقاشان معاصر ایران

    نویسنده مسئول : رضا رفیعی راد
    سایر نویسندگان : رضا رفیعی راد
  • چکیده مقاله:
    محققین علوم روانشناسی در تحقیقات مفصلی به نوعی اختلال به نام "اختلال روحي پس از حادثه (تروما)" پی برده و علائم بالینی آن را مشخص نموده اند. در این راستا ، صرفنظر از اختلالات ناشی از جنگ، بلایای طبیعی، تصادفات رانندگی، آسیب های ورود مدرنیته، طبق تحقیقات اخير علم روانشناسي، این اختلال به صورت "اختلال پیچیده روحي پس از حادثه" بعد از فاجعه حمله مغول، در يک تسلسل تاريخي، نسل به نسل انتقال يافته و در دوران معاصر نیز قابل مشاهده است. از طرف دیگر در تاريخ هنرجهان، هنر، کاربردهاي زيادي را به خود پذيرفته است. با افول هنر مدرن پس از انتزاع پسانقاشانه، راه براي انديشه هاي جديد هنر هموار و به تبع آن, علاوه بر ورود مفاهیم گذشته مانند بازنمایی اما این بار با تعاریفی جدید، کاربردهاي هنرنيز رو به فزوني گذارد، به طوري که گاه، هنر در عصر پست مدرن، به مثابه يک حقيقت علمي ظاهر شد. هنرمندان معاصر ايران که خود همپاي اوج و فرودهاي هنر مدرن، پيش آمده اند، نيز از اين قاعده مستثني نبوده اند و تاثيراتي از انديشه هاي هنر مابعد مدرن دريافت نموده اند. به نظر می رسد برخی از هنرمندان نقاش معاصر ایرانی در آثار خود که دارای مضامین اجتماعی است، با اتکا بر تعاریف جدید "بازنمایی در هنر" شواهد عینی از این اختلال مانند: تصاویری از ازدحام انسانهایی که تمایلی به برقرار ارتباط و گفتگو ندارند، گناه، ناامنی، تعلیق و زوال ارزشها، بی ثباتی هویت، پوچی تصاویر خشونت و جدال میان انسانها ، انسانهایی با ابدان حیوانی، اسارت، شکنجه، انسانهای بی چهره، جدا ماندگی و غربت انسانها را ارائه نموده اند.
  • .

    نویسنده مسئول : فرشاد حسنعلی زاد مظهر
    سایر نویسندگان : .
  • چکیده مقاله:
    .
  • تدوین چارچوب طراحی شهری محور ورودی شهر تبریز نمونه موردی: سه راهی اهر تا دروازه تهران

    نویسنده مسئول : مهسا بهرامزاده
    سایر نویسندگان : مهسا بهرامزاده 1، اکبر عبدلله زاده طرف 2 1- دانشجوی کارشناسی ارشد طراحی شهری، گروه شهرسازی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران. Mahsa.bahramzade70@yahoo.com 2- استادیار گروه شهرسازی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران (نویسنده مسئول).
  • چکیده مقاله:
    در گذشته های نه چندان دور که حد و مرز شهرها توسط دروازه ها مشخص می شد ، مبادی ورودی به شهر از کیفیت فضایی بالایی برخوردار بود و جز عناصر شاخص شهر به حساب می آمد. امروزه با گسترش و توسعه شهرها، مبادی ورودی آن به مسیرهایی برای تردد وسائل نقلیه موتوری تبدیل شده است و زمین های مجاور آنها نیز به کاربری های ناسازگار با محیط اختصاص یافته است که بی نظمی و اغتشاش بصری این فضا را تشدید می کنند. مبادی ورودی شرقی شهر تبریز به عنوان یکی از اصلی ترین اجزای کالبدی و فضای شهر علیرغم اهمیتی که به به لحاظ کالبدی و کارکردی دارد، از یک سو با تجمع کاربری های نا همگن و ناسازگار و از سوی دیگر کیفیت پایین ساخت و سازها فضای آشفته و نا هماهنگی ایجاد نموده که به لحاظ بصری بسیار آشفته است. از این رو مشاهده می گردد که ورودی شرقی شهر تبریز سازمان یافته نیست. روش پژوهش حاضر توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر مطلعات کتابخانه ای و بررسی های میدانی است. نتایج تحقیق حاکی از این است که بخشی از کاربری ورودی ناسازگارند، وضعیت پوشش گیاهی (نیز در این ورودی بسیار ضعیف می باشد. در زمینه تابلوهای اطلاع رسانی شهری به خصوص تابلوهای تعمیرگاه ها و کارگاه ها به دلیل تنوع و کثرت، دچار آشفتگی بصری است. در پایان پژوهش راهکارها و پیشنهاد هایی برای برنامه ریزی کاکردی و ادراکی در ورودی شهر تبریز ارائه شده است.
  • طراحی مرکز فرهنگی-توانبخشی کودکان استثنایی برای کلان¬شهر تبریز با تاکید بر عوامل ﻣﺆثر

    نویسنده مسئول : پرستو قاسم زاده
    سایر نویسندگان : 1- پرستو قاسم زاده 2- سیروس جمالی
  • چکیده مقاله:
    کودک استثنایی کودکی است که از نظر جسمی، فکری، عاطفی و رفتاری با اکثر هم سالان خود متفاوت بوده و نیاز به آموزش و خدمات ویژه دارد. معلمان و اولیا باید خودشان را با کودک استثنایی که دارای خصوصیات و تفاوت های استثنایی نسبت به سایر کودکان است سازگار کنند. معلولیت عارضه ای جسمی-روانی است که در برخی افراد جوامع مختلف به صورت های گوناگون دیده می شود. بر اساس آمار سازمان بهداشت جهانی حدود 13 درصد از معلولین جهان را کودکان تشکیل می دهند. معلولیت این انسان های خردسال به صورت ناتوانایی های جسمی-حرکتی، آسیب های شنیداری و دیداری و کم توانی ذهنی بوده و نیازمند محیط هایی با امکانات آموزش و خدمات ویژه هستند تا تعامل آن ها با محیط و دنیای پیرامون تسهیل شود. در این تحقیق با استفاده از روش نوشتار مبتنی بر مطالعات کتابخانه ای و رویکرد توصیفی، ابتدا به بررسی انواع معلولیت ها و روش های توانبخشی پرداخته شده است. سپس عوامل مهم در طراحی مرکز توانبخشی کودکان استثنایی و چگونگی اثر طراحی معمارانه مرکز در بهبودی و توانبخشی کودکان مورد بررسی قرار گرفته است.
  • کودک، معماری، خلاقیت

    نویسنده مسئول : سودا اهری زاد
    سایر نویسندگان : سودا اهری زاد، سحر طوفان
  • چکیده مقاله:
    از آنجایی که کودکان تاثیر پذیرترین گروه سنی جامعه را تشکیل داده‌اند و شخصیت افراد از سنین کودکی شروع به شکل‌گیری می‌کند، می‌توان با شناخت عوامل موثر بر رشد قوه‌ی خلاقیت در کودکان زمینه‌ساز وجود افرادی خلاق در جامعه شوند. محیطی که کودک در آن رشد می‌یابد تاثیر قابل توجهی بر پیدایش و حفظ توانایی‌های کودکان دارد. در طراحی مکان‌هایی برای کودکان مسئله‌ای که حائز اهمیت می‌باشد توجه به کودک و نیازهایش است که متاسفانه به باد فراموشی گرفته شده‌است. هدف از این تحقیق در نظر گرفتن کودکان و در نتیجه ارائه اصول و معیارهایی برای پرورش خلاقیت کودکان به کمک طراحی معماری است. معمارانی که برای کودکان طراحی می‌کنند نیاز دارند جهت فهم و درک سیمای محیطی که برای کودکان صمیمانه است اطلاعاتی درمورد کودکان داشته‌باشند. در این راستا ابتدا با بحث در مورد کودک و معماری فضاهای مرتبط با کودک و سپس ارائه تعاریفی از خلاقیت سعی در نشان‌دادن رابطه‌ی بین معماری خاص یک فضا و خلاقیت کودکان در آن فضا شده‌است. نتایج بدست‌آمده از این تحقیق نشان‌دهنده آن‌اند که به طور کلی ویژگی‌های یک فضا تاثیر مستقیمی بر روی شکوفایی خلاقیت کودکان دارد.
  • بررسی ساختار عملکردی در طراحی انعطاف پذیر مسکن ایرانی نمونه موردی(خانه قزوینی¬های اصفهان)

    نویسنده مسئول : سمیرا وکیلی
    سایر نویسندگان : سمیرا وکیلی
  • چکیده مقاله:
    مساله عملکرد را می توان بخشی از معماری بیان کرد که در تعامل با انسان، مخاطب معماری و در طراحی به عنوان یک اولویت برای معمار مورد توجه قرار می¬گیرد. امروزه عملکرد نه به عنوان یک تصمیم و انتخاب غیر قابل بازگشت از طرف معمار برای مخاطب، بلکه به عنوان وجهی از طراحی معماری در پی یاسخگویی به نیاز و خواست مخاطب شکل خواهد گرفت. انعطاف پذیری رویکرد و پاسخی به مساله سازماندهی عملکرد با هدف توجه به نیاز و خواست متفاوت و متغیر مخاطب معماری در جهت ارایه طرح و پلان منعطف، همسو با نیاز کاربر مورد توجه قرار گرفته¬است. هدف این مقاله پرداختن به مورد مشخص از مفاهیم طراحی انعطاف پذیر و تدوین روشی برای مطالعه نظری و معیارهای موثر آن، تجزیه و تحلیل ساختارها و ایده¬های تغییر فرم پذیر و ارزیابی قابلبت¬های مسکن ایرانی در جهت ایجاد زبانی جدید در معماری می-پردازد. روش تحقیق در این پژوهش ترکیبی و با توجه به اهداف تحقیق میدانی و تحلیلی می¬باشد که با بررسی نمونه¬های مختلف به مقایسه، تحلیل و نتیجه گیری پرداخته¬است.
  • بررسی سیر تحول بازار(مراکز خرید) در ایران و جهان

    نویسنده مسئول : نادیا خندانی
    سایر نویسندگان : نادیا خندانی1، مهسا فرامرزی2
  • چکیده مقاله:
    بررسی روند شکل گیری شهرها نشان می دهد که بازارها یکی از مهمترین ارکان تشکیل دهنده شهرها می باشند. بازار غالباً فضایی سرپوشیده است که با گذر زمان اشکال متفاوتی به خود گرفته و اثر شرایط اقلیمی و جغرافیای محیط اطراف، در معماری آن کاملاً نمایان است. بازار مراکز پیوند عناصر شهری بوده و دارای جنبه های مختلف سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و هنری می باشد. در ابتدا بازار تنها فضایی برای تولید، عرضه، تبادل و خرید و فروش کالاها بود ولی در طول زمان کارکردهایی نظیر کارکرد اجتماعی نیز به آن اضافه شد. هر چند با وارد شدن به عصر صنعتی و دنیای مدرن، رفته رفته این کارکردها به دست فراموشی سپرده شد و بیشتر جنبه تجاری و اقتصادی آن اهمیت یافت. این پژوهش به بررسی سیر تحول مراکز خرید در ایران و جهان می پردازد.روش تحقیق مقاله ،به صورت تاریخی- تحلیلی بوده و مطالعاتی در زمینه بازار و ایجاد فضاهای تجاری در طول تاریخ و دوره معاصر مورد بررسی گرفته است، و در اخر دو جدول جداگانه از تحولات تاریخ بازار در ایران و جهان ارائه شده است.
  • مطالعه حمل ونقل وترافیک شهری (مطالعه ترافیک محدوده مرکزی شهرکرمانشاه)

    نویسنده مسئول : کامران نوری
    سایر نویسندگان : کامران نوری1 استادیاردانشگاه پیام نور Noori7711@yahoo.in میلاد نوروزی کارشناس ارشد جغرافیا وبرنامه ریزی شهری
  • چکیده مقاله:
    نظر به اینکه نتایج پژوهش می تواند برای بهبود تصمیمات جهت ایجاد، حفظ و نگهداری ترافیک وحمل ونفل شهری ونقش آن درزندگی مردم کرمانشاه مورد استفاده قرار گیرد می توان گفت نوع پژوهش کاربردی است.برای دستیابی به اطلاعات ابتدامراجعه به سازمانهاها ،اینترنت،کتابخانه ها و... شده وسپس باروش میدانی واستفاده ازپرسشنامه به گردآوری اطلاعات پرداخته شده است که براساس فرضیه های پژوهش ابتدا نظر مردم مورد سنجش قرارگرفته درمرحله دوم ترافیک وحمل ونفل شهری از نظرکمی وکیفی موردمطالعه قرارگرفته. در این پژوهش جامعه آماری کلیه مردم شهر کرمانشاه هستند هرکدام ازاین دو مرحله دارای روش تحقیق خاص خود هستند. پس از مطالعه وضعیت ترافیک وحمل ونفل شهرکرمانشاه از نظرکمی ،کیفی ورضایتمندی گروههای مختلف مردم راههایی برای بهبودی وضعیت ترافیک وحمل ونفل شهرکرمانشاه ارائه خواهد شد. ودرپایان پژوهش موردنظرجهت ایجاد، حفظ و نگهداری تاسیسات وزیرساختهای ترافیک وحمل ونفل شهرکرمانشاه ونقش آن درزندگی مردم مورد استفاده قرار خواهد گرفت. ودیگر اینکه وجود وضعیت ترافیک وحمل ونفل شهری مناسب در هر شهر ضمن كاهش نارضایتی مردم ازشهر وشهرداری ، باعث افزايش چشمگير عملكرد شهر وشهرداری ، نشاط روحي شهروندان و تجلي بهتر اهداف متعالي شهر و نيز دستيابي به اهداف فردي خواهد شد. یکی ازاهدف اصلی این مطالعه، تبیین و پیش بینی ترافیک وحمل ونفل شهری مناسب در خورومورد رضایت مردم کرمانشاه ازوضعیت شهر، شهرداری ومسئولین است.
  • ارزیابی مشارکت روستاییان دراحداث مسکن مقاوم روستایی – مطالعه موردی روستاهای استان کرمانشاه

    نویسنده مسئول : کامران نوری
    سایر نویسندگان : کامران نوری استادیاردانشگاه پیام نور میلاد نوروزی کارشناس ارشد جغرافیا وبرنامه ریزی شهری
  • چکیده مقاله:
    روش انجام پژوهش حاضر با توجه به ماهیت موضوع به صورت توصیفی، تحلیلی و ترکیبی می باشد. و نظر به اینکه نتایج پژوهش می تواند برای بهبود تصمیماتی جهت ایجاد، حفظ و نگهداری زندگی روستایی وجلوگیری ازمهاجرت روستایی مورد استفاده قرار گیرد می توان گفت نوع پژوهش کاربردی است. براساس فرضیه های پژوهش ابتدا اهمیت مسکن مقاوم ، اهمیت مشارکت روستاییان دراحداث مسکن مقاوم روستایی همچنین شناخت موانع وچالشهایی که باعث عدم مشارکت روستاییان دراحداث مسکن مقاوم روستایی می شود موردمطالعه قرارمی گیرد و درمرحله دوم میزان تمایل به مشارکت مردم دراحداث مسکن مقاوم روستایی توسط مردم به وسیله پرسش نامه مورد سنجش قرارگرفته می شود درسالهای اخیر یکی از مهمترین اقدامات انجام شده بنیاد مسکن انقلاب اسلا می درباره ساخت مسکن مقاوم به جهت بالا رفتن کیفیت مساکن روستایی است. ولی جهت هراقدامی رضایت ومشارکت مردم لازم است .پس ضروری است میزان ،ضعف ها ،چالش ها و قوت های مشارکت روستاییان در زمینه ساخت مسکن مقاوم روستایی برای بهترشدن عملکرد این بنیاد مسکن دراین امر مورد ارزیابی قرارگیرد. در زمینه برنامه ریزی های توسعه و مدیریت روستایی ویا هرکارعمرانی واجتماعی دیگر،نمی توان مشارکت وهمراهی مردم رانادیده گرفت . مردم ازطرح پیشنهادی مقاوم سازی به دلیل بالا رفتن رفاه استقبال می کنند. وبالا رفتن رفاه مسکونی روستا نشینان یکی از دلایل مهم ساخت مساکن مقاوم می باشد.مشکلات اجتماعی که معمولا ادارات وارگان های دیگری مانند بانک ها آن ها را به وجود می آورند ولی به دلایلی اهالی روستاها طرف حساب خود را بنیاد مسکن انقلاب اسلامی می دانند وکوتاهی خود،دیگر سازمان ها مانند بانک ها ، جهاد کشاورزی، شرکت های متولی زیر ساخت های روستایی مانند برق،آب وگاز و... رابه حساب بنیاد مسکن انقلاب اسلامی می گذارند.
  • مطالعه وضعيت كمي و كيفي مساكن جابه جا شده در اثرزلزله بخش دینور شهرستان صحنه در استان کرمانشاه

    نویسنده مسئول : کامران نوری
    سایر نویسندگان : کامران نوری استادیاردانشگاه پیام نور Noori7711@yahoo.in میلاد نوروزی کارشناس ارشد جغرافیا وبرنامه ریزی شهری
  • چکیده مقاله:
    پژوهش حاضر با عنوان ارزیابی اثرات جابجایی سکونتگاهای روستایی پس از حوادث طبیعی - مطالعه موردی روستاهای جابجاشده بخش دینوردراثرزلزله سال 1381 به بررسي وضعيت كمي و كيفي مسكن جابه جا شده در اثرزلزله بخش دینور شهرستان صحنه در استان کرمانشاه ، درزمینه ساخت مسکن مقاوم و اجرای طرح های جابجایی سکونتگاهای روستایی روستاهای استان کرمانشاه در بخش دینور به برنامه ريزي جهت ساماندهي و توانمندسازي اين بخش مي پردازد ، روش انجام پژوهش حاضر با توجه به ماهیت موضوع به صورت توصیفی، تحلیلی و ترکیبی می باشد. و نظر به اینکه نتایج پژوهش می تواند برای بهبود تصمیماتی جهت ایجاد، حفظ و نگهداری زندگی روستایی وجلوگیری ازمهاجرت روستایی مورد استفاده قرار گیرد می توان گفت نوع پژوهش کاربردی است که براساس فرضیه پژوهش مساکن جدید از نظرکمی وکیفی موردمطالعه قرارگرفت . باتوجه به داده‌های بدست آمده براساس يافته‌هاي پژوهش حاضر مي¬تواند باعث افزايش رفاه اجتماعی، اقتصادی، سیاسی، امید به زندگی ، بهبود وضعیت سکونت و .... شود و پيوسته منجر به حفظ توانايي‌ها و مزاياي انسانی اجتماعی گردد.
  • تبیین انطباق پذیری معیارهای توسعه پایدار زیست محیطی در معماری اسلامی (نمونه موردی: مسجد جامع یزد)

    نویسنده مسئول : سروناز عبدلی ناصر
    سایر نویسندگان : سروناز عبدلی ناصر
  • چکیده مقاله:
    اجرای روش های مناسب در طراحی ساختمان که با اقلیم محل هماهنگی داشته باشد همواره مورد توجه معماران ساختمان قرار گرفته است. توجه به نیروهای طبیعی و زوال ناپذیر همچون آفتاب، باد و بهبود بخشیدن به شرایط حرارتی فضاها از دیرباز در کشور ما معمول بوده است. استفاده از این نیروها در ساختمان سبب صرفه جویی در مصرف انرژی و مهمتر از آن ارتقای کیفیت آسایش و بهداشت و سالم سازی محیط زیست می شود. معماری سنتی ایران در بخش مذهبی دارای ویژگی های منحصر بفردی است که ضمن توجه به مسائل زیباشناختی و حفظ محیط زیست پاسخگوی نیازهای اقلیمی هر منطقه نیز بوده است. مقاله حاضر به بررسی رویکردهای اقلیمی مسجد جامع یزد در بافت سنتی شهر یزد می پردازد. پژوهش مربوط به این مقاله با تکیه بر روش پیمایشی و توصیفی ـ تحلیلی انجام شده و هدف از آن بیان الگوهای طراحی مسجد همساز با اقلیم گرم و خشک شهر یزد است. مطالب ذکرشده در این مقاله موید این مطلب است که فنون و قواعد بکار رفته در معماری سنتی ایران و مخصوصا در مسجد جامع یزد، بسیاری از مفاهیم نوین در عرصه معماری پایدار را در خود به وضوح دارد.
  • تحلیل توسعه پايدار تبریز با استفاده از الگوی تحلیلی ترکیبی گلادوین- سوات

    نویسنده مسئول : یوسف محمدزاده
    سایر نویسندگان : توحید اخلاقی- یوسف محمدزاده
  • چکیده مقاله:
    امروزه شهرسازی با تبعیت از مدل های کلیشه ای توسعه شهری (عمدتاً متجدد) که نسبت به شرایط و خصوصیات بومی بی اعتنا است، نه تنها شرایط ناپایداری را در شهرها پدید آورده، بلکه ناپایداری مناطق اطراف را نیز به دنبال داشته است. به گونه اي كه در كلانشهرهايي مثل تبريز، سطح اشغال شده شهری بر روند رشد جمعیت پیشی گرفته و این پدیده بر دامنه مشكلات زیست محیطی، زیرساختی و اقتصادی و در یک کلام ناپایداری شهرها افزوده و مدیریت شهری را با مشکلات عدیده ای روبروکرده است. هدف از اين تحقيق شناخت و تحليل امكانات و محدوديت هاي توسعه پايدار كلانشهرتبريز با استفاده از شاخص های منتخب بوده و ابزار جمع‌آوري داده¬ها، اطلاعات حاصل از نقشه هاي تحليلي توليدشده در محيط GIS و طرح ¬هاي توسعه شهري تبريز مي باشد. همچنين روش تحقيق، توصيفي- تحليلي بوده كه در آن از مدل ها و روشهاي كمّي نظير SWOT، AHP و ... استفاده شده¬ است. نتيجه حاصل ا ز بررسي¬هاي انجام¬شده نيز بيانگر آن است كه ظرفيت ها و پتانسيل هاي توسعه پايدار در اين شهر فراوان بوده و با برنامه ريزي استراتژيك و آينده نگر و رفع نقاط ضعف و غلبه بر تهديدات مي توان مسير را براي تقويت نقاط قوت و شكوفايي فرصت هاي توسعه پايدار هموارتر نمود.
  • تدوین استراتژي هاي توسعه پایدار برای کلانشهرتبریز با استفاده از نمودار اطلس

    نویسنده مسئول : یوسف محمدزاده
    سایر نویسندگان : توحید اخلاقی- یوسف محمدزاده
  • چکیده مقاله:
    شهر تبریز نمونه ای از شهرهایی است که به رغم انسجام فضایی وفشردگی در مرحله پیدایش ورشد ارگانیک آن تادوره پهلوي به ويژه قبل از اصلاحات ارضي اوايل دهه40 ، در پی تحولات ناشی از شهرسازی دهه هاي اخير به کلی متحول شده و درشرايطي كه تا چند دهه پیش در فضایی محدود شکل گرفته وبا برج وبارو محصور بود،گسترش زیادی یافته وامروز گرفتار ساختاری متخلخل وبیمار گونه شده است؛ به گونه اي كه امروزه سطح اشغال شده شهری برروند رشدجمعیت پیشی گرفته واین پدیده بردامنه بحرانهای زیست محیطی، زیرساختی واقتصادی ودریک کلام ناپایداری شهرها افزوده و مدیریت شهری را با مشکلات عدیده ای روبروکرده است. هدف اين تحقيق استفاده از يافته هاي تحقيق در سياستگذاريها وبرنامه ريزيهاي مرتبط با طرحهاي توسعه شهري وكمک به مدیران نهادها وسازمانهای ذيمدخل درمدیریت شهری می باشد. روش تحقيق نیز توصيفي- تحليلي بوده و درآن از مدل اطلس استفاده شده است. نتيجه حاصل از بررسيهاي انجام شده تدوین استراتژي هاي گردید كه به جاي قاعده روي، دست به قاعده شکنی و به جاي تطابق قابليت ها با قواعد، دست به تطابق قواعد با قابلیت ها زده و با تکیه بر ظرفيت هاي دروني و ملاحظاتي نظير کمبود منابع (زمین، خاک و هوا)، ضرورت کاهش هزینه های توسعه شهری و لزوم ارائه خدمات مطلوب تر و در عین حال اقتصادی تر، چشم اندازی با ويژگي هاي یک شهر پایدار را در یک افق درازمدت برای کلانشهر تبريز به ارمغان می آورد.
  • معرفی مسجد حسن پادشاه (مسجد اوزون حسن) شهر تبریز

    نویسنده مسئول : منیر گرمیانی
    سایر نویسندگان : منير گرمياني دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی معماری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تبریز، تبریز، ایران
  • چکیده مقاله:
    یکی از بناهای مهم مجموعه صاحب آباد تبریز، جامع سلطان حسن است. بنای این مسجد یکی از شاهکارهای هنر معماری است. این مسجد بنا به متون تاریخی موجود، در زمان حیات اوزون حسن پادشاه آق قویونلو ساخته نشده بود و به نظر می رسد احداث آن توسط جانشین اوزون حسن، سلطان یعقوب (به خاطر قدردانی و احترام از خدمات اوزون حسن) صورت گرفته و به نام جامع سلطان حسن نامگذاری شده است. نگاه سیاحان به این بنا، دارای ارزش تاریخی است و در راستای تجزیه و تحلیل معمارانه اهمیت به سزایی دارد. مطالعات تطبیقی سفرنامه ها با وضع موجود مسجد در تجزیه و تحلیل معمارانه مسجد فوق و نهایتاً شناخت فضایی-کالبدی، ما را به اهداف پژوهش رهنمون می سازد.
  • بررسی فقهی و حقوقی کمیسیون ماده 100 شهرداری

    نویسنده مسئول : علیرضا نجف پور
    سایر نویسندگان : 1- رضا خان بابایی ساعتلو 2- سیروس اسماعیل زاده 3- علیرضا نجف پور
  • چکیده مقاله:
    این مقاله با مطالعه بر رسیدگی شکلی و تشکیلات اداری کمیسیون ماده100 در صدد این است که تبین نماید مفادکمیسیون ماده مذکور با مبانی فقی ، حقوق مدنی و قواعد فقهی سازگار و اراء صادره برای تخلفات ساختمانی و مبالغ دریافتی تحت عنوان جریمه مازاد بر تراکم ،شرعی می باشند و ضرر و زیان وارده از جمله از بین رفتن حق ارتفاق مالکین سایر پلاک های ثبتی و تضییع حقوق شهروندی واجتماعی دراین کمیسیون پیش بینی و جبران می گردد . لذا با بررسی دو قاعده فقهی " لاضرر و تسلیط" وکاربرد آن و ارایه راهکار هدفمند در جهت حل مشکلات کمیسیون مذکور است که با تغییرات بنیادین در تشکیلات و شیوه دادرسی کمیسیون , رعایت اصل تساوی طرفین , برخورداری از دادرسی عادلانه و حضور اصحاب دعوی با حق دفاع از حقوق بحقه خویش در جهت دادرسی عادلانه گام برداشته شود، در این مقاله تاکید بر اصل قضایی بودن رسیدگی و التزام به شیوه دادرسی مدون مطابق با اصول قانونی اساسی و قوانین مدنی و منابع معتبر اسلامی است که هرگونه اجمال وسکوت قانونگذار وضعف های موجود در شیوه رسیدگی کمیسیون را مرتفع ، تا اعضا و صاحبان قلم از سردرگمی شکلی نجات پیدا کرده و با تخصصی کردن کمیسیون و استفاده از افراد با دانش حقوقی و فقهی لازم در جهت قضاوت عادلانه تلاش شود و از نفوذ یا حق رای افراد فاقد تخصص خودداری شده تا اجرای عدالت بهتر تامین گردد.مقاله با این نتیجه به پایان میرسد که ماده100 شهرداری جوابگوی نیازهای اساسی جامعه شهرنشینی کنونی نیست و چه بسا مالکین با سوء استفاده از حق مالکیت با دخل و تصرف بیش از حد عرف موجب تضییع حقوق شهروندی گردیده و نظم اجتماعی و بافت شهری را برهم زده و جبران خسارت نمی گردد لکن بایستی مطالعات دقیقتر و جامعتری انجام گردد تا نیازها و مشکلات موجود در ساختار کمیسیون حل و فصل گردد.
  • بررسی تطبیقی "مکتب کامل" جلیل ضیاءپور و "مدرنیسم در نقاشی" گرینبرگ

    نویسنده مسئول : reza rafiei rad
    سایر نویسندگان : رضا رفیعی راد1*، بهرام احمدی 2 1- دانشجوی کارشناسی ارشد نقاشی دانشگاه یزد 2- استادیار، عضو هیئت علمی دانشکده هنر و معماری دانشگاه یزد
  • چکیده مقاله:
    یکی از منابع اصلی شناخت بنیادهای هنر مدرن، مقاله «مدرنیسم در نقاشی» کلمنت گرینبرگ می باشد. او در این مقاله با بیان کارکرد خودنقادی در هنر، با حذف مدیوم های دیگر، سطح را به عنوان یگانه هنجار متمایز و مختص نقاشی جهت حصول خلوص در نقاشی معرفی نموده است. در ایران جلیل ضیاءپور بیانیه ای با عنوان« لغو نظریه‌های مکاتب گذشته و معاصر از پریمیتیو تا سوررآلیسم» در نشریه کویر منتشر کرد که با حذف مدیوم های دیگر در نقاشی نظریه ی "مکتب کامل" را ارایه داده و ارزش های نقاشی ناب را بیان نمود. اما این دو بیانیه چه شباهت ها و تفاوت هایی با یکدیگر دارند؛ و آیا چنین قیاسی درست است؟ در تطبیق این دو بیانیه با روش توصیفی و تحلیلی می توان مشاهده کرد که هردو، متن مکتوب دانشگاهی بوده و بیانیه ضیاءپور یازده سال قبل از گرینبرگ نوشته شده و او در دوره اولیه سیر تحول هنر معاصر ایران منشاء تحولات فراوان از جمله تاسیس هنرستان هنرهای زیبا بوده و یکی از مهمترین مروجین نقاشی مدرن ایران است. همچنین می توان نتیجه گرفت که در این دو بیانیه، در فردی بودن انگیزه ها و اهداف هنرمندان اتفاق نظر وجود دارد. اما در کارکرد خودنقادی، تداوم یا گسست تاریخی نقاشی، اعتقاد به فقدان یا وجود برنامه نظری در هنر مدرن و نیز میزان اهمیت بستر تاریخی و فرهنگی هنر مدرن تفاوت های بنیادین وجود دارد.
  • روانشناسی محیطی، دانش میان رشته ای معماری و علوم رفتاری

    نویسنده مسئول : اناهیتا تنیده
    سایر نویسندگان : آناهیتا تنیده1.* دکتر سحر طوفان2
  • چکیده مقاله:
    اين نوشتار برگرفته از پژوهشي مي‌باشد كه در جهت شناسايي عوامل موثر بر رونق فضاهاي تجاري انجام گرفته است در اين پژوهش تلاش براين بوده كه با توجه به اهميت فعاليت خريد و هم‌چنين نقش روانشناسي فردي و محيطي در كيفيت فضاهاي تجاري در قالب مفهومي بسيار حائز اهميت قرار گرفته است زيرا ارتباط موثر بين علم رفتاري (روانشناسي محيطي) و فضاهاي تجاري امروزه بسيار مورد توجه استفاده كنندگان مي‌باشد. در قرن حاضر رابطه انسان و محيط و قابليت ترجمه آن به زبان طراحي معماري مورد توجه پژوهشگران اين حوزه از دانش بوده است. در اين راستا شناخت رابطه‌ي انسان و محيط زندگي او اهميت بسيار پيدا كرده است. دليل مجزاسازي روانشناسي محيطي از ساير علوم روانشناسي نيز همين موضوع مي‌باشد. نظريه‌هاي طراحي ارائه شده در چندين سال اخيراً بر پايه نياز و درك انسان از محيط زندگي تدوين گرديده است. هدف طراحان در حوزه شهرسازي و معماري از پرداختن به اين دانش ميان رشته‌اي روانشناسي محيطي، تحليل رابطه انسان و محيط و كاربرد آن در معماري است.
  • روانشناسی محیطی، عامل تاثیر گذار در فضاهای تجاری

    نویسنده مسئول : اناهیتا تنیده
    سایر نویسندگان : آناهیتا تنیده1*، دکتر سحر طوفان2*
  • چکیده مقاله:
    در قرن معاصر موضوع رابطه انسان و محیط و قابلیت ترجمه آن به زبان طراحی محیط و معماري، مورد توجه پژوهشگران این حوزه از دانش بوده است. در این راستا شناخت انسان و ویژگی‌هاي محیط زندگی او و چگونگی برقراري رابطه میان این دو عامل اهمیت دارد. این مقاله مروري تحلیلی بر دانش روانشناسی محیطی، رابطه‌ي دو سویه بین روانشناسی محیطی و فضاهای تجاری همچنین نظریه‌ها و مکاتب این حوزه وتأثیر کیفیت محیط ساخته شده بر رفتار و روان انسان در هنگام خرید داشته است. در این بررسی مشخص گردیده که «روانشناسی محیطی» از تعامل دو حوزه علوم رفتاري و معماري، دانش میان رشته‌اي و نظریه‌هاي طراحی بر پایه نیازها و درك انسان ازفضاهای تجاری تدوین گردیده است، لذا می‌توان روانشناسی محیطی را مهمترین عامل تاثیرگذار در فضاهای تجاری دانست. هدف معماران از پرداختن به این دانش، تحلیل رابطه انسان و محیط تجاری و کاربرد آن برای ایجاد حس بهتر خرید می‌باشد. گسترش بی رویه و بی برنامه توسعه شهرها، افزایش فاصله محل کار و زندگی، افزایش ترددهاي شهري، عدم تشخیص نیازهاي انسانی، آلودگی صوتی و بصري و هوا، فقدان مسکن مناسب و کیفی،ازدحام و بروز تعارضهاي اجتماعی، از میان رفتن حس تعلّق به محیط و سایر عوارض را می توان بعنوان شرایط و کیفیات نامناسب شهري دانست که با ایجاد فشارهاي روانی در افراد اثرات سوئی بر سلامت جسمی و روحی آنها می گذارد و موجب اختلال در عملکرد افراد در قلمرو اجتماعی، روانشناختی وجسمانی می گردد. این مسائل بر اهمیت پرداختن به موضوع کیفیت فضاي زیست که بخشی از آن فضاهاي ساخته ما بعنوان آثار معماري و فضاهاي شهري می باشد را مشخص می سازد. معماران دریافته اند که طراحی براي ساخت محیطی همساز با خواست هاي انسان در جوامع و شهرهاي بزرگ،مستلزم همگامی با دانش هایی است که آنها را در رفع کاستی ها یاري سازد.
  • بررسی نقش و نگاره های روی سنگ قبرهای شهر اراک

    نویسنده مسئول : مریم فلاح
    سایر نویسندگان : نویسنده مریم فلاح
  • چکیده مقاله:
    چکیده: مطالعه و بررسی روی سنگ قبرهای استان مرکزی( شهر اراک)، افزون بر آشنایی با فرهنگ ها در سلسه و ادوار مختلف، تداوم تاثیرات این هنر را در همان دوران آشکار بوده است. شیوه های ساخت و تزیین( به ویژه در خصوص نقوش به عنوان عنصر اصلی تزیینی روی سنگ قبرها) بارزترین اسناد تداوم تاثیرات در این سنگ ها هستند در مقاله ی پیش رو با مطالعه و مقایسه تعدادی از سنگ قبرها می توانیم تاثیرات این نقوش را مورد بررسی قرار دهیم. روش این تحقیق توصیفی، تحلیلی بوده و روش گردآوری اطلاعات آن، کتابخانه ای و همچنین براساس مطالعه میزانی استوار است. نتایج این تحقیق نشان می دهد که در میان انواع سنگ قبرها نقوش مهر- تسبیح- شانه- جام- گل و... دیده می شود.اگر چه در شیوه ی ساخت تغییرات چندانی نکرده اند، از نظر نقش و نگار تفاوت دارند. و ویژگی های مختص به خود را به نمایش می گذارند. هدف از این موضوع توجه به این که آثار و نقوش در حیطه ی هنرهای سنتی خلق شده است. و به هر حال به دست فراموشی و نابودی سپرده شده و از سوی مسئولین امر توجهی به حفظ و نگهداری آنها نمی شود.
  • بررسی نقش جهان بینی دینی در شکل گیری شخصیت هنرمند

    نویسنده مسئول : سیده رقیه حسینی اشلقی
    سایر نویسندگان : سیده رقیه حسینی اشلقی
  • چکیده مقاله:
    هر انسانی چه بخواهد و چه نخواهد، چه بداند و چه از آن غافل باشد چه رسما اعلام کند و چه از بیان آن استنکاف ورزد، عمارت عُمر و فعالیت ها و اعمال و رفتار خویش را بر ارکانی استوار می نماید که از جهان بینی و نحوه نگرش او به عالم هستی و غایتی که برای حیات قائل است، استخراج و استنباط شده اند. به طریق اولی هنرمند نیز به عنوان کسی که عمل او جلوه ای از توان خلاقیتی است که در نهاد او به ودیعه نهاده شده است از این قاعده مستثنی نمی باشد. ریشه داشتن فکر و عمل انسان در جهان بینی و باورهای او و وجود اصولی جهانی و مورد قبول همه جوامع، مفروضات مورد قبولی هستند که به استناد آن ها مقاله حاضر سعی در شناسایی تأثیر تفکر دینی (بعنوان یک نوع جهان بینی) بر شکل گیری هنرمند (انسانی که به خلق آثاری می پردازد) و بر آثار هنری وی دارد. این کوششی است در جهت آشنایی با چگونگی هدایت و جهت دادن هنرمند و همچنین ویژگی های آثار وی در قالب اصول جهانی مطابق تفسیری که تفکر دینی از آنها ارایه می نماید.
  • بررسی و تحلیل تامین منابع مالی پایدار برای شهرداری ها (نمونه موردی: شهرداری منطقه 1 تبریز)

    نویسنده مسئول : سامان سیمین قلم اول
    سایر نویسندگان : سامان سیمین قلم اول1، سیمیندخت نعمت اللهی 2 1- دانش آموخته کارشناس ارشد دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تبریز 2- عضو هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تبریز
  • چکیده مقاله:
    اصلی ترین مساله مدیران و برنامه ریزان شهری دست یابی به توسعه پایدار شهری است. رشد شهرنشینی، نیازها و تقاضاها برای تولید و خدمات را افزایش داده است و همین دلیل باعث تامین مالی پایدار برای شهروندان می شود. اما نکته مهم، تامین و اصلاح منابع شهرداری است به طوری که باید از استمرار قابل توجهی برخوردار باشد و توسعه پایدار را به خطر نیندازد. هدف اصلی پژوهش شناسایی منابع مالی و درآمدی پایدار برای شهرداری منطقه یک تبریز است که براساس مطالعات اسنادی و میدانی می باشد. در این پژوهش پس از بررسی روش کسب درآمدی شهرداری های دنیا، پرسشنامه ای استاندارد از 3 ناحیه منطقه یک در میان ساکنین و تعدادی از مدیران شهری توضیع گردید و داده ها در نرم افزار SPSS وارد و براساس فرضیه های پژهش مورد آزمون قرار گرفت و همچنین با اسناد یافت شده از شهرداری منطقه یک تبریز، میزان درآمد و هزینه ها به دو صورت (جاری و ثابت) در بازه زمانی 1389-1394 مطالعه و در نرم افزار Excel مورد بررسی و تجزیه وتحلیل قرار گرفت. یافته ها نشان می دهد بیش از 95% در آمدهای مستمر شهرداری از صدور پروانه و فروش مازاد تراکم ساختمانی تامین می شود که جز منابع مالی ناپایدار هستند. این در حالی است که کمتر از 5% کدهای درآمدی، ( عوارض نوسازی، عوارض اراضی، عوارض بر بالکن، عوارض بر اموال غیر منقول،عوارض بر حمل و نقل و عوارض بر پروانه کسب و پیشه)دارای منابع پایدار هستند. بنابراین ضروری است به منظور برخورداری بیشتر از درآمدهای پایدار بر کاهش سهم عوارض بر تولید مسکن و روی آوردن بر مصرف مسکن(نوسازی)، بازنگری و اصلاح نظام درآمدی، بودجه ریزی مالی و حسابدرای و مدیریت شهرها و در نهایت ایجاد بانک شهرداری مورد توجه قرارگیرد. در نهایت مقاله حاضر بخشی از پایان نامه اینجانب تحت عنوان تحلیل و ارزیابی مازاد تراکم ساختمانی و تامین منابع مالی پایدار برای شهرداری -ها می باشد با راهنمایی سرکار خانم دکتر سیمیندخت نعمت اللهی در سال 1394-1395، انجام شده است.
  • بررسی فقهی و حقوقی کمیسیون ماده 100 شهرداری

    نویسنده مسئول : رضا خان بابایی ساعتلو
    سایر نویسندگان : 1- رضا خان بابایی ساعتلو 2- سیروس اسماعیل زاده 3- علیرضا نجف پور
  • چکیده مقاله:
    این مقاله با مطالعه بر رسیدگی شکلی و تشکیلات اداری کمیسیون ماده100 در صدد این است که تبین نماید مفادکمیسیون ماده مذکور با مبانی فقی ، حقوق مدنی و قواعد فقهی سازگار و اراء صادره برای تخلفات ساختمانی و مبالغ دریافتی تحت عنوان جریمه مازاد بر تراکم ،شرعی می باشند و ضرر و زیان وارده از جمله از بین رفتن حق ارتفاق مالکین سایر پلاک های ثبتی و تضییع حقوق شهروندی واجتماعی دراین کمیسیون پیش بینی و جبران می گردد . لذا با بررسی دو قاعده فقهی " لاضرر و تسلیط" وکاربرد آن و ارایه راهکار هدفمند در جهت حل مشکلات کمیسیون مذکور است که با تغییرات بنیادین در تشکیلات و شیوه دادرسی کمیسیون , رعایت اصل تساوی طرفین , برخورداری از دادرسی عادلانه و حضور اصحاب دعوی با حق دفاع از حقوق بحقه خویش در جهت دادرسی عادلانه گام برداشته شود، در این مقاله تاکید بر اصل قضایی بودن رسیدگی و التزام به شیوه دادرسی مدون مطابق با اصول قانونی اساسی و قوانین مدنی و منابع معتبر اسلامی است که هرگونه اجمال وسکوت قانونگذار وضعف های موجود در شیوه رسیدگی کمیسیون را مرتفع ، تا اعضا و صاحبان قلم از سردرگمی شکلی نجات پیدا کرده و با تخصصی کردن کمیسیون و استفاده از افراد با دانش حقوقی و فقهی لازم در جهت قضاوت عادلانه تلاش شود و از نفوذ یا حق رای افراد فاقد تخصص خودداری شده تا اجرای عدالت بهتر تامین گردد.مقاله با این نتیجه به پایان میرسد که ماده100 شهرداری جوابگوی نیازهای اساسی جامعه شهرنشینی کنونی نیست و چه بسا مالکین با سوء استفاده از حق مالکیت با دخل و تصرف بیش از حد عرف موجب تضییع حقوق شهروندی گردیده و نظم اجتماعی و بافت شهری را برهم زده و جبران خسارت نمی گردد لکن بایستی مطالعات دقیقتر و جامعتری انجام گردد تا نیازها و مشکلات موجود در ساختار کمیسیون حل و فصل گردد.
  • مقایسه تطبیقی مفهوم حضور زن در فضای معماری حوزه های تمدنی اسلام و مسیحیت

    نویسنده مسئول : رفیعه للحج
    سایر نویسندگان : رفیعه للحج
  • چکیده مقاله:
    نفوذ دین در حوزه هنر معماری موضوع تحقیقات گسترده ای شده است. هر دینی منبع الهام خاص خود را دارد و بر حسب اینکه بر اساس پرستش نیاکان یا پرستش مظاهر طبیعت بنا شده باشد، بر نیروآنان تکیه کند یا بر رمز و راز صلیب؛ این گوناگونی تجلیات در گوناگونی تکنیک های هنری جلوه گر می شود. وجود گروه های دینی ناشی از تمایز میان دنیای مقدسات و دنیای نامقدس است که بر اثر چالش این دو، تمایز آنها بیشتر آشکار می شود و در نتیجه دو نوع هنر در جامعه نمود می یابد: هنر دینی و هنر غیر دینی. دین اسلام در همه وجوه انسان جاری و ساری است؛ در این دین هیچ چیز نیست که متأثر از امر مقدس نباشد. این بدان معنی است که درزندگی هیچ تفاوتی میان مقدس و غیر مقدس نیست. فقط سلسله مراتبی از وجود در کار است که ریشه در توحید الهی دارد هدف از این تحقیق تبیین و اهمیت مفهوم حضور زن در فضای معماری حوزه های تمدنی اسلام، مسیحیت و یهود می باشد روش تحقیق به شیوه توصیفی تحلیلی و استدلال منطقی با رویکرد تطبیقی می باشد.
  • مطالعه و بررسی میادین ، ساختار تاریخی شهر خوی

    نویسنده مسئول : رعنا ایرجی
    سایر نویسندگان : رعناایرجی 1 * و اکبرعبداله زاده طرف 2 1 - دانشجوی طراحی شهری، گروه شهرسازی، واحد تبریز، دانشگاه ازاد اسلامی ، تبریز، ایران، iraji.raana@yahoo.com 2 - استادیارگروه شهرسازی، واحد تبریز،دانشگاه ازاد اسلامی، تبریز، ایران ، taraffarat@yahoo.com
  • چکیده مقاله:
    این مقاله در پی آن است که ، با معرفی و بررسی میادین موجود در هسته ی تاریخی و بالخصوص ساختار اصلی شهر خوی ، نقش کالبدی و عملکردی این میادین را از گذشته تا کنون کشف نماید و با معرفی این عناصر و نحوه ی ارتباطشان باهم ، یک الگو برای بازیابی دوباره ی انسجام فضایی در ساختار اصلی شهر و همچنین کشف نقاط مکث و تقویت تعاملات اجتماعی در هسته ی تاریخی خوی اقدام نماید و هسته ی تاریخی ، مانند گذشته به قلب تپنده ی شهر تبدیل شود . به طور کلی هدف این مقاله ، معرفی میادین همچنین معرفی ارتباطات این میادین باهم می باشد ، تااز این طریق عواملی که موجب زوال نقش این میادین در هسته ی تاریخی خوی شده ، شناسایی و در جهت رفع انها تلاش گردد. ما در این مقاله در پی پاسخ به این سوال میباشیم ، که چگونه و از چه طریقی این میادین فراموش شده را دوباره میتوان به حیات اجتماعی شهروندان برگرداند تا از طریق کیفیت زندگی اجتماعی انها تقویت گردد . یافته های پژوهش حاکی از آن است که ، با بررسی مشخصات کالبدی میادین و بررسی نقش تاریخی این میادین در هسته ی تاریخی خوی ، با حفظ کالبد این میادین و تزریق کاربری های جدید به گونه ای که پاسخ گوی نیاز های معاصر شهروندان خویی شود ، میتوان سرزندگی را به هسته ی تاریخی برگرداند ، برای این منظور ابتدا باید به معرفی تک تک ویژگی های میادین در هسته ی تاریخی پرداخت.
  • نمونه محیطهای طراحی شده برای کودکان در سراسر دنیا

    نویسنده مسئول : سودا اهری زاد
    سایر نویسندگان : سودا اهری زاد، سحر طوفان
  • چکیده مقاله:
    کودکی مرحله مهمی از زندگی هر فرد را تشکیل داده. کودک در این سنین می آموزد و آموخته‌های او در این دوران همواره با او همراه خواهد بود. محیط‌هایی که کودکان با آن در ارتباط هستند، از قبیل خانه، مهدکودک و شهربازی نقش بسزایی در رفتار و شخصیت آنها دارد. نبود محیط مناسب و توجه نکردن به کودکان مانع از ظهور استعدادهای آنان می‌شود. ارزیابی و بررسی محیط‌های ساخته‌شده برای کودکان می‌تواند ما را در جهت شناخت عوامل موثر بر شکل‌گیری شخصیت کودکان یاری دهد. معماری خاص یک فضا، برنامه فیزیکی، فعالیت‌های تعیین شده، دیاگرام و ارتباط فضایی یک محیط از عوامل تاثیرگذار بر رشد کودک می‌باشد که شناخت ویژگی‌های این عوامل هدف نوشتار حاضر می‌باشد که ابتدا با مصاحبه با کودکان 7-8 سال در مورد محیط‌هایی که علاقمند به گذراندن وقت در آنها را دارند و سپس با بررسی چند نمونه مهدکودک شناخته‌شده در سراسر دنیا سعی در پیدا کردن ویژگی‌های محیطی مورد علاقه‌ی کودکان شده‌است. نتایج حاکی از آنند که استفاده از رنگ، نور و فضاهای باز از ویژگی مکان‌هایی است که امروزه اکثر مهدکودکها سعی در استفاده از آنها برای جذب کودکان کرده‌اند.
  • بررسی مولفه های معنا شناسی فضای باز شهری از دیدگاه اسلامی (نمونه موردی :میدان سنگ در مجموعه بازار کاشان)

    نویسنده مسئول : بهزاد محمدی وند سعدآبادی
    سایر نویسندگان : حمید دانش پژوه 1*، مونا لقمان2 ، بهزاد محمدی وند سعدآبادی3
  • چکیده مقاله:
    فضاهای شهری در بافت های تاریخی ایران همواره در ارتباط مستقیم با جهان بینی ایرانی و ملاحظات زیست محیطی و اقلیمی شکل گرفته اند و در طول زمان کالبد آن در ارتباط مستقیم با مخاطب بوده و سعی در این همانی حس وجودی یک مکان مطلوب را داشته است ،اما در قرن بیستم فضای شهری در سیر تحول و فرآیند شکل گیری تفکرات غربی در مقصد ، دچار تحولات شگرفی گردیده و ارتباط بین گذشته و حال و به تبع آن ارتباط با مخاطب، گسسته شده است. بی هویتی فضای شهری باعث بروز بسیاری از بحران های معاصر در جامعه امروزی گشته که نهایتا منجر به افول ساختار مبانی تفکر ایرانی-اسلامی منطبق بر بستر فکری جامعه گردیده است . روش تحقیق حاضر کاربردی بوده و از روش پژوهش توصیفی و کیفی در بعد ماهیتی و عناصر متشکله موضوع مورد استفاده قرار گرفته توصیف می گردد.گردآوری اطلاعات از طریق مرور و بررسی سوابق و پیشینه های موجود در کتابخانه ها یا سایر مراکز اطلاعات انجام شده و تعاریف و مصادیق مربوطه از طریق مطالعات کتابخانه ای و روش توصیفی-تحلیلی استخراج گردیده و با روش پیمایشی به بررسی مبانی نظری در نمونه مورد نظر پرداخته شده است. هدف این پژوهش بررسی مولفه های معناشناسی فضای باز شهری بعنوان رکن اصلی کیفییات فضایی در یکی از میدان های تاریخی شهر کاشان از دیدگاه اسلامی است که با تبیین ابعاد طراحانه سعی در شناخت مفاهیم و اصول و به کارگیری آن ها در امر طراحی بتواند به احیای مولفه های معنا بخش دست یابد
  • بررسی ضرورت پیاده مداری در هسته های تاریخی شهر ها نمونه ی موردی هسته ی تاریخی شهر خوی

    نویسنده مسئول : رعنا ایرجی
    سایر نویسندگان : رعناایرجی 1 * و اکبرعبداله زاده طرف 2 1 - دانشجوی طراحی شهری، گروه شهرسازی، واحد تبریز، دانشگاه ازاد اسلامی ، تبریز، ایران، iraji.raana@yahoo.com 2 - استادیارگروه شهرسازی، واحد تبریز،دانشگاه ازاد اسلامی، تبریز، ایران ، taraffarat@yahoo.com
  • چکیده مقاله:
    این مقاله در پی آن است که با مطالعه ی هسته های تاریخی و بررسی نقش پیاده مداری در این هسته ها بر اهمیت پیاده راه ها ، در تقویت ارتباط عناصر اصلی هسته های تاریخی مانند میادین و سایر فضاهای مکث بپردازد ، به گونه ای که با اهمیت دادن به پیاده راه های در وضع موجود شهر ها می توان گمشدگی هسته های تاریخی و ازآن طرف عناصر اصلی موجود در هسته های تاریخی مانند میادین را جبران کرد و دوباره آنها را به عنوان فضاهای مکث اجتماعی تعریف کرد، تا از این طریق ، هسته های تاریخی دوباره قلب تپنده ی شهر شوند . در این میان پیاده راه ها به عنوان عناصر ارتباط دهنده و عامل انسجام هسته های تاریخی عمل می کنند . هسته ی تاریخی شهر خوی نیز از فضاهای مکث اجتماعی به همراه پیاده راه ها تعریف میشد ، اما با خیابان کشی های شریعتی و طالقانی و اولویت بخشی بر حرکت سواره در این هسته های تاریخی ، پیاده هارا نقش پیوند دهنده ی خودرااز دست داده و هسته ی تاریخی مانند قلبی از تپیدن ایستاد. یافته های پژوهش حاکی از آن است که ، با طراحی پیاده راه ها برروی هسته های تاریخی شهر خوی ، می توان تعامل بین ، عناصر اصلی شهر را افزایش داد و از این طریق انسجام فضایی را در هسته های تاریخی تقویت کرد
  • جایگاه اساطیر در نقوش مجموعه گنجعلیخان

    نویسنده مسئول : فاطمه نواب راد
    سایر نویسندگان : آناهيتا مقبلي1 ، مهتاب مبيني 2 ، فاطمه نواب راد 3*
  • چکیده مقاله:
    چکيده مجموعه گنجعليخان کرمان از زيباترين آثار معماري دوران صفويه مي باشد. نقوش اين مجموعه، شامل نقوش هندسي و گياهي و اندام هاي انسان و حيوان و همچنين موجودات افسانه اي مي باشد.با مشاهده نقوشی مانند سیمرغ و اژدها در مجموعه گنجعلیخان پرسش هایی از این قبیل بوجود می آیند که،این نقوش دارای چه پیشینه ای هستند؟کدام نقوش در اين مجموعه با اسطوره هاي ايرانی پيوند خورده اند؟ و مفهوم اين نقوش چه بوده است؟برای پاسخ گویی به اين پرسش ها با روش تحليلي و توصيفي به جمع آوري اطلاعات به صورت کتابخانه اي و میدانی پرداخته شده است. هدف از اين پژوهش بررسي جايگاه اسطوره ها در نقوش اين مجموعه مي باشد.ازآنجا که اساطير هر ملتي ريشه در عقايد و آداب و رسوم آن دارد،دانش اساطير ما را در شناخت و حفظ فرهنگ و تمدنمان و همچنين احياي نقوش سنتي ياري می رساند. نتايج حاصل از تجزيه و تحليل نقوش مجموعه گنجعلیخان نشان می دهد که نقوش این مجموعه داراي پيشينه طولاني هستند و در گذشته به اساطير و باورهاي کهن ايرانيان اشاره داشتند.در نقوش مجموعه گنجعليخان مفهوم تقابل نيروهاي خير و شر و مفاهيم آيين زرتشتي و باورهاي اساطيري گذشته مشهود است.تداوم کاربرد نقوش و نمادهاي اسطوره اي را بر نقاشي هاي سردرِ حمام گنجعليخان که مربوط به دوران قاجاريه هستند؛ نيز مي توان ديد. کليدواژگان :کرمان، مجموعه گنجعليخان، عصر صفوی، نقوش، اسطوره
  • مقایسه تعریف و به کارگیری پوسته در معماری معاصر غرب و معماری معاصر ایران (پس از انقلاب اسلامی)

    نویسنده مسئول : سمیرا وکیلی
    سایر نویسندگان : سمیرا وکیلی
  • چکیده مقاله:
    دوران پروژه هايی كه حجم يا برنامه هاي پیچیده دارند به سر رسیده است و اكنون بايد به پروژه هايی با سطح پیچیده انديشید (هرتزوگ و دمورن2، 1381). با اين هدف، از روش¬هاي متفاوتی براي دست يابی به سطح عمیق و پیچیده می¬توان استفاده کرد. استفاده از تكنولوژي¬هاي پیشرفته چاپ روي بتن، شیشه و پلاستیك، نقاشی انتزاعی بر نماي ساختمان¬ها، تركیب مصالح شناخته شده به روش هاي جديد و توجه به نقش طبیعت در تأثیرگذاري بر نماي ساختمان از جمله مهمترين روش هاي مورد استفاده¬ي پوسته است. يكی از ابزارهاي به كار رفته در معماری سطح، تركیب مصالح و ساختارهاي مختلف با هم است؛ باید از بحث¬هاي تكراري و ساختاري تكنولوژي مدرن دوري كرده و به راه حل¬هايی كه با فرهنگ ساختمانی محل قرارگیري پروژه تناسب داشته باشد روی آورد، مخصوصا بازيافت و تغییر شكل دهی دوباره مصالحی كه غیر قابل استفاده هستند. هدف این مقاله پرداختن به مورد مشخص از مفاهیم طراحی پوسته و تدوین روشی برای مطالعه نظری و معیارهای موثر بر آن است. روش تحقیق در این پژوهش ترکیبی و با توجه به اهداف تحقیق میدانی و تحلیلی می¬باشد که با بررسی نمونه¬های مختلف به مقایسه، تحلیل و نتیجه گیری پرداخته¬است.
  • بررسی عوامل موثر در معماری مراکز آموزشی کودکان برای پرورش و ارتقاء خلاقیت

    نویسنده مسئول : فائقه قاسمیان دیزج
    سایر نویسندگان : فائقه قاسمیان دیزج1*، محمدرضا پاکدل فرد2 1- فارغ التحصیل کارشناسی ارشد مهندسی معماری،گروه معماری، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران، f_gasemian@yahoo.com 2- استادیار،گروه معماری، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران، rezapakdel2000@yahoo.com
  • چکیده مقاله:
    برای پیشرفت آموزش و پرورش پرداختن به موضوع پرورش خلاقیت که شکوفایی آن طبق عقیده روانشناسان به دوران کودکی بر می گردد امری ضروری می نماید. خلاقیت عبارت است از توانایی دیدن چیزها به شیوه های جدید، شکستن مرزها و فراتر رفتن از چارچوب ها، و استفاده از چیزهای نامربوط و تبدیل آن به شکل های جدید. در دوران کودکی قابلیتها و خلاقیت کودکان پایه گذاري میشود و بهترین زمان پیشرفت براي خلاقیت و تخیل در فاصله سنی 2 تا 10 سال روي میدهد. کودك طی این سالها از محیط تأثیر بیشتري میگیرد. در این تحقیق عوامل موثر در پرورش و ارتقاء خلاقیت کودکان مورد بررسی قرار گرفته است. طراحی فضاهای بهینه، دکوراسیون و مبلمان فضاهای داخلی و خارجی، متناسب با عملکرد فعالیت ها و با در نظر گرفتن فرم فضا ها، معماری داخلی انعطاف پذیر، بصورتی که قوه خلاقیت کودکان رشد و پرورش یابد. طرحهای منحنی و سیال گونه، که نشانگر حرکت، جنب و جوش، روحیه بسیار لطیف و رشد و تکامل کودکان می باشد استفاده گردیده است. استفاده از آب و ایجاد فضای سبز درداخل فضاها، اطراف ساختمان و در محوطه از نکته های مهم و تاثیر گذار بر خلاقیت هستند.
  • بررسی و تحلیل 20 نمونه موردی مراکز آموزشی کودکان در پرورش و ارتقاء خلاقیت

    نویسنده مسئول : فائقه قاسمیان دیزج
    سایر نویسندگان : فائقه قاسمیان دیزج1*، محمدرضا پاکدل فرد2 1- فارغ التحصیل کارشناسی ارشد مهندسی معماری،گروه معماری، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران، f_gasemian@yahoo.com 2- استادیار،گروه معماری، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران، rezapakdel2000@yahoo.com
  • چکیده مقاله:
    برای پیشرفت آموزش و پرورش پرداختن به موضوع پرورش خلاقیت که شکوفایی آن طبق عقیده روانشناسان به دوران کودکی بر می گردد امری ضروری می نماید. خلاقیت عبارت است از توانایی دیدن چیزها به شیوه های جدید، شکستن مرزها و فراتر رفتن از چارچوب ها، و استفاده از چیزهای نامربوط و تبدیل آن به شکل های جدید. در دوران کودکی قابلیتها و خلاقیت کودکان پایه گذاري میشود و بهترین زمان پیشرفت براي خلاقیت و تخیل در فاصله سنی 2 تا 10 سال روي میدهد. کودك طی این سالها از محیط تأثیر بیشتري میگیرد. در این تحقیق عوامل موثر در پرورش و ارتقاء خلاقیت کودکان در 20 نمونه موردی که در کشورهای مختلف قرار داردن مورد بررسی و تحلیل قرار گرفته است.
  • رویکردهای هنری در طراحی کتاب های تصویری کودکان

    نویسنده مسئول : سمیه صفری حاجی خانلو
    سایر نویسندگان : وحید آقا کیشی زاده، سمیه صفری حاجی خانلو
  • چکیده مقاله:
    هدف پژوهش حاضر بررسی جایگاه هنر و محصولات هنری در طراحی کتب ویژه کودکان به روش کتابخانه ای می باشد. لذا با مرور پیشینه های پژوهشی سعی شده است انواع کتاب های تصویری کودکان شناسایی شده و رویکرد ها و فنون هنری تصویر گری را که می تواند به تاثیرگذاری و بهبود وضعیت کتب تصویری کودکان کمک نماید معرفی گردد.
  • بررسی دلایل وجود حس معنویت در یک مکان با هویت قدسی

    نویسنده مسئول : یوسف عباسی پروین
    سایر نویسندگان : یوسف عباسی پروین1
  • چکیده مقاله:
    نفوذ دین در حوزة هنر معماری موضوع تحقیقات گسترده ای شده است. دین مجموعه ای اصول ثابت، اسطوره ها، احساس ها و حركات جمعی است كه همه اینها فرد را عمیقاً تحت تأثیر قرار می دهد و در نتیجه هنگامی كه یك اثر هنری پدید می آورد، این زندگی پر راز و رمز در این اثر جلوه گر می شود. توحید نهفته در همه چیز بیش از همه در هنرهای جهان اسلام مشهود است كه در آن هیچ تمایزی میان هنرهای ظریف و صنایع كاربردی وجود ندارد؛ تكنیك و زیبایی وجوه مكمل خلاقیت هنری است. معماری اسلامی به این معنی عظیم است كه بناهای تاریخی خود را برای تعظیم خدا بر می افرازد، و هریك از وجوه آنها یاد آور عظمت اوست. این معماری، انسان را از كثرت جهان بیرون به جهان تفكر عمیق و قلمرو روح می برد. تلاش پیشرو بررسی تاثیر دین در معماری است و به عبارتی معرفی عواملی چون هندسه ی فضا ،رنگ ،نور ، انعکاس و سلسله مراتب برای ایجاد معنویت و هویت اسلامی در فضاست.امید است با شناخت این عوامل ،درمانی باشیم بر فقدان مضامین اسلامی در معماری معاصر ایران.
  • مقایسه ی تطبیقی ویژگی های کالبدی بازارهای سنتی ایران (نمونه موردی: بازار تبریز و بازارزنجان)

    نویسنده مسئول : سعید امینی آحور
    سایر نویسندگان : سعیدامینی آحور
  • چکیده مقاله:
    چکیده: موضوع همسازی معماری بااقلیم ، چند دهه‌ای است که در حوزه معماری و شهرسازی توسط محققان مختلف در سراسر دنیا بیان گردیده است. امروزه با مطالعه بعضی از فضاهای سنتی مثل بازار، به اثبات رسیده که بسیاری از آنها با توجه به ملاحظات زیست محیطی و همسازی با اقلیم احداث شده‌‌اند. از آنجایی که این امر می‌تواند، اثرگذاری عوامل اقلیمی برآسایش انسان را روشن سازد؛ لذا در این مقاله ابتدا به بررسی عناصرساختاری ومعماری بازارها و روند توسعه آنها وهمچنین نوع پوشش بازارهاو سپس مقایسه تطبیقی ویژگی‌های کالبدی بازار ها(نمونه موردی:بازار تبریز وبازار زنجان)پرداخته خواهد شد. در مقاله مذبور بر اساس مطالعات کتابخانه‌ای و میدانی به بررسی مطالب پرداخته شده است. نتیجه این مطالعات نشان می‌دهد که راهکارهای مناسبی در ایجادمعماری مطلوب برگرفته از معماری های سنتی به خصوص بازارمی‌توان ارائه داد که نقش چشمگیری در مسایل یاد شده و بحث همسازی بااقلیم ایفا نماید.
  • بررسی جایگاه معیارهای روان شناسی محیطی در معماری فضاهای تجاری

    نویسنده مسئول : سینا آئین فر
    سایر نویسندگان : سینا آئین فر1*، سحر طوفان2 1- دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه معماری، پردیس علوم و تحقیقات آذربایجان شرقی، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه معماری، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران Sina.aeenfar@yahoo.com 2- عضو هیأت علمی، گروه معماری، پردیس علوم و تحقیقات آذربایجان شرقی، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران عضو هیأت علمی، گروه معماری، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران sahar.toofan@iaut.ac.ir
  • چکیده مقاله:
    اندیشه ایجاد یک مرکز تجاری بزرگ و گسترده در یک مجموعه شهری در حقیقت بازتابی از رشد فیزیکی و اجتماعی آن می اشد. با توجه به رشد شتابان شهر ها در این سالها نسبت به گذشته، همچنین رشد فرهنگی، مانند بالا رفتن سطح زندگی و توقع ساکنان موجب عدم توانایی مراکز تجاری محله و حتی منطقه در پاسخگویی به نیاز مردم گردیده است. طراحی و ایجاد یک مرکز تجاری بزرگ در مقیاس ناحیه شهری در جهت پاسخگویی به نیازهای مردم به ویژه نیازهای روانی در حقیقت نمودی از رشد فیزیکی و اجتماعی آن شهر می باشد و به زندگی همراه با آرامش مردم کمک کند. با توجه به این که در پژوهش های انجام شده، به جنبه های روان شناختی کمتر پرداخته شده است، پس در این تحقیق تلاش شده جایگاه روان شناسی محیطی در معماری و اهمیت شناخت ارتباط بین محیط و طراحی معماری در فضاهای تجاری، مد نظر قرار گیرد. تصویر ذهنی خوب و ایجاد حس تعلق در مردم معمولاً به عنوان محرکی برای خرید از یک فضای تجاری عمل می کند. برای رسیدن به این هدف، طراحی محیط های تجاری و مراکز خرید با تأکید بر مؤلفه های روان-شناسی محیطی باعث می شود تا شاهد مراجعات متعدد و مکرر آن ها به این اماکن باشیم. روش تحقیق این مقاله، توصیفی است که به بررسی اصول و معیارهای مهم روان شناسی محیطی در معماری فضاهای تجاری و نکاتی چند در این رابطه می پردازد و خصوصیات و ویژگی های این عوامل و آثار فیزیکی و روان شناختی آن ها را بازگو می کند.
  • اهمّیّت تفریح و فضاهای تفریحی از دیدگاه اسلام

    نویسنده مسئول : سارا محمدولی پور
    سایر نویسندگان : سارا محمدولی پور، محمدرضا پاکدل فرد
  • چکیده مقاله:
    از جمله نیازهای آدمی، نیاز به تفریح سالم است که براساس آموزه های دینی و سبک زندگی ائمه، بخشی از زمان مسلمانان را به خود اختصاص می دهد. این مقاله که در صدد تبیین نظر اسلام و اندیشمندان مسلمان درباره تفریح و فضاهای تفریحی است، در بخش اول به بررسی مفهوم تفریح پرداخته است. در بخش دوم، موضوع را از منظر قرآن کریم، روایات اسلامی و اندیشمندان و متفکّران مسلمان بررسی کرده است. در ادامه، اهمّیّت موضوع تفریح و سرگرمی مطرح شده است. در بخش سوم، فضاهای تفریحی از دیدگاه اسلام تعریف شده اند. روش گردآوری مطالب به صورت کتابخانه ای و شیوه بررسی، توصیفی-تحلیلی است. اندیشمندان و متفکّران مسلمان در معرّفی فراغت و تفریح مطلوب، معیارهایی به دست داده اند که مهم ترین آن ها عبارتند از: عاری بودن از مفاسد اخلاقی، تناسب با اقتضائات فطری، همسویی با کمال جویی معنوی، تولید آثار و کارکردهای مثبت، دارا بودن غرض عقلایی، کنترل پذیری عقلانی، تناسب نداشتن با مجالس لهو و لعب، پرهیز از تن آسایی و نازپروردگی، رعایت اعتدال و پرهیز از زیاده روی، پرهیز از واقعیّت گریزی و ترجیح شادی های روحی بر شادی های جسمی.
  • بقعه شیخ صفی الدین، موزه هنر اسلامی

    نویسنده مسئول : زهرا خروشی عیسی لو
    سایر نویسندگان : زهرا خروشی ، حسن ستاری ساربانقلی
  • چکیده مقاله:
    مهمترین اثر تاریخی اردبیل بقعه شیخ صفی الدین است که از بناهای کم نظیر تاریخی ایران و به عنوان یک موزه اصیل هنر اسلامی و از حیث صنعت یکی از شاهکارهای معماری و کاشیکاری قرن هشتم هجری و سالهای بعد از آن می باشد. بناهای متعلق به بقعه شیخ صفی عبارتند از : در ورودی و حیاط بزرگ، حیاط کوچک یا دالان روباز، صحن بقعه ،مسجد جنت سرا، حیاط مقابر ،شهید گاه و چله خانه. قسمتهای اصلی بقعه عبارتند از: رواق یا قندیلخانه، مقبره شیخ صفی، مقبره شهید اسماعیل صفوی، حرمخانه و چینی خانه. بقعه شیخ صفی الدین حاوی بدیع ترین تزئینات هنر اسلامی در قالب خوشنویسی، نگارگری، گچبری و تزیینات روی چوب و فلز است. پژوهش حاضر بر آن است تا به معرفی بیشتر موزه شیخ صفی الدین اردبیلی به خصوص از نظر تزیینات سنگ مزارهای محوطه شهیدگاه بپردازد. و نتایج حاکی از آن است که به طور کلی برجسته ترین تزیینات سنگ قبرهای عصر صفوی خطوط خوشنویسی و کتیبه نگاری است که دارای مفاد قرآنی از آیات سوره های الرحمن، آل عمران، عنکبوت، آیه الاکرسی، انبیا، فجر، شمس و صلوات بر چهارده معصوم، دعای نادعلیا، مناجات حضرت علی(ع) و ادعیه مختلف برای صاحب قبر و معرفی و مدح متوفی است. غالبا تاریخ فوت ونام متوفی در داخل کادر چهارگوش بر پیشانی سنگ قبر حکاکی شده است و از نقوش تزیینی گیاهی ، هندسی، انسانی، نمادین، خط نگاره ها و حیوانی در آنها استفاده شده است.
  • طراحی معماری مسکن بر اساس الگوی اسلامی ایرانی

    نویسنده مسئول : نوشین قربانی
    سایر نویسندگان : نوشین قربانی
  • چکیده مقاله:
    در نظر گرفتن ارزش ها و عقاید ساکنین در طراحی خانه موجبات آرامش و امنیت روانی آن ها را در پی خواهد داشت. باورهای دینی انسان و جامعه، از آیتم های تاثیر گذار و مهم در شکل گیری محیط زندگی انسان می باشد. ارتقا کیفیت فضای طراحی شده با در نظر گرفتن ویژگی هایی که ریشه در مبانی هویتی اسلامی - ایرانی دارد و رضایتمندی ساکنان آن را موجب می گردد از مواردی است که باید مورد توجه قرار گیرد. توجه به متون و احادیث اسلامی در راستای نیل به چهارچوبی برای طراحی خانه و تطابق آن با اصول معماری ایرانی از اهداف این تحقیق بوده است. تحقیق حاضر به شیوه ی توصیفی و ابزار مطالعات کتابخانه ای صورت گرفته است. دست آوردهای حاصل از تحقیق بیانگر روابط تنگاتنگی مابین اصول معماری ایرانی و ویژگی های ذکر شده در متون اسلامی بوده است.
  • مقایسه تطبیقی مبانی معماری پارامتریک و تزئینات معماری اسلامی

    نویسنده مسئول : آرمینا مقدمی
    سایر نویسندگان : آرمینا مقدمی1، محمدرضا پاکدل¬فرد2* 1- دانشجوی کارشناسی ارشد گروه معماری، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران، a.moghadami69@gmail.com 2- استادیار گروه معماری، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران، 3- m.pakdelfard@srbiau.ac.ir
  • چکیده مقاله:
    تزئینات در معماری اسلامی علاوه بر زیبایی، القای مفاهیمی چون نظم و وحدت وجودی است که در قالب نقوش هندسی وانتزاعی مانند اسلیمی ها،رنگ های خالص ودرخشان طلایی وکتیبه نگاری دیده می شود.از دیر باز تاکنون نقوش سنتی معماری اسلامی در ایران از جایگاه والایی برخوردار است ودر اکثر بناهای مذهبی استفاده شده است.الگوهای اصیل و کهن اسلامی در ایران ومعماری اسلامی حاصل شناخت معماری ایرانی نسبت به علم هندسه و ریاضیات پیشرفته است.با شناخت کافی ابعاد و ویژگی های الگوهای معماری اسلامی سعی در تطبیق این نقوش وتزئینات با ویژگی های معماری پارامتریک داریم که فرآیندی بر مبنای اندیشه الگوریتمی است ورابطه بین هدف طراحی و پاسخ طراحی را تعریف می کند.اساس شکل گیری تزئینات بر نظام هندسه است که تشکیل دهنده نظم پارامتریک می باشد. با در نظر داشتن این که طراحی پارامتریک یک پروسه بر پایه تفکر الگوریتمیک می باشد که یک سری پارامتر و قوانین همراه یکدیگر،روابط بین «هدف طراحی » و«نتیجه طراحی»را تعیین و روشن میکند،تا توان پاسخگویی به چالش های جدید معماری در دوران جامعه شبکه ای پسافورد را داشته باشد.در این پژوهش سعی در بررسی مبانی طراحی پارامتریک با تزئینات مرسوم در معماری اسلامی داریم،که به تحلیل اطلاعات موجود در این زمینه ها خواهیم پرداخت.
  • تحلیل اصول معماری پارامتریک وتاثیرپذیری آن از مقرنس های معماری اسلامی

    نویسنده مسئول : آرمینا مقدمی
    سایر نویسندگان : آرمینا مقدمی1، محمدرضا پاکدل¬فرد2* 1- دانشجوی کارشناسی ارشد گروه معماری، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران، a.moghadami69@gmail.com 2- استادیار گروه معماری، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران، 3- m.pakdelfard@srbiau.ac.ir
  • چکیده مقاله:
    معماری سنتی ایران پیشینه ای چند هزار ساله دارد وشاهکارهای پر شماری را در خود جای داده است.میل به نمایش زیبایی وشکوه در انسان باعث شده تا از همان ابتدا مصنوعات دست خویش همچون مقرنس را مزین وزیبا سازد.امروزه این فرآیند زیباسازی توسط کامپیوتر و نرم افزار های خاص مهندسی انجام می شود،که سبکی به نام پارامتریک را شامل میگردد.طراحی پارامتریک یک پارادایم طراحی است که در آن روابط بین المان ها، تکثیر هندسه و فرم های پیچیده را رقم میزند.این پژوهش با هدف واکاوی معماری پارامتریک وتحلیل مقرنس های موجود در معماری سنتی صورت میگیرد که به بررسی طراحی این طرح های اسلامی در قالب معماری جدید پارامتریک پرداخته و مفهوم هندسه مقرنس در معماری پارامتریک را بررسی خواهد کرد.
  • ارزیابی نقش پیاده راه گردشگری در بافت تاریخی شهر اصفهان: نمونه موردی محور هارونیه

    نویسنده مسئول : منصور منصوری
    سایر نویسندگان : منصور منصوری دانشجوی دکترای تخصصی طراحی شهری دانشگاه آزاد اسلامی واحد تبریز
  • چکیده مقاله:
    چکیده : پیاده راه ها مهم ترین فضاهای عمومی شهر هستند. این محورها از بهترین، کم هزینه ترین، در دسترس ترین و مورد توجه ترین فضاهای شهری اند و روز به روز در حال گسترش هستند. آن چنان که در حال حاضر این محورها یکی از اصلی ترین معیارهای توسعه یافتگی و رقابت شهرها به منظور جذب گردشگر و رونق اقتصادی به شمار می روند و به عنوان عناصری خاطره انگیز و هویت بخش، برای تداوم حیات شهری ضروری هستند. مطالعه ی حاضر به معابر کهن شهری واقع در بافت تاریخی به عنوان شبکه ای به هم پیوسته از عناصر تاریخی و ارتباطات انسانی می نگرد و به طراحی پیاده راه گردشگری هارونیه به عنوان جزئی از این شبکه، با استفاده از روش توصیفی ـ تحلیلی و مطالعات کتابخانه ای می پردازد و نشان می-دهد که توجه به ساختار معابر کهن به عنوان شبکه پیاده راه موجب بازیابی مجدد ارزش های اجتماعی و شهری در این گونه محورها کمک خواهد شد.
  • بررسی طراحی معماری موزه هنرهای معاصر در شهر تبریز با رویکرد روانشناسی محیطی با تأثیرپذیری از معماری اسلامی

    نویسنده مسئول : افشین ربانی
    سایر نویسندگان : افشین ربانی بیتا باقری صیقلانی
  • چکیده مقاله:
    هنر معاصر بخشی از یک گفت و گوی فرهنگی است که مربوط به چارچوبی بزرگتر مانند هویت شخصی و فرهنگی ، خانواده ، جامعه و ملیت است. با توجه به این حقیقت که ما همگی در چندگانگی تفاوت¬های فرهنگی ، زمان ، هویت و مکان به سر می بریم ، هنر معاصر هنری است که با وجوه چندگانه معاصر بودن ادغام گشته است. پس می توان چنین گفت که هنر معاصر هنر امروز است. این پژوهش با هدف بررسی طراحی معماری موزه هنرهای معاصر در شهر تبریز با رویکرد روانشناسی محیطی با تأثیر پذیری از معماری اسلامی ابتدا موزه و هدف از طراحی موزه را توضیح داده و سپس به چگونگی تأثیر روانشناسی محیطی با تأثیر پذیری از معماری اسلامی در این طراحی می پردازد. روش تحقیق در پژوهش حاضر ازنوع کتابخانه ای می باشد بطوریکه یافته های شماری از تازه ترین پژوهش های حوزه موزه ، طراحی موزه ، روانشناسی محیطی و معماری اسلامی درکتاب ها و نشریات معتبر داخلی و خارجی توسط محقق گرداوری و پس ازترجمه و تنظیم به صورت مقاله حاضر درآمده است. نتايج حاصل از پژوهش بيانگر آن است كه موزه هنرهای معاصر با چنین رویکردی می تواند با طراحی هوشمندانه در بالا بردن و ارتقاء حس دعوت کنندگی مردم به موزه ها تأثیر گذار باشد. چرا که موزه ها می توانند فاصله بین گذشته و حال را کم کنند و راهی به آینده را برای ما تداعی کنند. و این ارتباطی است ناگسستنی میان طراحی مناسب و میزان استقبال.
  • اثار معماري و هنري مكشوفه از بررسی های باستانشناختی روستای خلیفه كندی

    نویسنده مسئول : تیمور اكبری
    سایر نویسندگان : دكتر تيمور اكبری استاديار دانشگاه ازاد اسلامي واحد ورامين پيشو ا،Akbaritaymour@yahoo.com
  • چکیده مقاله:
    روستاي خليفه كندي در جنوب شرقي رشته کوههاي سهند و شمال غرب شهرستا ن هشترود قرار دارد . با توجه به عدم انجام مطالعات باستاشناسي در اين منطقه تا سال 1392، نگارنده در پاييز 92و خرداد 94 اقدام به بررسي هاي باستانشناسي در محدوده روستاي مذكور نموده است. در نتيجه ي بررسي هاي انجام شده در محدوده ي روستاي خليفه كندي اثارمعماري ،هنري و باستاني زيادي بدست امده كه مورد مطالعات باستانشناختي و هنري قرار گرفته است . اثار به دست امده در اين بررسي را سفال ،اجرهاي قديمي، غار ها، سنگهای حجاري شده بانقوش كتيبه اي و تصويري از دوره تاریخی و اسلامي شامل می شوند كه نگارنده در اين كار پژوهشي به مطالعه و معرفي قسمتي از اين اثار هنري و فرهنگي دوران باستان اين منطقه كه از مهمترين اهداف مقاله است، پرداخته است .
  • چند و چون طراحی معماری فضاهای تجاری با تأکید بر مقوله نور و رنگ در روان شناسی محیطی

    نویسنده مسئول : سینا آئین فر
    سایر نویسندگان : سینا آئین فر1*، سحر طوفان2 1- دانشجویکارشناسیارشد، گروهمعماری، پردیسعلوم و تحقیقات آذربایجان شرقی،دانشگاهآزاداسلامی،تبریز،ایران دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه معماری، واحد تبریز،دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایرانSina.aeenfar@yahoo.com 2- عضو هیأت علمی، گروهمعماری،پردیسعلوم و تحقیقات آذربایجان شرقی،دانشگاهآزاداسلامی،تبریز،ایران عضو هیأت علمی، گروه معماری، واحد تبریز،دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایرانsahar.toofan@iaut.ac.ir
  • چکیده مقاله:
    امروزه توجه به جایگاه علوم رفتاری در طراحی معماری و چگونگی تأثیر گذاری فضا بر بروز رفتار انسانی از جمله مواردی است که نیازمند بررسی می باشد. در واقع آشنایی معماران با دانش هایی چون علوم رفتاری و روان شناسی محیطی می-تواند این امکان را برای معماران فراهم کند تا منطبق بر نیاز و فرهنگ استفاده کنندگان، فضاها را طراحی کنند و بر این اساس شرایط لازم برای زندگی مطلوب برای کاربران فضاها فراهم آورند. بینایی که مهم ترین حس انتقالی در میان دیگر حواس انسان می باشد در منتقل کردن احساسات مختلف و ادراکات گوناگون به مغز انسان نقش بسزایی دارد. در این نقل و انتقال عناصر و عوامل بسیاری از جمله محیط و فضا های پیرامون انسان و به ویژه نقش " نور و رنگ " از اهمیت خاص برخوردار است. هدف از این تحقیق اهمیت و تأثیر نور و رنگ در فضاهای تجاری با توجه به تأثیر پذیری جسم و روان انسان از " نور و رنگ " می باشد. در این مقاله به اهمیت استفاده از نور و رنگ در معماری فضاهای تجاری و ایجاد فضایی مطلوب و مناسب جهت ارتقاء کیفیت فضا پرداخته شده است.روش تحقیق این مقاله، توصیفی است که به بررسی اصول و معیارهای مهم استفاده از رنگ و نور به عنوان فاکتور هایروان شناسی محیطی در معماری فضاهای تجاری و نکاتی چند در این رابطه پرداخته شده و خصوصیات و ویژگی های این عوامل و آثار فیزیکی و روان شناختی آن ها بازگو شده است.
  • بررسی تاثیر هنر فولکلوریک در معماری بومی

    نویسنده مسئول : مهدي مهاجر
    سایر نویسندگان : مهدی مهاجرصائم، داریوش ستارزاده
  • چکیده مقاله:
    فولکلور حوزه های گسترده ای از زندگی را مانند آداب و مراسم، دین، دانش، هنر و ادبیات را شامل می شود. در تاریخ بشریت فرهنگ و هنر همواره در ارتباط تنگاتنگ با یکدیگر بوده اند و هرگز نمی توان تاثیر فرهنگ یک منطقه را بر هنر و معماری آن منطقه منکر شد و معماری بومی نیز برگرفته از الگوهای فرهنگی و نمایانگر آداب و رسوم، روحیه و احساسات، اندیشه و عقیده، ذوق و سلیقه و هنر جامعه است. از این نظر در احیای سنت های ارزشمند فرهنگی و ابقای هویت ملی نقش بسیار مهمی ایفا می کند که یکی از راه های پایداری اصالت هر جامعه در حفظ نشانه های فرهنگی، چه در پوشش ها، گفتار و رفتار و چه در سبک معماری است.
  • بررسی مبانی طراحی فضاهای شهری حاوی یادمانها ، مطالعه موردی : فضای شهری اطراف یادمان شمس تبریزی در شهر تبریز

    نویسنده مسئول : صنم ضیایی
    سایر نویسندگان : 1.صنم ضیایی 2.دکتر رسول درسخوان
  • چکیده مقاله:
    طراحی فضای شهری ، به عنوان زیرمجموعه های مفهوم فضا، از مقوله ی فضا مستثنی نیست. بدین معنی که ابعاد اجتماعی و فیزیکی شهر رابطه ای پویا با یکدیگر دارند.در واقع فضای شهری مشتمل دو فضای اجتماعی و فیزیکی می شود در این مقاله با بررسی اصول و مبانی طراحی فضای شهری در یادمان ها که نمونه موردی یادمان شمس تبریزی در شهر تبریز انتخاب شده است که از نوع تحقیقات کاربردی می باشد اطلاعات مورد نظر با روش تحقیق کتابخانه ای – اسنادی روش میدانی و پیمایشی است و اطلاعات مورد نیاز نیز براساس مصاحبه و نظر سنجی در شبکه های اجتماعی, مشاهده و بانک های اطلاعاتی جمع آوری گردیده شد و داده ها براساس نرم افزار های GIS و تکنیک SWOT مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته و با هدف کلان : شناخت مبانی طراحی شهری با محوریت یادمان شمس تبریز در شهر تبریز و اهداف خرد : استفاده از پتانسیل های اطراف مقبره العرفای تبریز و پیرامون آن به عنوان فضای شهری ، تشریح مبانی و اصول طراحی سایت یادمان شمس تبریزی به عنوان فضای شهری مناسب برای طراحی در شهر تبریز بررسی شد و با ارائه نقشه ها و گزینه های پیشنهادی و تکنیک سوات ، اهداف ، راهبردها و سیاست ها در قالب نظام های طراحی ارائه شد.
  • بررسی سیر تحول تاریخی فضاهای اجتماعات فرهنگی در ایران و جهان

    نویسنده مسئول : مائده گلچین حسینی
    سایر نویسندگان : مائده گلچین حسینی1 ، سحر طوفان*2 1- دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی معماری، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تبریز، گروه معماری، تبریز، ایران، gholchin92@gmail.com 2- استادیار، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تبریز، گروه معماری، تبریز، ایران، sahar.toofan@iaut.ac.ir
  • چکیده مقاله:
    از دیرباز فضاهای اجتماعات مورد توجه طراحان و اقشار جامعه بوده است. چنانچه با بررسی در پیشینه این نوع فضاها در سطح جهان و ایران شاهد رونق و ارتقای روزافزون سطح معماری در این زمینه هستیم. با گذشت زمان و با بهره گیری از تکنولوژی های نوین معماری و همچنین افزایش کیفیات طراحی به نظر می رسد گامی در راستای توسعه فرهنگی و اجتماعی جامعه برداشته شده است. مطالعات انجام گرفته نشان می دهد بنای تئاتر دست آورد یونانیان بوده است که در طول دوران متفاوت با توجه به رشد فناوری و ساخت در هر زمان به شکل متکامل از گذشته خویش جلوه می کند. با توجه به اینکه رومی ها میراث دار هنر یونان بوده اند، به سهم خود ویژگی های این بنا را با افزودن شاخصه های جدید و ایجاد تفاوت های جزئی، دچار تحول کردند که منجر به پیدایش آمفی تئاتر شد و این روند با سیر تکاملی خود در دوران قرون وسطی، عصر مسیحیت، رنسانس و دوران معاصر دچار سرنوشتهای متفاوتی شد. با گذشت زمان فضاهایی با عنوان اُپرا، سالن کنسرت، مجموعه های سینمایی، سالن اجتماعات و... به دامنه تماشاخانه ها افزوده شد. نمونه های شاخص از این نوع فضاها در این تحقیق به فراخور موضوع و نیز در قالب جدولی مطرح شده است. این تحولات در ایران نیز پس از انقلاب اسلامی در زمینه ی فضاهای اجتماعات با مطرح شدن سبک پست مدرن به شیوه های متفاوت دیده شد. در این تحقیق از تئاتر شهر تهران، به عنوان نمونه ی موردی و شاخص در ایران یاد شده است. این تحقیق بر مبنای روش توصیفی-تحلیلی است و ضمن بررسی های لازم در سیر تحول تاریخ و استفاده از کتب مرجع، مقالات، پایان نامه ها و سایر منابع معتبر، در صدد ایجاد بستری مناسب در راستای گسترش طراحی های هدفمند و با کیفیت در زمینه فضاهای اجتماعات فرهنگی است.
  • چند و چون طراحی سالن های سینما با رویکرد استانداردهای فضا و مبلمان

    نویسنده مسئول : مائده گلچین حسینی
    سایر نویسندگان : مائده گلچین حسینی1 ، سحر طوفان*2 1- دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی معماری، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تبریز، گروه معماری، تبریز، ایران، gholchin92@gmail.com 2- استادیار دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تبریز، گروه معماری، تبریز، ایران، sahar.toofan@iaut.ac.ir
  • چکیده مقاله:
    امروزه در جهان به دلیل افزایش سطح آگاهی مردم نسبت به ایجاد بستر مناسب برای تعاملات اجتماعی و ارتقاء سطح فرهنگی جامعه، ساخت فضاهایی همچون مجموعههای سینمایی که در حیطه ی فضاهای فرهنگی محسوب می شوند، رونق یافته است. از طرفی با توجه به پتانسیل لازم برای جذب مخاطبین در پردیس های سینمایی، اهمیت ایجاد این نوع فضاها در سطح جامعه دوچندان شده است. با توجه به مطالعات انجام گرفته در ایران نیز به این امر اهتمام ورزیده شده چنانچه غالباً تمام ابنیه های اداری، فرهنگی، آموزشی و ... الزاماً از فضای سالن اجتماعات برخوردارند ولی متاسفانه عدم وجود نوشتار علمی ضابطه مند در خصوص تدوین معماری فضا به صورت استاندارد منجر به ایجاد اشکالات فنی و طرد شدن مخاطبین فرهنگی از فضاها می شود. بنابراین نیاز به حضور بهینه ی افراد فرهیخته و علاقه مند در فضاهایی با کیفیت مطلوب، باعث می شود طراحان و مسئولین را بیش از پیش به تکاپو وادارد تا شاهد رونق و هدفمند شدن سینماها، با رعایت ضوابط مربوط به آن باشیم. تا به این ترتیب با افزایش کیفیت این نوع فضاها گامی در جهت ارتقاء سطح طراحی این فضاها برداریم. هدف اصلی این تحقیق ضمن بیان ضرورت نیاز به ایجاد فضاهای فرهنگی در جامعه، بررسی ضوابط و قوانین مربوط در طراحی فضاهای مطلوب است. این پژوهش از نوع توصیفی-تحلیلی بوده و به منظور گردآوری اطلاعات مورد نیاز ضمن بررسی نمونه های معماری موجود در جهان و ایران، از کتب مرجع در رابطه با استانداردهای شاخص در مبلمان و فضا مانند تایم سیور، نویفرت، نشریه ی 245 –معیارهای طراحی سینما- و همچنین مقالات و پایان نامه های تخصصی معماری در جهت مطالعات تکمیلی استفاده شده است.
  • طراحی شهری و بازآفرینی فضای شهری با رویکرد ایجاد فضای گفتگو و تعامل (مطالعه موردی: استخر و میدان ائل گلی)

    نویسنده مسئول : مژگان سیدنقوی
    سایر نویسندگان : مژگان سیدنقوی، رسول درسخوان
  • چکیده مقاله:
    فضاهای عمومی غالباً به نیاز انسان بعنوان یک موجود اجتماعی به درستی پاسخگو نبوده و مردم به فضاهای شهری به عنوان مسیری برای گذر می نگرند فضاهای عمومی به واسطه عدم حضور شهروندان به مرور زمان، بعد اجتماعی خود را از دست داد ه اند. در واقع این فضاها به جای آن که مردم را به مکث و برقراری مراودات اجتماعی دعوت کنند به عبور تشویق می کنند بر همین اساس در این پژوهش به بازطراحی فضای شهری با رویکرد ایجاد فضای گفتگو و تعامل پرداختیم. اهداف کلی این پژوهش شناسایی مولفه های تاثیرگذار بر تعاملات اجتماعی و بررسی عوامل مؤثر بر ایجاد و ارتقاء اجتماع پذیری در فضاهای عمومی است. برای تحقق این امر سه فرضیه مطرح شد. منطبق با اهداف پژوهش، مطالعه اولیه پایلوت مورد مطالعه و بررسی نمونه های مشابه صورت پذیرفت، سپس پرسشنامه ای طراحی و در اختیار شهروندان قرار گرفت. پس از جمع آوری اطلاعات و تحلیل به وسیله تکنیک swot و تجزیه تحلیل داده ها توسط نرم افزار spss ، به اثبات فرضیه پرداخته و هر سه فرضیه تائید گردید. در انتها راهبرد ها و سیاست هایی برای طرح گزینه ها مطرح شد. دو گزینه برای طراحی سایت پیشنهاد شده و با بررسی نقاط مثبت و منفی این گزینه ها، یکی از آن ها به عنوان طرح برتر انتخاب شد.
  • فضاهای معماری و شهری در نگارگری دوره تیموری (مکتب هرات)

    نویسنده مسئول : زهرا لطفی
    سایر نویسندگان : زهرا لطفی
  • چکیده مقاله:
    نگاره¬های باقی مانده از ادوار مختلف تاریخ ایران، میراث ارزشمندی هستند چرا که شرایط روزگار خویش را به صورتی دقیق با حضور مردمان آن دوره بازگو می¬کنند. سوال اساسی پژوهش این بود که از چه آثاری و به چه شکلی صور «فضاهای شهری و معماری» و نمودهای تصویری از فضاهای معماری و شهری در نگاره¬های دوره¬ی تیموری «مکتب هرات» بروز و ظهور داشته¬اند و نگارگران آن دوره چه ویژگی¬ها و شاخص¬هایی را مورد توجه قرار داده¬اند که برای پاسخ به این سوال از روش تحقیق توصیفی- تحلیلی و گردآوری اطلاعات آن مبتنی برادبیات موضوع و مطالعات کتابخانه¬ای است که با توجه به اینکه مکتب هرات نقطه¬ی اوج نقاشی ایران می¬باشد و در این مکتب به فضاهای معماری و شهری بسیار توجه شده¬اند، نگاره¬ها از این مکتب هنری انتخاب شده¬اند ضرورت این پژوهش نیز از جهت یافتن نوآوری¬های موجود در نگاره¬ها، نظام ترکیب¬بندی عناصر، جایگاه فضاها و عناصر معماری، طرح، رنگ، ترکیب-بندی عناصر و شناسایی فضاهای شهری و معماری است کمال الدین بهزاد یکی از چهره¬های برتر این مکتب است که از جامعیت هنری این مکتب است.
  • نقش آب در معماری و شهرسازی ایران باستان تا دوران صفوی

    نویسنده مسئول : رسول زینالی
    سایر نویسندگان : رسول زینالی، نازلی ولیزاده، حسین نقی زاده، سعید ملا نقی زاده
  • چکیده مقاله:
    «و از آب همه چیز زنده هست» سوره انبیا آیه 30. آب به عنوان یکی از اساسی ترین عناصر طبیعی، تاثیر بسزایی در شکل گیری و اثر بخشی فضاهای شهری داشته و همواره جلوه های مختلف آن باعث تهیج و تحریک گرایش انسان به زیبایی شده است. ارزش های وجودی آب تنها از نوع زیبایی شناختی نبوده بلکه به عمیق ترین و درونی ترین بخش طبیعت ما باز می گردد. در ایران باستان، معماری به سوی آب حرکت می کند و در کنار آن آرام می گیرد، ولی در دوره اسلامی آب حالت کاربردی پیدا می کند و معماران آگاهانه سعی می کنند تا به طبیعت تسلط یافته و آن را به نظم بکشانند. کلمات کلیدی: آب، معماری و شهرسازی ایرانی، معماری اسلامی، طراحی شهری.
  • بررسی تاثیرات معماری مدرنیزه غرب بر روی معماری سنتی اسلامی- ایرانی

    نویسنده مسئول : رسول زینالی
    سایر نویسندگان : رسول زینالی، نازلی ولیزاده، حسین نقی زاده، سعید ملا نقی زاده
  • چکیده مقاله:
    معماری کهن سرزمین ایران، زنجیره ای به هم پیوسته از تجربیات و ارزش هایی است که سینه به سینه از هزاران سال پیش تا کنون توسط هنرمندان و معماران این سرزمین از دوران پیش از اسلام و سپس در دوران اسلامی استمرار یافته و کامل شده است. معماری اسلامی ایرانی دارای هویت مشخص و مخصوص به خود است . هویتی که اسلامیت از درونش می جوشد و در بردارنده ی اصول حیات بخش اسلامی است اما با گذشت زمان و با ظهور مدرنیزاسیون در ایران شاهد انحطاط معماری سنتی و رواج معماری مدرن شدیم . معماری معاصری که با فرهنگ مردم ایران تطبیق نشده بود این نوع معماری که در آن مبانی اسلامی تعمیم داده نشده بود به سرعت رقیب خود یعنی معماری سنتی را کنار زد و امروزه معماری ایران به انحصار خود در آورده است. اما بیش از آنکه این معماری غربی در دست ایرانیان قرار گیرد این مردم بودند که اسیر زرق و برق تصنعی آن شدند .یکی از خصایص بسیار بارز معماری عصر حاضر افول برخی ارزشهای کیفی زندگی از جمله ارزش های اجتماعی فرهنگی و زیبا شناختی و ارزش های مکانی می باشد. و ساخته های امروزی اغلب با فرهنگ سرشت و نیازهای ساکنین شهرهای ما سازگاری نداشته و احساس دل آزردگی غریبی و دلتنگی را با آنها به ارمغان می آورد.ضرورت تحقیق به آن دلیل است که علیرغم اهمیت جایگاه معماری اسلامی- ایرانی و تاثیر آن در ساختار فضایی، در طرح های بناهای معاصر کشورمان از الگوی واحد همسایگی غربی استفاده می شود. در این زمینه، مقاله حاضر، با روش کتابخانه ای صورت گرفته است.
  • بررسی تزئینات داخلی خانه های سنتی دوره اول قاجار شهر تبریز(نمونه موردی: شومینه)

    نویسنده مسئول : طناز قربانزاده
    سایر نویسندگان : طنازقربانزاده
  • چکیده مقاله:
    خانه های تاریخی ایران به عنوان میراث ارزشمندی در جامعه اکنون ما برای معماران ومهندسان محسوب می شود.در این مقاله به بررسی دوره قاجار پرداخته شده است که این دوره در تاریخ معماری و هنرایران دارای اهمیت بسیار زیادی می باشد.به ویژه در تزئینات داخلی بنا که منجر به تلفیق معماری وهنر غرب وسنتی درایران شده است.با گذشت زمان وساخت آپارتمان های بی روح که با بافت شهری وشرایط روحی واجتماعی هیچ رابطه ایی ندارندشاید نیاز به بررسی الگوهای قدیمی ,مدرنیزه کردن آنها واستفاده ازآنها در کاربری های متفاوت باشد. در شهر تبریزنیز آثار بسیاری از معماری دوره قاجاروجود دارد.در این پژوهش سعی شده است با توصیف معماری داخلی آنها در بخش شومینه وتزئینات مربوط به آن,الگوی جامع طراحی این نمونه ها استخراج شود تا بتوان در خانه های معاصر از این الگوها استفاده کرد.روش تحقیق استفاده شده در این مقاله روش مطالعه میانی-کتابخانه ای و روش کیفی می باشد.
  • نگاره ها و نوشته های سنگ مزارهای کهن استان اردبیل

    نویسنده مسئول : اسماعیل صادقیلر
    سایر نویسندگان : اسماعیل صادقیلر
  • چکیده مقاله:
    سنگ مزارهای کهن و نقش و نگاره های محوطه های باستانی، بخشی از میراث فرهنگی و تاریخی هر منطقه به شمار می آیند که گوشه هایی از فرهنگ نانوشته یا از یاد رفته ی کهن را در بردارند و از آنجا که یکی از مهم ترین ویژگی این سنگ مزارها استفاده از عناصر نمادین در آنها بوده ، لذا بررسی این نقوش می تواند امکانات جدیدی را برای شناخت هنر هر منطقه و ارتباط آن با موضوعات مذهبی، اجتماعی، سیاسی، اعتقادی و...فراهم سازد. در این پژوهش در پی آن هستیم که با بررسی و مطالعه ی سنگ مزارهای محوطه ی شهیدگاه بقعه«شیخ صفی الدین اردبیلی»،گورستان محوطه ی بقعه«سید امین الدین شیخ جبرئیل »و نیز گورستان «انار» به اهداف زیر دست یابیم: 1- شناخت و کشف ارتباط بین نقوش و عناصر نوشتاری روی سنگ قبرها با جنسیت، هویت، شخصیت، پیشه و...فوت شدگان. 2- بررسی و دسته بندی نقوش و نوشته های روی سنگ مزارهای استان اردبیل به منظور شناخت بیشتر فرهنگ و بینش مردمان گذشته ی این دیار.
  • استخراج مولفه های هویت بخش از مسجد کبود برای بهره گیری در طراحی معماری معاصر

    نویسنده مسئول : نادر رزم پوش
    سایر نویسندگان : نادر رزم پوش محمدرضا پاکدل فرد*
  • چکیده مقاله:
    از عوامل موثر در شگوه و زیبایی معماری ایران و به ویژه در دوران اسلامی به تزئین و آرایش بناها می توان اشاره کرد.مسجد از آثار ارزشمند جهان اسلام و زمان حکمرانی قراقویونلو می باشد. تزیینات آن به خصوص نقوش کاشیکاری و سنگ کاری آن چشم نواز است. در این مقاله سعی شده با دیدگاه همایش محور آرایه ها و نقش و نگار مسجد کبود تبریز را تحلیل کرد که با انجام مطالعات کتابخانه ای و میدانی و تحلیلی سعی در جواب این پرشش که آیا توانسته مسجد کبود به کمک آرایه جاذب اجتماع شود یا نه؟ و هدف از این مقاله نقش تزیینات داخلی و بیرونی را توسط مسجد کبود نشان دهیم.
  • بررسی مبانی فکری مرکز اجتماعات و همایش های بین الملل

    نویسنده مسئول : نادر رزم پوش
    سایر نویسندگان : 1- نادر رزم پوش 2- محمدرضا پاکدل فرد*
  • چکیده مقاله:
    امروزه یکی الزام آورترین فضاها ، فضاهای اجتماعی است. در جامعه ای که ارزش فرهنگی و اجتماعی دارد، به متناسب آن نیاز با یک فضای خاص با تعریف آن فرهنگ جهت ارایه ارزشهای خود می باشد و این درحالی است که طوری فرهنگ خود را معرفی کنیم تا با دیگر فرهنگ در تضاد نباشد بلکه دعوت کننده دیگر ارزشها و نگاه ها باشد. بررسی مبانی فکری مرکز اجتماعات و همایش های بین الملل تا بر آن هستیم فضایی مناسب و در خور جوامع به وجود آورده و قابل استفاده برای دیگر جوامع باشد که چه عواملی دست به دست هم می دهد تا توانایی های خود را در طراحی چنین فضایی بالا ببریم.
  • بررسی تاثیر عوامل محیطی بر یادگیری و رفتار در محیط های آموزشی کودکان

    نویسنده مسئول : شقايق تقي زاده
    سایر نویسندگان : شقایق تقی زاده
  • چکیده مقاله:
    توجه به ویژگی های روحی و جسمی کودکان و الگوهای رفتاری آنها در طراحی محیط های آموزشی و عوامل کالبدی موجود، می تواند به یادگیری کودکان و بروز استعداد ها و در نهایت به رشد و شکوفایی آنها کمک کند. به همین دلیل طراحی مدارس برای کودکان با بازه سنی 6-12 سال از اهمیت ویژه ای برخوردار است. لازمه اصلاح کالبد آموزش و پرورش، ایجاد فضاهای مرتبط با فعالیت دانش آموزان است، فضاهایی که دارای شرایط مناسب و مطلوب برای رشد فیزیکی و ذهنی، عاطفی و اجتماعی کودکان می باشد که با طراحی مناسب فضاهای آموزشی با توجه به روانشناسی کودک امکان پذیر است. در این راستا معماران و طراحان محیط نیز برای دستیابی به فرآیند طراحی صحیح و اصولی که بتواند نیاز کاربران کوچک را فراهم آورد، به سراغ بهره مندی از یافته های علم روان شناسی محیط رفته اند. در این پژوهش مختصری توضیح درباره پیدایش این علم داده سپس تاثیرات روانشناختی برخی عوامل محیطی فضاهای آموزشی کودکان پرداخته است. هدف از این پژوهش دستیابی به راهکارهایی برای طراحی مطلوب فضاهای آموزشی کودکان است. روش تحقیق از نوع میدانی و کتابخانه ای است. نتایج به دست آمده حاصل مطالعات بر روی مشکلات و مسائل موجود در مدارس داخل کشور و مقایسه نمونه های داخلی و خارجی است.
  • عوامل موثر بر دلبستگی مکانی فضاهای مذهبی (نمونه موردی: مسجد کبود تبریز)

    نویسنده مسئول : وحید صوفی
    سایر نویسندگان : شبنم اکبری نامدار ، وحید صوفی
  • چکیده مقاله:
    فضاهاي مذهبی خصوصا مساجد، امامزاده ها و سایر اماکن مذهبی دیگر، بعد از اسلام مورد توجه خاصی قرار گرفتند و با معماري متفاوت خود حس دلبستگی را در افراد ایجاد می کردند. نوع فعالیت در این فضاها که برگرفته از باورها و اعتقادات انسانی است و سبب شده که مکانها و فضاهایی که براي این فعالیتها در نظر گرفته شده اند از اهمیت خاصی برخوردار باشند. دلبستگی به مکان نوعی درهم تنیدگی احساسات و عواطف انسانی نسبت به محیط است و به عنوان مولفهاي تاثیرگذار علاوه بر تامین امنیت، از روابط اجتماعی و فرهنگی جامعه در یک مکان مشخص حمایت کرده و باعث یادآوري خاطرات گذشته شده و راهی در جهت ارتقاء هویت افراد است. کیفیت معماري مکانهاي مذهبی و طرح کالبدي، یکی از عوامل محیطی موثر در حس دلبستگی به مکان و کاربران محیط است و به صورت عاملی ادراکی براستفاده کنندگان تاثیر میگذارد. طرح کالبدي مکانهاي آیینی با القاء زیبایی و هویت و ایجاد تصاویر ذهنی و تسهیل برخی فعالیتها و روابط اجتماعی و ایجاد رضایتمندي در کاربران بر شکل گیري نسبی حس دلبستگی به مکان موثر است. این مقاله در پی پاسخ به این سوال است که چه عواملی در دلبستگی به مکانهاي مذهبی موثر است و ما به ازاي فعالیتی و کالبدي براي افزایش حس دلبستگی به مکان چیست. این مقاله سعی دارد عوامل موثر در دلبستگی به مکان را در فضاهاي مذهبی مورد برررسی قرار داده و نقش دلبستگی به مکان را در این فضاها مورد مطالعه قرار دهد و راهکارهایی را در دو بعد فعالیتی و کالبدي براي تداعی و متبلور ساختن حس دلبستگی به مکان ارائه دهد. این راهکارها نقش موثر و تعیین کننده اي در افزایش حس دلبستگی به مکان دارد و گامی به سوي ارتقاء هویت در فضاهاي شهرهاي اسلامی ایرانی در پی خواهد داشت.
  • نقش تطبیق پذیری مکتب اصفهان در الگوهای شهرسازی اسلامی در راستای تحقق شهر آرمانی- اسلامی

    نویسنده مسئول : بابک طالبی حبیب آبادی
    سایر نویسندگان : بابک طالبی حبیب آبادی
  • چکیده مقاله:
    اندیشه شهر آرمانی از اندیشه های کهن و دارای قدمت تاریخی می باشد که با کتاب جمهوری افلاطون آغاز و به دیگر اندیشمندان با دیدگاههای مختلف ادامه پیدا می کند. در این میان دین اسلام با توجه به رویکردهای ویژه خود، دو آرمان شهر آسمانی و زمینی را به اهل صالح زمین وعده داده و به بیان ویژگیهای آنها پرداخته است. در دهه های اخیر متون متعددی در مورد شهر اسلامی منتشر شده است که به صورت موردی به نکاتی در مورد شهرهای موجودی که مسلمانان در آنها زندگی می کنند و یا به برخی از اصول کلی اسلام اشاره دارند. از طرفی شاه عیاس اول با برگزیدن شهر اصفهان به عنوان پایتخت، فصل جدیدی در معماری و شهرسازی ایران به نام مکتب اصفهان آغاز نمودصفویان با پایه گذاری حکومتی ایدئولوژیک بر مبنای اسلام شیعی دوازده امامی و اعلام این شریعت به عنوان دین رسمی کشور، فرهنگ ایرانی را با ایدئولوژی شیعی آمیختند و در زمان شاه عباس اول این فرهنگ ایرانی اسلامی به طور جدی در معماری و شهرسازی ایران متجلی شد. در این پژوهش ابتدا با بررسی معیارهای اصلی شهر اسلامی، مکتب اصفهان به عنوان یک سبک ایرانی - اسلامی و ایدئولوژی آرمانشهرهای اسلامی این نتیجه حاصل می شود که بوسیله مکتب اصفهان برای رسیدن به یک شهر آرمانی – اسلامی نیاز به اعمال یک سبک موافق و همسو با معیارهای اصلی شهرهای اسلامی می باشد و نه تنها در مورد شهر اصفهان بلکه برای شهرهای اسلامی دیگر نیز می توان از آن بهره جست.
  • بازشناسی تاریخی کاروانسرای مرند(پیام)

    نویسنده مسئول : مهسا فرتاش
    سایر نویسندگان : مهسا فرتاش
  • چکیده مقاله:
    سرزمین آذربایجان در معماری ایران مرتبه نخست را دارد. آغاز فعالیت های معماری ایلخانیان به مرکزیت تبریز با بهره گیری از تجریبیات و سنت های متقدم، فصل گشای عصر جدیدی در هنر و معماری این منطقه بوده است. ساخت کاروانسرا در ایران که در قرن ششم و در دوره سلجوقیان به نوعی رواج یافته بود، در دوره صفوی به اوج خود رسید. مطالعات انجام شده در زمینه ساختار شناسی و معرفی کاروانسرای مرند (پیام) در زمره مهمترین اهداف این تحقیق محسوب میشود؛ بدیهی است احیاء و شناخت ویژگی های معماری یک بنای دوره صفوی می تواند ما را در شناخت هر چه بهتر کاروانسراهای آن دوران یاری کند. پرداخت اطلاعات در پژوهش حاضر به شیوه توصیفی، مقایسه ای و تحلیلی بوده و روش یافته اندوزی در آن به صورت کتابخانه ای و میدانی است. حاصل این مطالعه، شامل معرفی ساختار و انواع کاروانسراهای موجود و معرفی کاروانسرای مرند (پیام) میباشد. بنابر یافته های تحقیق، کاروانسرای مرند یکی از 999 کاروانسرای موسوم شاه عباسی می باشد که در ابتدا چاپارخانه بوده و امروزه پس مرمت های انجام شده در بنا، امکان بازدید برای عموم گردشگران را فراهم آورده است.
  • نقش هنر عمومی در ارتقا کیفیت فضای شهری پیرامون ارگ تاریخی تبریز

    نویسنده مسئول : zahra eslampanah
    سایر نویسندگان : زهرا اسلام پناه نوبری ‍‍‍‍‍،آرش ثقفی اصل
  • چکیده مقاله:
    یکی از اهداف اصلی طراحی شهری، ارتقای کیفیت فضا ست. ازجمله ابزاری که در دهه های اخیر جهت حصول به ارتقا کیفیت در فضاهای شهری بکار گرفته شده است، استفاده از "هنر عمومی" در فضاهای شهری است. هدف از پژوهش حاضر، بررسی نقش هنر عمومی در فضاهای شهری است که در این میان ارگ علی شاه تبریز به عنوان فضای شهری با قابلیت ارتقای کیفی توسط هنر های عمومی مورد شناخت و سنجش قرار گرفته است. روش شناسی تحقیق بر اساس روش اصلی کتابخانه ای از طریق مراجعه مراجع ، کتب پایه ، و سایت های معتبر و نیز مشاهده میدانی صورت پذیرفته است. نتایج حاصل از تحقیق نشان داد که هنرهای عمومی در فضاهای عمومی از آثار هنری موفقی محسوب خواهند شد.
  • درآمدی بر توسعه پایدار و مدیریت یکپارچه بهداشت، ایمنی و محیط زیست (HSE) در پروژه‌های عمرانی

    نویسنده مسئول : شاهرخ شعاعی
    سایر نویسندگان : 1 دانشجوی کارشناسی ارشد گروه عمران،مدیریت ساخت ، واحد تبریز ، دانشگاه آزاد اسلامی ،تبریز ، ایران Shoaie.Shahrokh@gmail.com 2 استادیار گروه عمران ، واحد تبریز ، دانشگاه آزاد اسلامی ،تبریز ، ایران Fardmoradinia@iaut.ac.ir 3 استادیار گروه مهندسی عمران ، دانشگاه پیام نور ، ایران Ebsalami@yahoo.com
  • چکیده مقاله:
    از جمله پیامدهای پیشرفت‌های علوم و صنایع در سال‌های پس از انقلاب صنعتی و دستاوردهای پزشکی در خصوص افزایش سن طبیعی انسان‌ها، رشد جمعیت بود که در پی آن گسترش روند شهرنشینی در کل دنیا به‌وجود آمد. زندگی شهری و ساخت و سازهای بی رویه در شهرهای بزرگ به اثرات منفی انجامید که از جمله آن‌ها می‌توان بکارگیری و تخریب بیشتر زمین، منابع طبیعی و محیط زیست و همچنین آلوده‌سازی خاک، آب و هوا اشاره کرد که تبدیل به یک بحران جهانی شده است. راهکار غلبه بر چنین بحرانی افزایش مطالعات و پژوهش در مقوله توسعه پایدار در ساخت وساز و اجرایی نمودن الزامات آن است. از طرفی ارتباطی بین توسعه پایدار و مدیریت بهداشت، ایمنی و محیط زیست (HSE) ملاحظه می‌شود که در حوزه ساخت و ساز و پروژه‌های عمرانی مهجور واقع شده است. مطالعه حاضر مقدمه ‌است بر مفهوم توسعه پایدار و ارتباط آن با مدیریت یکپارچه بهداشت، ایمنی و محیط زیست (HSE) در حوزه‌ پروژه‌های عمرانی و یافته‌ها و نتایج این تحقیق در راستای عملیاتی نمودن و فرایند اجرایی برای پیمانکاران ساختمانی با هدف دستیابی به توسعه پایدار و یکپارچگی مدیریت HSE ارائه شده است.
  • محیط زیست و طراحی منظر شهری از دیدگاه آلن برگر(Alen Berger) استاد دانشگاه MIT

    نویسنده مسئول : بهروز محمدی
    سایر نویسندگان : رسول درسخوان استاد یار دانشکده هنر و معماری دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تبریز بهروز محمدی دانشجوی دکتری شهرسازی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تبریز - پردیس مجتمع بین اللمل
  • چکیده مقاله:
    زمين، آب و انسان سه بازوي بهم پيوسته حيات هستند که بايد در تعادل و هارموني نگهداشته شوند. بر هم خوردن يکي از اين بازوها همه چارچوب فلسفه زندگي روي زمين را برهم مي‌زند. مسايل محيط زيست در اواخر قرن بيستم بعدي جهاني يافت و مورد توجه جدي كارشناسان قرار گرفت. در عين حال، مسايل زيست محيطي با ابعادي بين‌المللي چالش‌هاي سختي را براي نظريه روابط بين‌الملل به ارمغان آورده است. در همین راستا اندیشمندان تحقیقات زیادی راجع به حفظ هارمونی و تعادل بین انسان و محیط انجام داده اند که از مهم ترین و اثر گذار ترین این دانشمندان می توان به آلن برگر(Alen Berger) استاد معماری منظر و طراحی شهری در موسسه تکنولوژی ماساچوست ( MIT) اشاره کرد. اهداف این پژوهش بررسی دیدگاه های الن برگر که در قالب پروژه، کتاب و یا مقالات منتشر شده است که از روش پژوهش توصیفی استفاده شده و از طریق جمع آوری اسناد و مدارک و مطالعات کتابخانه ای نگاشته شده است.
  • تاثیر طراحی مجتمع سینمایی بر بازآفرینی مراکز شهری

    نویسنده مسئول : نیما صالح زاده نیک سیرت
    سایر نویسندگان : مهسا فرامرزی اصلی( نویسنده مسئول) نیما صالح زاده نیک سیرت (نویسنده دوم )
  • چکیده مقاله:
    سینما و معماری هر دو عامل صنعتی و هم هنری هستند و طراحی سینما تاثیر قابل توجهی بر معماری شهر دارد . بازآفرینی بحثی است که امروز در ساماندهی مراکز تاریخی و قدیمی شهر در کشور مطرح است و در این پژوهش سعی در بازآفرینی همچین مراکزی با استفاده از طراحی سینما می باشد . امروزه کیفیت مراکز قدیمی شهر ، تعاملات اجتماعی و رونق اقتصادی را با گذشت زمان از خود سلب نموده است. در این پژوهش تاثیر طراحی مجتمع سینمایی بر بازآفرینی شهری مورد بررسی قرار می گیرد و هدف از این پژوهش بررسی و امکان سنجی بازآفرینی مراکز فرسوده ی شهر با ایحاد مجتمع سینمایی می باشد . روش اجرای این پژوهش اسنادی ، تحلیلی و توصیفی می باشد و گردآوری اطلاعات به صورت کتابخانه ای می باشد .در پایان این پژوهش استنتاج می گردد که می توان با طراحی معماری مجتمع های سینمایی امکان حیات دوباره را بر مراکز تاریخی شهر برگرداند .
  • ترجیحات بصری مسافران در طراحی داخلی هتل های تاریخی

    نویسنده مسئول : سیده سروین فربود
    سایر نویسندگان : سیده سروین فربود1، حبیب شاه حسینی2* 1- دانشجوی کارشناسی ارشد معماری داخلی، گروه هنر و معماری، واحد شبستر، دانشگاه آزاد اسلامی، شبستر، ایرانSarvinfarboud@yahoo.co.uk 2- دکترای معماری منظر، هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تبریز Habib_shh@yahoo.com
  • چکیده مقاله:
    بناهای تاریخی میراث نیاکان ما و میراث ما به آیندگان است، این بنا ها به عنوان آینه ی مسائل مختلف اجتماعی، فرهنگی و تاریخی یک جامعه، یکی از مهمترین ایستگاه های مسافران بوده و امروزه تنها احیای این بناها با توجه به اصول نظریه پردازان و توافق نامه های بین المللی جهت جذب گردشگران و باز زنده سازی یک مجموعه با کاربری هتل کافی نیست، عدم توجه به ترجیحات بصری و معیار های معماری داخلی متناسب با آن باعث عدم برقراری ارتباط با مخاطب و پیام رسانی اجتماعی، تاریخی و فرهنگی می شود. در این پژوهش با استفاده از روش کمی- پیمایشی به وسیله ی نظرسنجی از 200 مسافر با توجه به تئوری پردازش اطلاعات کاپلان و بررسی میانگین داده ها در نرم افزار SPSS مشخصه های معماری داخلی هتل های تاریخی با توجه به ترجیحات بصری مسافران مورد ارزیابی قرار گرفت و نتایج نشان داد: مسافران، فضاهای رمزآلود با فرم و مبلمان تلفیقی(ترکیب مدرن و سنتی)، تزئینات چوبی با شدت نورپردازی متوسط، رنگ های خنثی و گرم، فضای سبز زیاد را بیشتر ترجیح می دهند. نتایج این تحقیق به شناخت معیار های معماری داخلی هتل های تاریخی کمک می کند و برای معماران داخلی، پژوهشگران، سازمان های میراث فرهنگی و شهرداری قابلیت استفاده دارد.
  • بسترسازی کیفیت زندگی در فضاهای شهری با تأکید بر هویت اجتماعی شهری

    نویسنده مسئول : عبدالکریم مهری
    سایر نویسندگان : عبدالکریم مهری
  • چکیده مقاله:
    هویت مقوله ای است بسیار گسترده و از مفاهیمی است که ارتباط تنگاتنگی با سبک زندگی دارد و شرط لازم زندگی اجتماعی است، هویت اجتماعی در شهرها نیز با خصوصیات و رفتار انسان ها در شهر تجلی می یابد که هویت وجودی و ذاتی هر شخص در جامعه و شهر می تواند بیانگر هویت اجتماعی شهری آن جامعه و شهر باشد. با افزایش رشد چشم گیر جمعیت شهری و رشد شهرنشینی و نیاز روزافزون انسان به رفاه اجتماعی، امنیت، آرامش، شادمانی و ... در شهرها و فضاهای شهری این بستر باید فراهم گردد که جایگاه شهروندان و مسائل مربوط به کیفیت زندگی بیش از پیش مورد توجه قرار بگیرد، با شناخت دقیق و منسجم فضاهای شهری می توان شناخت کامل تر از تحلیل فضاهای شهری داشت و با زمینه سازی این فضاهای شهری و شناخت هویت اجتماعی شهری بستر مناسبی برای افزایش کیفیت زندگی را فراهم نمود. این پژوهش بر این هدف است تا شناخت دقیق تری نسبت به این مفاهیم و ارتباطات و همبستگی هایی را که بین هویت اجتماعی شهری با کیفیت زندگی شهری وجود دارد را نشان داده و توجه بیشتر به مقوله کیفیت زندگی شهری را به عنوان یک هویت بالقوه در شهرها نمایان سازد.
  • بررسی مبانی هنر و تاثیر آن در معماری بومی

    نویسنده مسئول : مهدي مهاجر
    سایر نویسندگان : مهدی مهاجر صائم،داریوش ستارزاده
  • چکیده مقاله:
    هنر، معماری بومی، مبانی هنر، سنت.
  • بررسی عملکرد شهرهای جدید با تاکید بر جمعیت پذیری؛نمونه موردی شهر جدید سهند

    نویسنده مسئول : زهرا شرقی
    سایر نویسندگان : زهرا شرقی
  • چکیده مقاله:
    انتقال تکنولوژی و توسعه صنایع بزرگ ، گسترش راه های ارتباطی امکانات فرهنگی و سایر جاذبه های فریبنده در شهرهای بزرگ ، پیامدهایی نظیر خالی شدن روستاها و تبدیل روستاها به شهرهای کوچک سبب شده است.گسترش بی رویه و سریع،تراکم و تمرکز بیش از حد جمعیت در شهرهای بزرگ را سبب گردیده است که این شهرها قادر به تداوم حیات سالم شهری نباشند و مشکلات متعددی را متحمل شوند. باتوجه به این مسائل، ایجاد شهرهای جدید در جهت کاهش جمعیت و جاذبه های آنها در فاصله مناسب از شهرهای بزرگ پیشنهاد گردیده است.شهر جدید سهند نیز برای کاستن از مشکلات جمعیتی، اقتصادی، اجتماعی و کالبدی کلانشهر تبریز در حوزه نفوذ این شهر احداث شده است. این پژوهش که به صورت توصیفی- تحلیلی تهیه شده است با استفاده از روش پرسشنامه و نمونه گیری تصادفی به ارزیابی میزان موفقیت شهر جدید سهند می پردازد.ارزیابی عملکرد و نقش شهر جدید سهند و درک میزان موفقیت آن در دستیابی به اهداف اولیه، جهت هدایت و رشد و توسعه آتی شهر ضرورتی انکارناپذیر است؛ بر این اساس نتایج این پژوهش می تواند در جهت بهبود وضعیت شهرجدید سهند و ساکنان آن و بالتبع مادرشهر تبریز از جهات گوناگون موثر باشد و مورد استفاده مدیران و برنامه ریزان قرار گیرد.
  • بررسی تاثیر محیط معماری بر روی کودکان بی سرپرست,جهت ارتقای حس تعامل با اطرافیان و محیط

    نویسنده مسئول : محمد فرشبافان حق
    سایر نویسندگان : محمد فرشبافان حق1*، مهسا فرامرزی2 1- دانشجوی کارشناسی ارشد معماری دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تبریز،ایران Email:farshbafanm@gmail.com 2- استادیار تمام وقت دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تبریز،ایران Email:mahsa_faramarzi@yahoo.com (برگرفته از پایان نامه ارشد طراحی معماری خانه ی کودکان بی سرپرست تبریز با رویکرد حس تعلق به مکان)
  • چکیده مقاله:
    حس مکان هر محیط بستگي به نحوه ارتباط انسان با آن محیط دارد محیط از طریق تأثیرگذاری برفعالیت ها و ایجاد معاني خاص بر احساس و رفتار او تأثیر مي گذارد. دوران کودکي به جهت نقش مهمي که در سرنوشت آینده انسان ایفا مي کند، فرصت بي نظیری است که نباید آن را از دست داد . هدف این مقاله بررسي ابعادی از روانشناسي محیط است که در طراحي برای کودکان باید مورد توجه قرار بگیرد. یک کودک بی سرپرست که همواره نیاز به یک سرپناه را احساس می کند,بودن در محیطی که به طور دائم احساس تشویش و نگرانی و اضطراب و ترس همیشگی را داشته باشد,ضعف در شخصیت را به دنبال خواهد داشت.هدف از این مقاله ,بررسی تاثیر محیط معماری در ایجاد حس تعامل با محیط و اطرافیان در کودکان بی سرپرست میباشد.روش تحقیق در این پژوهش کیفی و ابزار گردآوری اطلاعات با استفاده از مطالعات کتابخانه ای و بانکهای اطلاعاتی و مطالعات اسنادی و... میباشد.نتایج حاصل از این مطالعه بیان می¬کنند توجه به ضرورت ها و ایجاد تنوع در ویژگی های بصری و عاطفی محیط معماری میتواند با ایجاد حس امنیت و تعلق داشتن,تاثیر بسزایی در بهبود و افزایش روابط اجتماعی کودکان داشته باشد.
  • شهر اسلامی و کارایی آن در مواجهه با چالش های شهر معاصر

    نویسنده مسئول : صاحبعلی رام دیبکلو
    سایر نویسندگان : صاحبعلی رام دیبکلو
  • چکیده مقاله:
    =شهر اسلامی و کارایی آن در مواجهه با چالش های شهر معاصر صاحبعلی رام دیبکلو چکیده: دين مقدس اسلام تنها محدود به دستورات عبادي نيست، بلكه در بر دارنده احكام تمام موضوعات از جمله حكومت، اقتصاد، مدنیت، توجه به محیط طبیعی، حقوق انسانها و ... نيز هست. همه احكام و تعليمات اسلام براي رساندن انسان به كمال كه همانا غرض واقعي شريعت است صادر شده تا جوامع انساني با آراستن خود به فضايل و صفات كامله، باهم و در كنار هم به ادامه‌ي زیست در این دنیای خاکی بپردازد. شهر در جوامع اسلامي از اهمیت خاصی برخوردار است بطوری که اصول و بنیادی به عنوان پايه و اساس شکل گيري ساختار نظام شهر سازي وشهروندي قرار گرفته اند که از آن جمله مي توان به برخي از اصول بنيادين اخلاقي و انساني و حقوقي اشاره نمود. اين اصول در کنار همديگر و با عنايت به ديگر راه کارهاي اسلامي، مي توانند نه تنها در تبيين و آفرينش شهرهای اسلامي تأثير گذار باشند، بلکه یک الگوی بسیار خوبی برای حل چالش های شهر های امروزی که با مشکلات عدیده ای اجتماعی، فرهنگی و زیست محیطی مواجه هستند، به حساب آید. تا جايي که با پيروي از آنها و با فراگيري راهکارهای مؤثر مرز بين شهر آرماني و شهر واقعي را از بين برده و محيطي امن و سالم را براي شهروندان خود ايجاد نمايند. این مقاله می کوشد با ارائه پاره ای از مشکلات و چالش های موجود در شاخص های زیست محیطی، اجتماعی، فرهنگی، حقوق شهری و ... شهرهای معاصر ، قابلیت بهره گیری از اصول و مباني اسلام در مواجهه با اين مسائل را مورد بررسی قرا ر دهد. وازه های کلیدی: شهر اسلامی، شهر امروزی، چالش های شهری، اسلام
  • مبانی شهر اسلامی

    نویسنده مسئول : سودا محمدی دلبند
    سایر نویسندگان : سئودا محمدی دلبند
  • چکیده مقاله:
    موضوع شهر ایرانی اسلامی همواره با رویکردهاي متفاوت مواجه بوده است و هر اندیشمند، دانشمند و کارشناسی از زاویه اي بر آن نگریسته و متناسب با داده هاي خود تعریفی ارائه کرده است . دراین بین پرداختن به مقولات و مفاهیم وابسته و مرتبط به آثار شهرسازي ایرانی که خود را متصف به جهان بینی اسلامی می داند و قصد در بازنمود و پدیدارسازي هرآنچه را دارد که در روند دستیابی به حیات طیبه و هستمند زمینی تأثیر دارد از مهم ترین موضوعات و دغدغه هاي اندیشمندانی است که بناها، فضاها و شهر را مکانی در راستاي سلوك انسانی و تعالی روحی و معنوي انسان می دانند . به نظر می رسد که مناسب ترین تعریف را می توان و باید از متون اصیل اسلامی و به ویژه از قرآن کریم استنتاج کرد. به همین جهت، با تبیین ویژگی هایی که براي شناخت و تعریف هر پدیده لازم است (که در ”مبانی“ و ”ارکان“ و ”الگو“ و ”صفات“ و ”اصول“ خلاصه میشوند)، مقالۀ حاضر بر آن خواهد بود تا این ویژگی ها را براي شهر اسلامی از قرآن کریم استنتاج نماید. با توجّه به این موضوعات، نهایتاً نیز تعریفی عام از شهر اسلامی ارایه میشود، که بارزترین ویژگی آن، با عنایت به جامعیت و جاودانگی و جهانی بودن اسلام، در عدم معرّفی الگوي فیزیکی و کالبدي واحد و لایتغیر براي دوران و سرزمین هاي متفاوت میباشد. مباحث مختلف مقاله، در ذیلِ 6 عنوان اصلی: ”مقدّمه“، ”مبانی شهر اسلامی“، ”ارکان شهر (به طور عام) و شهر اسلامی (به طور خاص)“، ”انواع شهر اسلامی “و ”نتیجه گیري“ ارایه خواهد شد.
  • نقد پارادوکس نقش جامعه در مکتب کامل جلیل ضیاءپور

    نویسنده مسئول : reza rafiei rad
    سایر نویسندگان : رضا رفیعی راد
  • چکیده مقاله:
    جلیل ضیاءپور پس از مراجعت به کشور، در بیانیه ای که در نشریه کویر منتشر کرد، حدود و ثغور نقاشی را تبیین نمود و نام آن را مکتب کامل گذاشت. این بیانیه با قرابت خاصی که با نظریه هنر برای هنر دارد، با نه بند نتیجه گیری به پایان می رسد. اگرچه مکتب کامل، حضور مضمون(مدیوم هایی غیر از نقاشی) در نقاشی را بخاطر فشار جامعه بر هنرمند می داند ولی در آخر بیان می دارد که بیانیه مکتب کامل با رد تمامی مدیوم ها در نقاشی و تکیه بر زیبایی شناسی تخصصی نقاشی، واقعیت نقاشی را محقق می نماید، نیز بر اساس خواهش جامعه و نیاز محیط و زمان نویسنده بوجود آمده است. پژوهش حاضر به بررسی این پارادوکس در نقش متقابل جامعه و هنرمند در این بیاینه مهم می پردازد و سعی دارد به این سوال پاسخ دهد که چگونه می توان نگاه درونی به نقاشی و نفی مدیومهای دیگر در نقاشی را نیز نیاز جامعه همزمان با ضیاءپور دانست. به نظر می رسد با عنایت به تعریف هنر از منظر کالینگوود که هنر را نوعی خودشناسی هنرمند دانسته و تعهد او به این کار را نه خواست فردی بلکه در حکم وظیفه ای عمومی برای جامعه برای رفع "تباهی آگاهی" به شمار می آورد، بتوان به این سوال پاسخ داد.
  • اصول طراحی موثر بر ارتقا کیفیت سلامت روانی کودکان شهر تبریز در فضاهای آموزشی تفریحی

    نویسنده مسئول : سینا صحی دانش
    سایر نویسندگان : سینا صحی دانش1*، مصطفی بصیری2
  • چکیده مقاله:
    كودكان آينده سازان كشورند و سلامت جسمي،رواني و اجتماعي آنان تضمين كننده سلامت حال و آينده جامعه است. آموزش و یادگیری بخش مهمی از زندگی هر کودک است و همه آنها در طول زندگانی خود تحت تعلیم و آموزش قرار می گیرند این امر در مقاطع مختلف تحصیلی و در فضاهای گوناگون صورت می گیرد. بخشی از آگاهی و توانایی هاي کودك وابسته به تجربیاتی است که از حضور در محیط به دسـت مـی آورد . بنـابراین محـیط بایـد محـرك و مشـوق یادگیري، خلاقیت و فرآیند حل مسئله باشد و در عین حال نیازمند آن است که امنیت و آسایش روانی و جسمی کودك را تأمین کند تا کودك بتواند فارغ از عوامل بازدارنده و کاهنده ي تمرکز، فکرش را پرواز دهد و تجربه ي جدیدي کسب کند. بحران سلامت روانی وشرایط نامناسب در ابعاد جسمی و روانی، فضاهای آموزشی و تفریحی کودکان را تهدید می کند. با توجه به اینکه کودکان نقش مهمی در سلامت جامعه و نسل آینده دارند توجه به مسائل و مشکلات آنها و برطرف کردن نیازهاي کمی و کیفی آنها یکی از ضرورت هاي مهم یک کشور می باشد. درچنين شرايطي اتخاذ رويكرد هاي نوين برنامه ريزي وطراحي محيط آموزشی تفریحی براي ارتقاي سلامت روانی کودکان ضروري است.
  • تحلیل و سنجش میزان رضایتمندی شهروندان از فروش مازاد تراکم ساختمانی (مطالعه موردی: منطقه یک شهر تبریز)

    نویسنده مسئول : امیررضا صادقیان لیلان
    سایر نویسندگان : امیررضا صادقیان لیلان1، سیمین دخت نعمت الهی2*
  • چکیده مقاله:
    تراکم ساختمانی از دهه های اخیر به عنوان ابزار کنترل ارتفاع ساختمان مورد توجه برنامه ریزان شهری بوده است. از اوایل دهه 70 و با قطع شدن کمک های دولتی به شهرداری های کلان شهرها ، فروش تراکم به عنوان یکی از راه های کسب درآمد توسط مدیران شهری مورد استقبال قرار گرفت. امروزه به دلیل کمبود منابع و برای کاهش هزینه های توسعه شهری و ارائه خدمات مطلوب تر و در عین حال اقتصادی تر ، توجه به متراکم شدن جمعیت و به تبع آن افزایش تراکم ساختمانی بیش تر شده است. افزایش تراکم ساختمانی در شهرهای با جمعیت رو به رشد، یکی از راه کار های مناسب جهت کنترل توسعه بی رویه و تعادل بخشی فضایی شهرها مورد تایید قرار گرفته، در حالی که افزایش تراکم در شهرها عامل بروز مشکلات عدیده ای خواهد بود که حل آن ها زمان و نیرو زیادی را می طلبد. بدیهی است هرگونه تغییر در تراکم ساختمان ها اثرات مستقیم در جمعیت پذیری و به تبع آن زیر ساخت ها و سرانه شهر خواهد داشت. این امر علاوه بر این که توسعه شهر را تحت تاثیر قرا می دهد ، باعث بروز مشکلاتی از قبیل اشرافیت، سایه اندازی، ترافیک، کمبود فضای پارک وسایل نقلیه، کاهش تعاملات اجتماعی و حس تعلق و... می شود که موجبات نارضایتی شهروندان در نقاط مختلف شهر می شود. هدف اصلی این تحقیق بررسی میزان رضایتمندی شهروندان از فروش مازاد تراکم ساختمانی در منطقه یک شهر تبریز می باشد.
  • الگوهای پایدار در معماری سنتی ایران

    نویسنده مسئول : پریا نریمانی
    سایر نویسندگان : مسعود یوسفی تذکر، پریا نریمانی
  • چکیده مقاله:
    معماری سنتی ایران از دیرباز دارای الگوهای اصیل پایداری است و به عنوان مصداقی از معماری پایدار مورد توجه می باشد. در گذشته بکار گیری الگوهای پایدار معماری سنتی، باعث بهینه سازی در مصرف انرژی بوده است .امروزه این الگو ها به فراموشی سپرده شده است. لذا با پیشرفت تکنولوژی می توان با بهره گیری از الگوهای اصیل پایداری گذشته و استفاده از انرژی های پاک برای حفظ محیط زیست پاک و سالم تلاش نمود. روش پژوهش به صورت توصيفي- تحليلي و با استفاده از ابزار مطالعات كتابخانه اي، استوار بوده است. نتایج حاصل از این پژوهش مؤید آن است که استفاده از شاخصه های پایداری معماری سنتی ایران ضمن بهینه سازی در مصرف انرژی، به داشتن محیط زیست سالم کمک می کند. دستاوردهای حاصل از این پژوهش می تواند منجر به بهره گیری از الگوهای پایدار معماری سنتی در دوران معاصر گردد.
  • نقش حضور آب در فرهنگ و تمدن اسلامی

    نویسنده مسئول : پریا نریمانی
    سایر نویسندگان : شبنم اکبری نامدار ، پریا نریمانی
  • چکیده مقاله:
    حضور آب در تمدن اسلامی، دارای جایگاهی خاص و حتی مقدس بوده است. آب در تمدن های مختلف حامل بارهای معنایی مختلف می باشد و نقش اساسی و ارزشمندی دارد، همچنین در فرهنگ ها و باورهای اسلامی ایرانی، صورت فعالی در معنا و مفهوم ایفا می نماید. حضور آب در فرهنگ و تمدن اسلامی به عنوان عامل تطهیر و پاکی نقش والایی را ایفا می نماید. پژوهش حاضر به بررسی نقش حضور آب در تمدن ایرانی اسلامی پرداخته است. از این رو پژوهش پیش رو در یک پژوهش تحلیلی و در یک رویکرد تفسیری به بررسی مفهوم آب در تمدن اسلامی با رجوع به متن قرآن کریم، به شناساندن اهمیت این موضوع پرداخته است. نتایج پژوهش موید آن است که آب به عنوان عنصر پاکی و مبارکی، عامل آبادانی و زیبایی زمین و در یک کلام عامل حیات همه چیز است.
  • جایگاه عوامل انسانی در شهر ایرانی اسلامی

    نویسنده مسئول : رضا سلیمانیه
    سایر نویسندگان : رضا سلیمانیه
  • چکیده مقاله:
    انسان مهم ترین نقش را در پدید آوردن شهر دارد. لذا بعنوان یکی از موجودات ارزشمند بر روی این کره خاکی، با انجام رفتار های مطلوب نقش موثری در سلامت و امنیت شهر اسلامی دارد. امروزه امنیت در شهر اسلامی در گروی رفتارهای انسانی می باشد. لذا سلامت و امنیت جامعه از جمله دغدغه انسان در عصر حاضر است. از این رو مقاله حاضر در یک رویکرد «جامع نگر اسلامی» به بررسی عوامل انسانی در حیطه شهرسازی اسلامی با مراجعه به متون اسلامی می پردازد. از این رو پژوهش پیش رو در یک پژوهش تحلیلی- توصیفی به بررسی مفهوم شهر، شهر اسلامی و عوامل انسانی برقرار کننده امنیت بعنوان یکی از ارکان تشکیل دهنده شهر اسلامی پرداخته است. نتایج حاصل از این پژوهش حاکی از آن است که رفتار به عدالت، ترویج قناعت و رعایت محرمیت بعنوان عوامل انسانی موثر در تحقق شهر اسلامی می تواند تاثیر گذار باشد.
  • طراحی فضای عمومی شهری بمثابه پلتفرم اجتماعی - فرهنگی (مطالعه موردی : محدوده پیرامون ارگ علیشاه تبریز)

    نویسنده مسئول : مسعود توپچی خسروشاهی
    سایر نویسندگان : آرش ثقفی اصل1 ،مسعود توپچی خسروشاهی2* 1- استادیار، گروه شهرسازی ،واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران 2- دانشجوی کارشناسی ارشد طراحی شهری، گروه شهرسازی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران
  • چکیده مقاله:
    دستیابی به فضای عمومی شهری و توجه به ارتقاء کیفیت زندگی در عرصه های عمومی را می توان یکی از مهم ترین رویکردهای شهرسازی معاصر نام برد. .تحقق چنین فضاهایی با هدف بسترسازی لازم برای ظهور و ارتقاء تعاملات اجتماعی و فرصتی برای تقویت و حفظ حیات مدنی شهرها در طول چند دهه گذشته و به ویژه در دوره کنونی مورد توجه متخصصان در حوزه طراحی شهری و همچنین مدیریت شهری شهرهای جهان و ایران قرار گرفته است.در پژوهش حاضر محدوده ارگ علیشاه تبریز به عنوان فضایی رها شده در بافت تاریخی مورد توجه قرار گرفته است. ارگ علیشاه که به عنوان یکی از مهم ترین نشانه های هویتی-تاریخی تبریز در اذهان شهروندان نهادینه شده است، متاسفانه بدلیل رهاشدگی و عدم اتخاذ تدابیر شایسته و سنجیده در خصوص حفظ، بهره وری و احیاء آن ، همچنان در وضعیت بسیار نامطلوبی از حیث کالبدی،عملکردی و معنایی قرار گرفته و بدیهی است استمرار این وضعیت اسفبار نه تنها موجب بازخوانی هویّت از دست رفته ارگ علیشاه نخواهد شد ، بلکه زمینه های مساعد تری را برای مداخلات، بی برنامه گی و نهایتا زوال تدریجی این مجموعه خاطره انگیز و محدوده پیرامون آن در پی خواهد داشت.این پژوهش به دنبال آن است تا محدوده مورد مطالعه را بدلیل دارا بودن پتانسیل بالا احیا و بازآفرینی نماید. طراحی محدوده مورد نظر به عنوان فضای عمومی شهری بمثابه پلتفرم اجتماعی –فرهنگی هدف اصلی و کاربردی مد نظر بوده که به شیوه تحقیق توصیفی –تحلیلی بوده و با پرسشنامه،مصاحبه و تحقیقات میدانی اصول و معیارهای موثر در طراحی را سنجیده و نهایتاً به ارائه راهکارهایی جهت طراحی محدوده پیرامون ارگ علیشاه به عنوان فضای عمومی شهری بمثابه پلتفرم اجتماعی-فرهنگی پرداخته است.
  • شناخت فضاهای آموزشی برای بهبود یادگیری کودکان طیف اوتیسم

    نویسنده مسئول : نیما صالح زاده نیک سیرت
    سایر نویسندگان : نیما صالح زاده نیک سیرت( نویسنده مسئول) غزال محمودی ( نویسنده دوم )
  • چکیده مقاله:
    اوتیسم یک اختلال رشد است که در سنین کودکی ظاهر میشود و در رشد مهارت های اجتماعی و آموزشی کودکان اثر میگذارد، به همین دلیل آموزش کودکان اوتیسم به دلیل تفاوت آن ها با کودکان عادی باید متفاوت باشد و برای رسیدن به این منظور نیاز است که محیط های آموزشی مناسب برای آن ها طراحی شود که این محیط ها دارای ویژگی فضاهای خاص خود می باشند. چه بسا با ایجاد محیطی با توجه به روحیات این افراد می توان توانایی ها و استعدا های آن ها را کشف و شکوفا کرد و مهارت های اجتماعی ان ها را بهبود بخشد.نور، صدا، نوع دیوار ها، فضاهای راهرو و سیرکولاسون، رنگ و وجود فضاهای مخصوص به این افراد از عوامل مهم در طراحی محیط های یادگیری برای افراد اوتیستیک می باشد.روش اجرای این پژوهش به صورت اسنادی توصیفی و تحلیلی می باشد و روش گردآوری اطلاعات به صورت کتابخانه ای است.هدف از این تحقیق بهبود یادگیری کودکان اوتیسم در محیط های آموزشی مناسب می باشد.
  • امکان سنجی طراحی فضای عمومی شهری در اماکن باز تاریخی(نمونه موردی:محدوده ارگ علیشاه تبریز)

    نویسنده مسئول : مسعود توپچی خسروشاهی
    سایر نویسندگان : آرش ثقفی اصل1 ،مسعود توپچی خسروشاهی2* 1- استادیار، گروه شهرسازی ، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران 2-دانشجوی کارشناسی ارشد طراحی شهری، گروه شهرسازی ، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران
  • چکیده مقاله:
    طراحی پلتفرم اجتماعی و فرهنگی از جمله موضوعات و مباحث جدیدی در طراحی عرصه‌های عمومی شهری بوده که این رویکرد با هدف کلی بهبود زندگی عمومی شهری به دنبال ایجاد بستر و شرایطی مطلوب برای حضور مردم در فضای عمومی و ظهور فعالیت‌های اجتماعی، فرهنگی‌، تفریحی، آموزشی، گردشگری و غیره در چارچوبی از ارزش‌ها، نیازها، فرهنگ‌ها و سیاست‌های کلی جامعه هدف می‌باشد. در این پژوهش که نخستین بار به موضوع طراحی فضای عمومی شهری با رویکرد پلتفرم اجتماعی- فرهنگی معاصر پرداخته شده است، سعی برآن شده تا ضمن ارائه اصول و معیارهایی برای طراحی این گونه از فضاها، به مطالعه و نهایتا طراحی یک پلتفرم اجتماعی – فرهنگی برای ارگ علیشاه تبریز به عنوان نمونه موردی پرداخته شود. یافته‌های پژوهش حاکی از آن است که علیرغم عدم برنامه‌ریزی‌، مدیریت و طراحی محدوده باارزش ارگ علیشاه تبریز، این مکان به طور کامل به یک محدوده رها شده‌ای تبدیل گشته که اثرات و تبعات بسیار نامطلوبی و اسف‌باری را برای شهر و شهروندان به بار آورده است. همچنین در انتها اهداف کلان، خٌرد، راهبردی و عملیاتی برای بازسازی و طراحی این مجموعه ارائه شده است.
  • بررسی تغییر مفهوم مرکز محله در مرکز محلات معاصر

    نویسنده مسئول : یاسمن خندقی
    سایر نویسندگان : یاسمن خندق1 ،دکتر اکبر عبداله زاده طرف2 1- دانشجوی طراحی شهری،گروه شهرسازی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی،yas.khandaghi@gmail.com 2- استادیار گروه شهرسازی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی ،taraf_1981@iuat.ac.ir
  • چکیده مقاله:
    چکیده: با آغاز قرن معاصر، شهرنشینی و شهرسازی در ایران از جمله عرصه هایی هستند که به شدت تحت تأثیر پیامدهای شتابزده مدرنیسم قرار گرفته اند . در بافت های نوساز شهری نقش محله و عناصر مربوط به آن، بخصوص مرکز محله که جزء لاینفک آن است به صورت ناقص وکمرنگ دیده می شود و به فراموشی سپرده شده است . این تغییر وتحولات آنچنان سریع عمل کرده اند که پس از اندک مدتی نه تنها شهرهای کشور ویژگی های سنتی و اصیل خود را حفظ نکرده اند و بلکه اصول تازه و علمی بر کالبد و توسعه آینده شان نیز حکم فرما نیست. البته محله ومراکز آن که در گذشته از جمله مؤثرترین عنصر اجتماعی، اقتصادی، کالبدی و کارکردی بوده اند. لذا پژوهش حاضر کنكاشی بررسی تغییر مرکز محله در مرکز محلات معاصر است . هدف اصلی این پژوهش ، تحقیق و بررسی مراکز محلات در طول زمان هست ،که در جهت استخراج آناتومی مرکز محلات جدید می باشد. پژوهش حاضر با استفاده از مطالعات کتابخانه ای و بررسی مفاهیم و نظریات به شناخت و بررسی تغییر وتحولات ساختار محله ومحلات سنتی گذشته تا به امروز و چگونگی کارکرد مراکز محله ، پرداخته است تا بدین وسیله به استخراج مفهوم مرکز محلات امروز و ویژگی های بارز آن دست پیدا کند .
  • تدوین اصول طراحی مرکز محله براساس تئوری مکان سازی

    نویسنده مسئول : یاسمن خندقی
    سایر نویسندگان : یاسمن خندق1 ،دکتر اکبر عبداله زاده طرف2 1- دانشجوی طراحی شهری،گروه شهرسازی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی،yas.khandaghi@gmail.com 2- استادیار گروه شهرسازی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی ،taraf_1981@iuat.ac.ir
  • چکیده مقاله:
    چکیده: در دوران معاصر ویژگی‌های کالبدی محله‌ ها به خصوص مرکز محلات دستخوش تغییرات اساسی در مقایسه با گذشته شده است. رشد سریع جمعیت و نیاز به مسکن باعث شد مرکز محله‌ها در طول زمان و به صورت تدریجی و فرایندی شکل نگیرند و مفهوم مرکز محله ارزش‌های اجتماعی، فراغتی و سکونتی کمرنگی را در خود داشته باشد. مرکز محله ، تمرکز جامعه‌اى کوچک و منسجم است که تماس‌هاى اجتماعى بین همسایگان و ایجاد حس شهرى و محله‌اى را ترغیب مى‌کند. این مراکز محل تجمع آن دسته از فعالیت‌هاى تجارى و خدماتى است که به طور روزانه یا دست‌کم هفتگى مورد استفاده ساکنان یک محله قرار مى‌گیرد، نظیر مدرسه، مهدکودک، فروشگاه‌هاى موادغذایى، داروخانه، خشک‌شویى، پست، قهوه‌خانه، رستوران یا محل مناسب براى پاتوق اهالى.‌ گرچه از ارزش و اهمیت این مراکز روز به روز کاسته مى‌شود، ولی آن‌ها در جوامع سنتى‌تر هنوز هم با کمال قدرت کار مى‌کنند. این فکر نه تنها بر اثر ملاحظات سهولت دسترسى بلکه مهم‌تر از آن به دلیل ایده‌آل‌بودن جنبه‌هاى اجتماعى مورد توجه قرار گرفته است.‌ مراکز محله‌اى با وجود کاسته شدن از اهمیتشان همچنان وجود دارند باتوجه به مطالب بیان شده مطالعه در مورد مراکز محلات به طور جدی احساس می شود که در این پژوه با هدف ارتقای کیفیت های محیطی مرکز محله انجام شده است، که در جهت استخراج الگوی برای طراحی مراکز محلات بر اساس تئوری مکان سازی پرداخته که منجرب به ساماندهی عملکردی ، کالبدی و تعریف ارتباط مناسب میان عناصر اصلی مرکز محله و دستیابی به اصول کیفی و کمی تاثیر گذار بر ایجاد و تقویت مراکز محله پرداخته است. پژوهش حاضر با استفاده از مطالعات کتابخانه ای و بررسی مفاهیم و نظریات مکان سازی به استخراج الگوی برای طراحی مراکز محلات پرداخته است ، که منجرب به ساماندهی عملکردی ، کالبدی و تعریف ارتباط مناسب میان عناصر اصلی مرکز محله و دستیابی به اصول کیفی و کمی تاثیر گذار بر تقویت مراکز محله می شود.
  • کاهش خطرات و آسیب پذیری بافت شهری از دیدگاه زلزله منطقع مورد مطالعه بلوک میدان ساعت تبریز

    نویسنده مسئول : یاسمن خندقی
    سایر نویسندگان : یاسمن خندق1 ، دکتر اکبر عبداله زاده طرف2 1- دانشجوی طراحی شهری،گروه شهرسازی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی،yas.khandaghi@gmail.com 2- استادیار گروه شهرسازی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی ،taraf_1981@iuat.ac.ir
  • چکیده مقاله:
    چکیده: در خلال قرن اخیر حدود 1100 زلزله مرگبار در 75 کشور جهان رخ داده و علاوه بر خسارات مادی عظیم ، جان حداقل 5/1 میلیون نفر را گرفته است. در قرن 22 حداقل 2 میلیون نفر دیگر از بین برود. نتیجه این فاجعه ، ضرر 5 تریلییون دلاری اقتصاد جهانی و در حد معادل این مبلغ ویرانی ناشی از بناها و ساختمان ها خواهند بود. این در شرایطی است که ایران جزو زلزله خیزترین کشورهای جهان محسوب می شود . طبق آمار رسمی 6/17 درصد زلزله های مخرب جهان به کشور ما تعلق دارد. در طی چند دهه گذشته تلفات ناشی از زلزله در ایران نه تنها کاهش نداشته بلکه بطور کلی در هر دهه به موازات رشد شهر نشینی 15 هزار نفر بر تعداد تلفات منجر به فوت افزوده شده است. اما تا هنگامی که ارزیابی آسیب پذیری برای منطقه ای صورت نگیرد. برنامه ریزی برای پیشگیری و کاهش خطر در منطقه بی فایده است.از آنجایی که بررسی و تصمیم گیری در مسئله همه جانبه ای مانند زلزله یک پیامد آن تمام جانب شهر را در بر می گیرد، تحلیل بر مبنای یک عامل از کارایی لازم برخوردار نبوده و لازم مجموعه از عوامل با توجه به اهمیت هریک در نظر گرفته شوند. بنابراین در پژوهش حاضر با هدف آسیب پذیری شهر در برابر زلزله بافت شهری منطقه 8 تبریز از مدل AHP استفاده شده است تا از این طریق راهنمای مناسب جهت کاهش آسیب پذیری ارائه شود تا بتوان بخشی از تلفات ناشی از زلزله را کاهش داده و قدر مسلم میلیاردها تومان از سرمایه جامعه و از همه مهم تر جان مردم را حفظ کنیم.
  • ترجمه مقاله :نظریه پردازی مجدد فضای عمومی معاصر،شرح جدید و هنجار جدید (نویسنده :متیو کرمونا)

    نویسنده مسئول : مسعود توپچی خسروشاهی
    سایر نویسندگان : آرش ثقفی اصل1 ،مسعود توپچی خسروشاهی2* 1- استادیار، گروه شهرسازی ، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران 2-دانشجوی کارشناسی ارشد طراحی شهری، گروه شهرسازی ، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران
  • چکیده مقاله:
    ادبیات مربوط به فضای عمومی در جهان، به نقد درباره فضاهای عمومی معاصر پرداخته است. این مقاله، پروژه تحقیقی را گزارش می دهد که سعی در سنجش اعتبار این انتقادات ازطریق بررسی فضاهای عمومی جدید و بازسازی شده در لندن دارد. مقاله قبل از اینکه به بررسی رویکرد روشهای ترکیبی بپردازد، به معرفی انتقادات قابل توجه درباره فضای عمومی می پردازد. یافته های کلیدی این اثرقبل از تئوری سازی در باره ماهیت مجدد فضای عمومی معاصر، بصورت خلاصه ارائه می شوند. این اثر به این نتیجه می رسد که نگرش متوازن از فضای عمومی لازم است، نگرشی که به شناسایی چندین مخاطب، نقش و نوع پیچیده فضاهای عمومی در شهر می پردازد.
  • بررسی شاخص های بنیادی و فرهنگی در نظام شهرسازی ایرانی-اسلامی

    نویسنده مسئول : سارا قهری للکلو
    سایر نویسندگان : سارا قهری للکلو دانشجوی دکتری تخصصی،دانشگاه آزاد اسلامی واحد تبریز ایران
  • چکیده مقاله:
    باورها واعتقادات و ارزشهای اسلامی، شاکله نهادها و سازمان جامعه اسلامی را ایجاد و در تار و پود اندیشه و تفکر و کردار و رفتار فردی و اجتماعی فرد مسلمان تنیده شده است. چنین یکپارچگی و در هم تنیدگی کل نمای اعتقادات و باورها، ارزشها و رفتارها، دین اسلام را به یک فرهنگ مبدل ساخته است. به منظور متجلی ساختن ارزشهای اسلامی در کالبد شهر، شناسایی ارزشهایی که میتوانند و باید با تظاهر در مجتمعی اسلامی هویت آن را نمایش دهند ضرورت تام دارد. براین اساس این پژوهش، به منظور متجلی ساختن ارزشهای اسلامی در کالبد شهره شناسایی ارزشهایی میپردازد که بتوانند با تظاهر در مجتمعی اسلامی هویت آنرا نمایش دهند. در نتیجه در این مقاله بررسی و تحلیل ویژگی های شهر اسلامی را لازم میدانیم
  • سرمایه اجتماعی ضامن بقای میراث شهری در بازارهاي ايراني- اسلامي

    نویسنده مسئول : بهزاد محمدی وند سعدآبادی
    سایر نویسندگان : بهزاد محمدی‌وند سعدآبادی1* و علی سلامتی2
  • چکیده مقاله:
    فضاهاي شهري در معماري و شهرسازي ايران از ديرباز با توجه به کارکرد اجتماعي و فرهنگي در کنار ساير ارزش‌هاي نهفته در آن‌ها اهميت بسزائي در زندگي جاري و نظام مدنی شهرهاي ايران داشته‌اند، اما امروزه بسياري از آنها در اثر عوامل گوناگون دچار زوال و فرسودگي عملکردی شده‌اند. بازار تبريز نمونه‌اي از اين فضاهاي شهري تاريخي است که همچون گذشته به عنوان عنصري مهم خاصه در زندگي اجتماعي مردم به حيات خود ادامه مي‌دهد. در اين مقاله با بهره‌گيري از مطالعات کتابخانه‌اي و مشاهدات ميداني ضمن معرفي بازار تبريز و در پي آن مؤلفه‌ پايداري اجتماعي، به اين مسأله مي‌پردازيم که چگونه حفاظت و بازآفريني بازار تبريز با تکيه بر سرمایه اجتماعی در طول اعصار و بويژه دهه‌هاي اخير صورت پذيرفته است. بررسي جنبه‌هاي مختلف سرمایه اجتماعی و تبدیل آن به پايداري و نقش مشارکت مردمي در حفاظت کالبدي و بازآفريني نقش اجتماعي اين فضاي شهري و بهره‌گيري از اين پتانسيل‌ها در امر احيا و حفاظت امري است ضروري که کمتر به آن بها داده شده است و حلقه مفقوده در باززنده‌سازي و توانبخشي بافت‌ها و مجموعه‌هاي شهري کشورمان به شمار مي‌رود.
  • طراحی شهری در محله رزگیان مهاباد با رویکرد ارتقای سرزندگی

    نویسنده مسئول : سروه احمدی
    سایر نویسندگان : سروه احمدی، آرش ثقفی اصل
  • چکیده مقاله:
    امروزه کیفیت سرزندگی عرصه های عمومی تنزل یافته و حضور داوطلبانه مردم در فضاهای شهری کاهش یافته، و فضاهای شهری به عرصه هایی عاری از شرایط بروز زندگی اجتماعی بدل کشته اند. یکی از مهمترین جنبه های حضور انسان در فضاهای شهری سرزندگی و پویایی این فضاها و افزایش نقش اجتماعی آنها می باشد. پایداری و سرزندگی محلات توسط ساکنان و برنامه ریزان محلی حمایت می شود. محلات پایدار با سرزندگی بالا، سبب تقویت حس تعلق به مکان، ارتقاء انگیزه تصرف و مالکیت و کاهش نرخ مهاجرت ها می شوند. هدف از پژوهش حاضر، طراحی شهری در محله رزگیان مهاباد با رویکرد ارتقای سرزندگی جهت دست یابی به الگویی جهت ارتقاء این محله می باشد. روش پژوهش به صورت تحلیلی توصیفی و برداشت داده های به صورت میدانی و اسنادی می باشد و به منظور تهیه نقشه های پایه در نرم افزار GIS و در نهایت ترسیم طرح ها در نرم افزار Sketchup استفاده شده است. نتایچ تحقیق نشان از اغتشاش و نابسامانی کالبدی و ارزیابی ضعیف شاخص های پایداری و سرزندگی محلی در محله رزگیان مهاباد می باشد بر این اساس و بر پایه یافته های این مطالعه پلان های طراحی به منظور ساماندهی و افزایش سرزندگی در محله رزگیان به صورت پیشنهادات کالبدی ارائه گردیده است.
  • زيبايي شناسي نقش و رنگ در پته كرمان

    نویسنده مسئول : سارا سلطان زاده زرندي
    سایر نویسندگان : سارا سلطان زاده زرندي
  • چکیده مقاله:
    پته دوزي از هنرهاي سنتي كرمان مي باشد كه سبك و تكنيك دوخت آن نه تنها در هيچ كجاي دنيا بلكه در نقطه ي ديگري از كشور پهناورمان نيز ديده نمي شود . نقش و رنگ در پته صحنه جلوه گري آرمان ها ، اعتقادات و احساسات زنان هنرمند اين ديار است . هدف از اين پژوهش بيان مفهوم و زيبايي شناسي نقش و رنگ به كار رفته در اين هنر اصيل و زيباي ديار كريمان مي باشد . اين پژوهش مبتني بر اين فرضيه است كه نقش و رنگ در هنر پته دوزي كرمان ريشه در فرهنگ ، طبيعت و باور مردمان اين منطقه دارد و با رويكردي زيبايي شناختي به مطالعه و بررسي نقوش و رنگ آن مي پردازد .گردآوري اطلاعات در اين پژوهش مبتني بر مطالعات كتابخانه اي و مصاحبه با اساتيد ، هنرمندان و خبرگان اين عرصه بوده كه مي تواند مورد بهره برداري دانشجويان ، پژوهشگران و صنعتگران اين رشته قرار گيرد . گل و بوته هاي رنگارنگ سوزن دوزي شده در شال را مي توان جلوه اي از نگارگري خالق آسمان در كوير پر ستاره كرمان دانست كه در ذهن زنان و دختران اين سرزمين نقش بسته و از اثر نگاه هاي پر اميد آنان كه هر صبح تا شام ، در پي سوزن از نقطه اي به نقطه اي ديگر در حركت اند خلق شده است . اين پژوهش در صدد پاسخگويي به آن است كه آيا منشا نقوش و رنگ هاي به كار رفته در پته ريشه در انديشه ها ، باورها ، فرهنگ و آداب و رسوم مردم اين ديار دارد ؟ آيا زيبايي نقوش و رنگ ها بر گرفته از عظمت روحي و معنوي مردم آن خطه و جلوه اي از هنر خالق زيبايي ها است ؟
  • جستاری در باب نقش فضاهای شهری در ایجاد ماهیت اجتماعی شهرهای اسلامی

    نویسنده مسئول : روح اله عشریه
    سایر نویسندگان : مجتبی کوده حاتمیان، رسول درسخوان
  • چکیده مقاله:
    شهرهای اسلامی نشات¬گرفته¬ از فرهنگ و اعتقادات اسلامی می¬باشند. عناصر مهم شهری اینگونه شهرها و نحوه شکل¬گیری این عناصر، نقش مهمی در ایجاد حیات و سرزندگی شهری، و ارتقای تعاملات اجتماعی ناشی از آن داشته است. یکی از این فضاهای مهم، فضاهای عمومی شهری، شامل مسجد، مدرسه، ارگ، بازار، سراها و ... می¬باشند، که به دلیل نوع ساخت، عملکرد و نحوه استفاده از آن¬ها، موجب ارتقای تعاملات -به عنوان سرمایه اجتماعی- در این¬گونه شهرها گشته است. پژوهش حاضر سعی دارد با انجام مطالعات کتابخانه¬ای، اسنادی، به بررسی نقش فضاهای عمومی شهری در ارتقای تعاملات اجتماعی در شهرهای اسلامی بپردازد، و نقش مهم فضاهای عمومی را در شکل¬گیری سرمایه اجتماعی این¬گونه شهرها یادآور شود.
  • بررسی سیر تحول نمای مسکن در ایران تحت تأثیر تکنولوژی های روزآمد در بازه زمانی 1320 تا 1395 هجری شمسی

    نویسنده مسئول : محمدرضا محمدیان شتربان
    سایر نویسندگان : دکتر جلال سالک، محمدرضا محمدیان
  • چکیده مقاله:
    نمای ساختمان ها به عنوان نمود و بروز بیرونی ساختمان بر کیفیت فضاها و منظر شهر تأثیر بسزایی دارند. در این میان نمای مسکن به دلیل تشکیل دادن بخش عمده ای از شهر، دارای اهمیت ویژه ای است. از دوره پهلوی دوم ورود تکنولوژی های جدید از غرب به ایران موجب تغییر در عرصه های مختلف به ویژه در عرصه معماری شد و نما به عنوان عامل معرفی کننده و نمود بیرونی بنا نیز تحت تأثیر عامل تکنولوژی دچار تحولاتی شده است که نیاز به توجه و بررسی دارد. این تحقیق بر آن است تا ضمن در نظر داشتن عوامل تأثیرگذار دیگر بر نما مانند عوامل اقتصادی، فرهنگی و ضوابط و مقررات، چگونگی تحولات نمای مسکن تحت تأثیر تکنولوژی های روزآمد را از دوره پهلوی دوم تاکنون بررسی نماید و این پرسش را مطرح می کند که تکنولوژی های نوین چگونه و از چه طریق بر نمای ساختمان های مسکونی تأثیرگذار بوده است؟ برای این منظور، تحقیق ابتدا با تکیه بر مبانی نظری، چارچوب تحلیلی خود را ترسیم کرده سپس با استفاده از روش میدانی به پژوهش و تحلیل نمای مسکن در شهر تبریز به عنوان نمونه موردی می پردازد. یافته های پژوهش نشان می دهد که تکنولوژی های نوین از سه طریق مصالح، تکنولوژی ساخت و الحاقات حاصل از پیشرفت تکنولوژی بر تحولات نمای واحدهای مسکونی تأثیرگذار بوده است.
  • بررسی نمونه های موردی مجتمع های تجاری تفریحی بر مبنای سرزندگی فضایی

    نویسنده مسئول : لیلا قنبرزاده
    سایر نویسندگان : لیلا قنبرزاده1، داریوش ستارزاده2* 1- دانشجوی کارشناسی ارشد گروه معماری، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران، leila.ghanbarzadeh@yahoo.com 2- استادیار گروه معماری، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران، sattarzadeh@iaut.ac.ir
  • چکیده مقاله:
    چکیده: اگر شهر را به مانند یک موجود زنده فرض کنیم برای ادامه زندگی به سرزندگی و نشاط نیازمند است. امروزه شاهد کاهش کیفیت اغلب فضاهای تجاری هستیم، به طوری که برخی از فضاهای تجاری از عدم سرزندگی و پویایی لازم رنچ می برند. آنچه بازارها، پاساژها و دیگر اماکن تجاری جدید را متمایز می کند فضاها و مکان های غیر تجاری در این مراکز است. طراحان می توانند با پیش بینی و طراحی فعالیت های مختلف، زمینه ایجاد سرزندگی فضایی در مجتمع های تجاری را فراهم نمایند. هدف از این مقاله، تعیین و شناسایی معیارها و عوامل موثر در طراحی مجتمع تجاری تفریحی در جهت ایجاد سرزندگی فضایی می باشد. برای دستیابی به این هدف ابتدا به بررسی و تحلیل نمونه های موجود در جهان پرداخته و طبق نتایج به دست آمده راهکارهایی در زمینه سرزندگی فضاهای تجاری پیشنهاد می شود.
  • مقایسه تطبیقی نمود تصویرگری فضای مجسم درون انسان در انیمیشن درون و برون با تعریف ذهن انسان در متون اسلامی بارویکرد نشانه شناسی

    نویسنده مسئول : افسانه نجاردلشادی
    سایر نویسندگان : افسانه نجاردلشادی 1*، شهرام عباسی 2
  • چکیده مقاله:
    واژهٔ ذهن، مجموعه یی است با یک فرماندهی واحد که مغز نامیده می‌شود. هوش ذاتی و دانایی آموختنی و آگاهی‌های دریافتی از اندیشه، ادراک، حافظه، احساسات، امیال، تخیل مجموعاً در تشکلی به اسم مغز (رفتارهای تازهٔ ارادی) و (رفتارهای تکراری و عادی شده) انسان را فرماندهی می‌کنند. انیمیشن «Inside out»، شاهکار استودیو پیکسار یک پویانمایی رایانه‌ای سه بعدی، فانتزی و کمدی به کارگردانی پیت داکتر است که ،داستانش در ذهن یک دختر یازده ساله می‌گذرد. مفاهیم روانشناختی عمیق فیلم این انیمیشن پنج احساس مختلف انسان شامل ترس، ناراحتی، شادی، عصبانیت و نفرت را در قالب شخصیت های کارتونی و چگونگی تعامل آنها در ذهن و خاطره و تجربه های جدید به تصویر می کشد. "درون و برون" ترجمه ی فارسی عنوان این محصول است که پا به جهان پیچیده‌ی ذهن نهاده تا رمز و راز از چهره ی گنگ آن بگشاید و مسیری جدید پیش روی شناخت انسان بازکند. ذهن، جهانی است که از گذشته تا به امروز در سایه‌ی توجه بسیاری از فیلسوفان و دانشمندان شرق و غرب پهنه‌ی خاکی زمین قرار داشته است. این پژوهش با مبنا قراردادن روایت شناسی ساختارگرا و با استفاده از الگوی کنش گران گریماس، به دنبال یافتن فراز و فرودهای رفتار رایلی در اثرکنترل دنیای درونش می باشد و معماری ذهن رایلی ،را از لحاظ نشانه – معناشناسی ، نقشه ی ذهن انسان در قرآن مقایسه می کند.
  • بررسی عناصر مشترک معماری اسلامی و ارمنی در تبریز

    نویسنده مسئول : نگار مقدسیان نیاکی
    سایر نویسندگان : پرنا کاظمیان - نگارمقدسیان نیاکی
  • چکیده مقاله:
    یکی از مظاهر همزیستی تاریخی اکثریت مسلمان شهر تبریز با اقلیت ارامنه این شهر، گورستان هایی است که پیروان اقلیت مذکور، طی سده های مختلف، جهت خاکسپاری وتکریم در گذشتگان خود در این شهر ایجاد کرده اند از میان چند گورستانی که ارامنه در تبریز دارند، در حال حاضر فقط از یکی از آنها که در ابتدای خیابان امامیه واقع شده است، استفاده می کنند. علی الاصول دانسته است که سامان محیطی وهنجار کالبدی گورستان های ارامنه به دلایل اعتقادی، ملهم از آداب و مناسک آیین ارمنیان نظام یافته اند. اما نکته تأمل برانگیز در تعمیم این ادعا به گورستان مورد مطالعه، آن است که تعداد زیادی آثار سنگی متعلق به تمدن اسلامی سده های میانه که از لحاظ محتوایی، دربرگیرنده پیام هایی از اندیشه و هنر اسلامی هستند، درترکیب و ساختار محیطی آن ایفای نقش می کند که تضادهایی را از بُعد معنا شناختی در محیط پدید آورده اند. این در هم آمیختگی آثار که از هیچ قاعده شناخته شده ای از قواعد مرسوم در گورستان های کهن ارامنه پیروی نمیکند، پرسشهایی را در باره چرایی و چگونگی بروز آن ایجاد میکند. پاسخ به این مسئله، دغدغه پژوهشی بود که نوشتار حاضر برآمده از نتایج آن است. فرآیند پژوهش به روش توصیفی تاریخی انجام پذیرفت و بر این اساس شیوه تدوین مطالب نیز تابع این رویکرد است.
  • نحوه طراحی فضای هوشمند برای کودکان در مهدکودک با رویکرد خلاقیت

    نویسنده مسئول : فریبا ذاکری
    سایر نویسندگان : فریباذاکری،شبنم اکبری نامدار
  • چکیده مقاله:
    چکیده این پروژه سعی دارد با توجه به اجتماع کودکان نگاه ویژه به کودک و مهدکودک داشته باشد. مهدکودک اولین مکانی است که آموزش کودک در بیرون از خانه شکل می گیرد و چون اکثر کودکان بخش عمده ای از ساعات خود را در مهدکودک سپری می کنن، کیفیت فضایی این مکان حائز اهمیت است. مهدکودک هوشمند امکان آموزش را با شیوه های نوین فراهم می کند و با گذر زمان و با توجه به نیازمندی های معماری مدرن توجه به اصول طراحی اقلیمی وفناوری های جدید و مصالح هوشمند ضروری می شود، و طراحی چنین مهدکودکی براساس اصول معماری هوشمند، علاوه بر ایجاد آسایش و رفاه و مهمترین تاثیرش پرورش خلاقیت کودکان می باشد. فضای هوشمند مفهوم جدیدی است که در این پروژه فقط از سه شاخه ی آن استفاده شده: ابزارالات الکترونیکی، مصالح هوشمند و پایداری. و این مهدکودک جایگزین مهدکودک های معمولی می باشد هدف این پژوهش بررسی رویکردهای استفاده از ابزارآلات و مصالح هوشمند در معماری در رابطه با مهدکودک در جهت مطلوبیت فضایی بهتر برای پرورش خلاقیت کودک در جهت پیشبرد اهداف تربیتی و پرورشی و آموزشی کودک می باشد. این پژوهش از نوع توصیفی_تحلیلی می باشد و با توجه به پرسشنامه رابطه میان خلاقیت و با هوشمندسازی ابزار آلات بررسی شده و نتایج حاصل از پژوهش نشان می دهد که کیفیت کالبدی و فضایی محیط، و عوامل حسی تحریک کنندگی عناصر طبیعی محیط، سمبلمان، مشارکت کودکان با استفاده از تکنولوژی های جدید، استفاده از مصالح هوشمند از جمله مولفه های موثر در آمادگی کودکان برای جامعه امروزی و موثر در رشد خلاقیت کودک می باشد و می تواند کمک بهتری برای معماران در جهت شناخت بهتر خصوصیات کالبدی فضایی مهدکودک می باشد. همچنین بخش عمده ای از انرژی مصرفی کشور در بخش های ساختمان های آموزش است و استفاده از معماری هوشمند و مصالح هوشمند باعث صرفه جویی و بهینه کردن مصرف انرژی می گردد.
  • فناوریهاي نوین در طراحی و اجراي استادیوم هاي ورزشی

    نویسنده مسئول : تندیس زنبوری
    سایر نویسندگان : 1- استفان نیکسدورف، 1384، ترکیب استادیوم ها، فصلنامه معماري ایران، شماره هاي 23و24. 2- ماریو سالوادوري، 1390، سازه در معماري، تهران، دانشگاه تهران. 3- کنوت گوبرت ،1385 ، فرم و ساخت، فصلنامه معماري ایران، شماره 29. 4- والتر زتیتز، طراحی،1384، پیش ساختگی و مونتاژ پوسته بادي غشایی، چاپ دوم، انتشارات بامداد. 5- رحیمی، محمود، صفی زاده، فاطمه السادات، 1393، ETFE پوشانه‌ای پایدار برای آینده، دومین همایش ملی اقلیم، ساختمان و بهینه‌سازی مصرف انرژی ایران 6- كاشف، ميرمحمد، 1388 ، مديريت اماكن و فض
  • چکیده مقاله:
    هدف پژوهش حاضر بررسی تحلیلی استادیوم ورزشی و تحلیل نقش معماری و سازه های نوین درساخت استادیوم هاي مدرن می باشد. استادیوم هاي مدرن، ساختارهاي پیچیده و پیشرفته اي هستند که طیف وسیعی از تسهیلات را براي تماشاگران و رسانه ها، شرکت کنندگان و متصدیان به طور مساوي ارائه می دهند. بهره گیري از خرپاها و قابهاي فضایی سبک با قدرت تحمل بالا، فناوري نوین سقف همچون سقفهاي متحرك همگام با نوع طراحی ساختار سقف، پیش ساختگی و پوسته بادي غشایی با مدلسازي سطح بالا توسط نرم افزارهاي رایانه اي قدرتمند این امر را محقق می کنند. بطور کلی می توان گفت بین استفاده ازفناوریهای روز سازه های نوین معماری و افزایش استقبال تماشاگران و حتی توریست ورزشی و نیز بهینه شدن مصرف انرژی رابطه بسیارموثری دارد طراحی استادیوم و فضای ورزشی می بایست به عنوان یک امر انسان ساز فرهنگی و نه یک کار مهندسی صرفا مد نظر قرارگیرد. در این مقاله فناوریهاي نوین ساخت استادیوم هاي ورزشی به همراه مزایاي آنها در قالب نمونه هاي برتر جهانی مورد بحث و بررسی قرار می گیرد.
  • نور در معماری سنتی ایران ، بررسی تطبیقی مولفه‌های نورگیری با مفاهیم معماری ایرانی

    نویسنده مسئول : علیرضا عربی نژاد
    سایر نویسندگان : علیرضا عربی نژاد *، عاطفه یوسفی
  • چکیده مقاله:
    در معماری سنتی ایرانی، معماری معاصر، معماری مدرن و بسیاری از سبک های معماری که فراروی بشر قرار گرفته بهره گیری از عناصر نورگیر در اولویت طراحی قرار داشته است .معماری ایرانی نیز از نور به عنوان عنصری کاربردی در تمام دوره های خود بهره جسته است.نور علاوه بر روشنایی ‏بخشیدن به داخل‏ ساختمان ، با تزئینات معماری نیز در ارتباط است.چون تزئین در معماری ایران در تمام ادوار صرف‏نظر از دقت و ظرفت آن،نمودار روشنی و شادی بوده است .معماران نور را آگاهانه به مثابه‌ی عامل معماری و فضاسازی در ایجاد حال و هوای مطلوب ، به خدمت گرفته اند. هر آنچه از زیبایی‌ های محیطی به چشم می‌آید از پرتو نور و روشنایی است؛ وگرنه در تاریکی، زیبایی مفهومی ‌نمی‌یابد. پژوهش حاضر از نوع کیفی ، به صورت توصیفی – تحلیلی و بر اساس ابزار مطالعات کتابخانه‌ای و با بررسی مدارک مکتوب ، به این موضوع پرداخته است که چگونه معانی فوق و الگوهای بدست آمده از آن ، در معماری سنتی ایران مورد استفاده واقع شده اند . همچنین دستیابی به الگوی صحیحی از بکارگیری نور در معماری کنونی مورد بررسی قرار گرفته است . بر اساس نتایج این پژوهش معماران سنتی به دنبال نماد سازي و ایجاد فضاي معنوي و ارائه جلوه زیبای ذات حق در بعد ماده بوده اند و در این راستا به طور موشكافانه به الگوهایی دست یافته اند که راه حل هاي بسياري براي مشكلات پیش رو ارائه کرده و در جهت ايجاد معماري پايدار و همساز با اقليم گام برداشته اند
  • تحلیل شرایط اقلیمی مسجد ملارستم مراغه با روش ماهانی

    نویسنده مسئول : پروین فرازمند
    سایر نویسندگان : پروین فرازمند* دانشجوی دکتری معماری دانشگاه آزاد اسلامی واحد تبریز- parvinfarazmand@yahoo.com
  • چکیده مقاله:
    انسان برای آسایش گرمایی خود به روش های گوناگون با محیط مقابله می کند. توجه به بنا از جمله موارد تامین آسایش گرمایی بشر می باشد. هر اقلیم روشها و ویژگی های خص خود را برای طراحی اقلیمی دارد. مراغه از شهرهای اقلیم کوهستانی می باشد که بناها در این شهر محدوده آسایش خاص خود را دارد. برای تعیین آسایش گرمایی دانشمندان شاخصهایی ایجاد کرده اند که شاخص ماهانی از جمله آنها می باشد. در این مقاله هدف تحلیل شرایط اقلیمی مسجد ملارستم مراغه با روش ماهانی می باشد. روش به کار رفته توصیفی تحلیلی و ابزار مورد استفاده مطالعات کتابخانه ای می باشد. مساجد مراغه جامعه آماری و مسجد ملا رستم نمونه آماری می باشد. نتیجه این که ویژگیهای معماری مطلوب در مراغه عبارتند از: طول ساختمان در امتداد شرق و غرب، مجموعه گسترده و باز برای استفاده از باد به شرط جلوگیری از باد سرد و گرم، اتاقهای منفرد برای استفاده از کوران دائم، دیوارهای داخلی و خارجی سنگین، سقفهای سنگین، با زمان تأخیر بیش از 8 ساعت، تامین فضا برای خواب شبانه. مسجد ملارستم از ویژگی های مطلوب ذکر شده تنها موارد: مجموعه گسترده و باز برای استفاده از باد، دیوارهای داخلی و خارجی سنگین را داشته و از شرایط اقلیمی حاکم بر منطقه کوهستانی شامل تمام موارد لازم می باشد که عبارتند از: مصالح بنایی مانند سنگ و خشت دارای جرم حرارتی زیاد، ارتفاع جهت حفظ حرارت کم، ابعاد بازشوها در شبستان اغلب کوچک و کم، حیاط فاقد اهمیت، پلان مساجد متصل به ابنیه ی مجاور.
  • اصول و مبانی معماری موزه بر اساس دیدگاه اسلامی

    نویسنده مسئول : پری ناز گوهریون
    سایر نویسندگان : پری ناز گوهریون
  • چکیده مقاله:
    شهرهای جوامع سنتی و دینی همیشه بناهای عمومی و شاخص و عمدتاً مقدس نقش ویژه‌ای در بیان ارزش‌های مشترک والای آن جامعه با هدف توجه به خدا و حقایق هستی را به عهده داشتند؛ که با ظهور مدرنیسم و تغییر رابطۀ انسان با عالم، ضمن تغییر ارزش‌ها و فروکاست آن به صرفاً هدف های تجربی بخشی قابل توجهی از این رسالت مهم به، پدیده‌ای نو ظهور با نام موزه منتقل گردید. موزه معاصر نهادی است که با ابژه کردن اثر و قطع ارتباط آن با عالمی که در آن هستی یافته، شناختی ناقص از هستی به دست داده که در آن ارزش‌های فوق الذکر دیگر جایی برای عرضه ندارند. این تحقیق با رویکرد پدیدارشناسانه و از طریق استدلال منطقی به مطالعه‌ در خصوص ویژگی‌های مختلف موزه اعم از خاستگاه لغوی و ریشه و بنیان‌های پیدایش و سیر تطور آن از دوران سنت تا تولد موزه با مفهوم مدرن می‌پردازد. بدین منظور برای نزدیک شدن به شناخت حقیقی به مفهوم ذکر در فرهنگ اسلامی توجه شده و بر اساس آن رابطه‌ای مناسب برای انسان-موزه‌ و طبیعت تعریف می-گردد. در این نگاه موزه سامانه‌ای است که به عنوان نهادی ویژه از عالم هستی و در پیوندی تعریف شده با آن در تلاش است تا در گستره تاریخ و پیوند حقیقی با مکان طبیعی آن، با رویکرد آیه‌ای، یادآوری و بازنمایی شود و در جهت شناخت و رشد و گسترش حیات معقول انسان و ارتباط با نظام آفرینش گام بردارد.
  • بررسی مبانی طراحی معماری موزه هنر با رویکرد هندسه معماری اسلامی

    نویسنده مسئول : پری ناز گوهریون
    سایر نویسندگان : پری ناز گوهریون
  • چکیده مقاله:
    استفاده از ترسیمات هندسی در هنر و معماری ایران سابقه ای طولانی دارد. طرحمایه های هندسی مخصوصاً پس از اسلام، برای معین کردن اندازه های بنا و به دست آوردن تناسبات مطلوب مورد استفاده قرار گرفته است. مقاله حاضر تلاشی است در جهت یافتن ترسیمات هندسی پایه درموزه ها. آیا طرح این بنا بر اشکال هندسی خاصی استوار است؟ برای یافتن پاسخ این پرسش، ابتدا مبانی نظری کاربرد هندسه در معماری موزه بررسی می شود. در این زمینه مروری بر آرای فلاسفه و دانشمندان مسلمان و همچنین اصول نیارشی کاربرد هندسه در معماری خواهد شد. پس از آن بنا با متدولوژی خاصی شناخته می شود که شامل مختصری از تاریخ و جغرافیای اثر، معرفی اثر، سبک شناسی و مطالعه نمونه های مشابه است. یافته های این مقاله می تواند در کنار مطالعات مشابه دیگر در جهت باز شناسی آثار معماری ایران و بازیابی هویت اصیل اسلامی- ایرانی آن به کار رود.
  • توسعه پایدار و معماری اسلامی

    نویسنده مسئول : حامد انصاری
    سایر نویسندگان : حامد انصاری، بهرام وزیری فراهانی
  • چکیده مقاله:
    معماری اسلامی در مقایسه با گذشته درطی قرن اخیر ارزش های پایداری خود را که امروزه یکی از بحث های اساسی در همه حوزه های علوم و همچنین در رشته معماری می باشد را از دست داده است. مسئله اصلی در این تحقیق این است که چگونه می توان از معماری سنتی ایران در معماری بهره برد، و برای طراحی بر اساس توسعه پایدار در معماری معاصر ایران استفاده کرد. توسعه از مهم ترین مفاهیمی است که در گسترش و پیشرفت متوالی و هدفمند و در عین حال سیال هر ساحت علمی تأثیر داشته و دارد. در معماری اسلامی و شهرسازی، مفهوم توسعه با واژگان دیگری مانند پیشرفت، رشد و گسترش مترادف شده است. در حالی که هر کدام از این مفاهیم، بار معنایی و علمی متفاوت در متمایزی دارند. در هر حال توسعه پایدار در معماری اسلامی و شهرسازی، می تواند در قالب توسعه اقتصادی، به رشد معماری و شهر، در مفهوم پیشرفت، به حرکت مستمر و فزاینده قرارگیری در عرصه های رو به جلو علمی، فرهنگی و موارد مشابه، و در مفهوم گسترش، به توسعه کالبدی شهر رهنمون شود. هدف کلی برنامه های توسعه ی سکونتگاه های انسانی، بهبود شرایط اجتماعی و اقتصادی و کیفیت زندگی و فعالیت ساکنان آنها است.
  • بررسی مؤلفه های سامان بخش تاثیر گذار در حضورپذیری شهروندان در محیط های پیاده مدار به منظور افزایش تعاملات اجتماعی

    نویسنده مسئول : هانیه یوسفی شهیر
    سایر نویسندگان : کریم باقری* 1 ، هانیه یوسفی شهیر2
  • چکیده مقاله:
    یک محیط شهری برای آنکه به محیطی پیاده مدار تبدیل شود، باید دارای شاخص ها و مؤلفه های فیزیکی و کیفی خاص باشد که در ذهن استفاده کنندگان به فضایی متمایز، خاطره انگیز و سرزنده تبدیل گردد. شهرها در گذشته از قابلیت پیاده مداری بالایی بهره می برده اند، ولی بعدها بدلیل گسترش حرکت اتومبیل این موضوع در شهرها به فراموشی سپرده شد. بدنبال آلودگی های زیست محیطی و پایین آمدن کیفیت فضاهای شهری و ... احیاء حرکت و حضور عابر پیاده در شهرها شکل گرفته است، در این راستا پژوهش حاضر با هدف بررسی مولفه های سامان بخش تاثیر گذار در حضورپذیری شهروندان در محیط های پیاده مدار به منظور افزایش تعاملات اجتماعی در آن فضاها انجام شد. این پژوهش از نوع کاربردی است که جامعه آماری پژوهش، شهروندان هر تبریز و مختصصان شهرسازی می باشد. جهت تجزیه و تحلیل اطلاعات از آزمون های T تک نمونه ای، من ویتنی و تحلیل رگراسیون بهره گرفته شده است. گردآوری اطلاعات نیز از طریق دو روش اسنادی در بخش نظری و میدانی مبتنی بر پرسش نامه انجام گرفته است. نتایج بدست آمده نشان دهنده تاثیر گذاری، مولفه های سامان بخش بر حضور شهروندان در محیط های پیاده مدار در افزایش تعاملات اجتماعی این فضاها از دیدگاه شهروندان و متخصصان شهرسازی است.
  • تحلیل و بررسی مولفه های معماری پایدار در خانه های کاشان(نمونه موردی: خانه عامری ها و بروجردی ها)

    نویسنده مسئول : امیر علی نواده شهلا
    سایر نویسندگان : امیرعلی نواده شهلا
  • چکیده مقاله:
    با مطالعه و تعمق در معماری بومی مناطق کویری نظیر شهر کاشان و نحوه تعامل انسان بومی با محیط در می یابییم که تفکر پایداری محور، رویکرد نوینو بی سابقه نیست. معماری این مناطق به گونه ای شگفت انگیز با اصول پایداری در خلوص اندیشه همگراست. با توجه به اینکه معماری پایدار به عنوان یکی از مصادیق معماری مدرن در صدد برقرار کردن آرامش و آسایش انسان امروز در محیط زندگی خویش میباشد. و از آنجا که در دنیای مدرن انسان ها نیز به دنبال آرامش هستند معماری پایدار از اهمیت ویژه ای برخوردار می شود. توسعه پایدار به عنوان یک فرایند که لازمه بهبود و پیشرفت است اسا س بهبود وضعیت و رفع کاستی ها ی اجتماعی فرهنگی جوامع پیشرفته است. هم چنین با توجه به اینکه کاربرد مفاهیم پایداری و اهداف توسعه پایدار در جهت کاهش اتلاف انرژی وآلودگی محیط زیست در معماری مبحثی را به وجود آورده است که دارای سه مرحله است : صرفه جویی در منابع طراحی بارای ، معماری پایدار ، به نام بازگشت به چرخه زندگی طراحی برای انسان . در این مقاله سعی شده با بررسی نمونه های موردی به لحاظ اقلیمی ، ماهیت هدف و اصول معماری پایدار پرداخته شود. در معماری پایدار ساختمان نه تنها با شرایط اقلیمی منطقه خود را تطبیق می دهد بلکه ارتباط متقابلی با آن برقرار میکند . هدف این نو معماری اهمیت دادن به زندگی انساانها و نیاز استفاده از مصالح مقاوم و پایدار است. در پایان نیز خانه ی عامری ها و خانه بروجردی ها به عنوان نمونه های این معماری در ایران مورد بررسی این مقاله قرار گرفته اند.
  • رعایت استانداردها و برنامه کالبدی در طراحی مراکز خرید با فرهنگ اسلامی

    نویسنده مسئول : پریسا اکبری
    سایر نویسندگان : پریسا اکبری
  • چکیده مقاله:
    رعایت اصول طراحی بر طیق استانداردها تا چه اندازه می تواند در طراحی هر چه بهتر مراکز خرید موثر باشد ؟ برای پاسخگویی به این سوال باید ریز فضاهای مراکز خرید را برای تمامیه کاربری ها و افراد ازجمله معلولین بدست آورد تا به یک طراحی ایده آل و نمونه با رعایت اصول استانداردها برای تامین هرچه بیشتر آسایش همه نوع افراد به دست یافت . در این مقاله تمام برنامه کالبدی یک مرکز خرید بر اساس اصول طراحی با رعایت استانداردها مورد بحث قرار گرفته است . مقاله ی مذبور علاوه بر طراحی با رعایت استاندارد ها ،تاثیر دیدگاه های مهم روانشناسی را در چند نمونه به بحث گذاشته است. این مقاله با بررسی دقیق تمام ریز فضاها در یک مرکز خرید به عنوان مثال راه پله ها,پارکینگ و ...توانسته است به یک نتیجه ی عملی و کاربردی در رعایت استانداردها در ساخت مراکز خرید تاکید داشته باشد.
  • معرفی سرای تجاری تیمچه مظفریه تبریز

    نویسنده مسئول : هادی امینی سابق
    سایر نویسندگان : هادی امینی سابق1، دکتر حسن ستاری ساربانقلی2* 1- دانشجوی کارشناسی ارشد گروه معماری، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران 2- دانشیار گروه معماری، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران Sattari@iaut.ac.ir
  • چکیده مقاله:
    شهر تبریز به سبب قرار داشتن بر مسیر موسوم به جاده ابریشم و راههای ارتباطی مهم شرقی- غربی و شمالی- جنوبی کشور، همواره از جایگاه ویژه ای برخوردار است. با توجه به اینکه بازار تبریز بزرگترین بنای تجاری مسقف دست ساز بشر محسوب می شود و نظر به ثبت جهانی بازار تبریز در یونسکو (1389) و خلاء نسبی علمی- پژوهشی در این زمینه، معرفی فضاهای بازار تبریز ضرورت ÷رداختن به این موضوع است. این مقاله در صدد معرفی تیمچه مظفریه تبریز که جز معروف ترین و بزرگترین تیمچه های بازار تبریز است می باشد، است. روش تحقیق مقاله به صورت توصیفی است. ابزار تحقیق به صورت مطالعه کتابخانه ای و حضور میدانی می باشد. جامعه آماری تیمچه های بازار تبریز و نمونه آماری تیمچه مظفریه بازار تبریز می باشد. نتایج بدست آمده باعث شناخت تاریخچه و نوع معماری بنای تیمچه مظفریه بازار تبریز شده است.
  • Planning and Architecture smart city: Need for new model of urban planning and design

    نویسنده مسئول : علی زینالی عظیم
    سایر نویسندگان : Ali Zeynali Azim*1, Sina Haji Hosseinloo2, Salar Enani3
  • چکیده مقاله:
    development of advanced information and telecommunications networks have created new kinds of socioeconomic activities, while changes in values and increases in cultural diversity within cities have made manifest the need for planning schemes based on flexibility and responsiveness to change. (Batty, 1996) In contrast to motorization that completely altered the urban scene, IT has quietly merged into the existing urban structure, causing little change in appearance. Nevertheless, the exponential growth of the Internet and the increase in the use of computers have had profound effects on urban activities. Urban planners have responded by developing supportive tools such as network-based geographic information systems (GIS) as well as online public participation programs (PPP) and other types of groupware. (Batty, Barr, 1994) These technologies automate data handling, reduce planning time, and increase the opportunity for public participation. The social life of cities has also been changing. There have been a diversity of life styles introduced into cities, and that also has created a need for more flexible planning schemes. The social challenge facing planners is to address the problems attendant upon the mixed culture of highly concentrated modern cities (Mitchell, 1999) as well as the problems caused by spatial distortions resulting from the development of new transportation and information networks. In fact, as digital technology is rapidly deployed throughout urban space and as that technology becomes more important to urban life, social problems arise when a portion of the population cannot gain access to that technology. (Mitchell, 1998), (Shiode, 2000) Cities are dynamic living organisms that are evolving through interplay of regulatory and entrepreneurial activities. Thus city planning has always been difficult. Today our rapidly changing society makes the job of predicting future needs of city dwellers, and those who depend on the services cities provide, even more problematic. Particular problems include: transport, pollution, crime, conservation and economic regeneration. In addressing the complexities of city planning it is important to consider the physical structure of the city alongside less tangible economic, social, environmental and cultural factors. Current thinking emphasizes (Hamilton, et al, 2005) solutions which take a holistic view of both the future sustainability, as identified in Agenda 21, and cultural heritage of cities (Hamilton, 2001(. Those involved in the sophisticated art of city planning use a variety of tools. These already include city models. It is evident from a review of city models, that systems based on a narrow data sets concerning only one topic, e.g. transport, have limited use (Hamilton 1998). Smart City Planning and Design: An approach leveraging new knowledge and tools to promote urban planning and design that address evolving needs and challenges of urbanization.
  • تزئینات و رنگهای استفاده شده و عملکردآنها در فضاهای خانه های سنتی دوره قاجاریه تبریز(نمونه موردی:خانه های حریری،حیدرزاده،صلح جو،فرشی)

    نویسنده مسئول : پروین بنائی یگانه
    سایر نویسندگان : پروین بنائی یگانه
  • چکیده مقاله:
    چکیده: این مقاله با هدف تحلیل و بررسی طیف رنگی ونوع تزئینات استفاده شده وعملکرد آنها درفضاهای خانه های دوره قاجار تبریز به علت اهمیت تزیین و رنگ به عنوان شاخصه های مهم در زیبابی و توجه به زیبا دیدن محدوده مطالعاتی مورد انتخابی تدوین شده است. از آنجائیکه خانه های قاجار تبریز خود شاهد حوادث گوناگونی بوده و با گذشت چندین سال از آن وقایع، هنوز هم می توان آثاری را از آن در پیکره شهر مشاهده نمود و می توان اشاره کرد مهمترین بخشهای بجا مانده خانه های دوره قاجاری تبریز یادآور غنای تزئینات معماری و نقاشی ایرانی است که دوره دوم سیر تحول خانه های تبریز از اواسط حکومت قاجار تا دهه اول حکومت پهلوی اول بوده است که در این دوره عناصر و تزئینات اروپایی وارد معماری خانه ها شده و با تحت تاثیر قرار دادن تزئینات، رفته رفته به معماری فضای داخلی خانه ها نیز تعمیم یافته است و می توان گفت این دوره را دوره التقاط گرای معماری مسکونی تبریز نامیده و شاهد برخورد معماری تبریزی با عناصر وارداتی شد. در این پژوهش سعی شده است با شناسایی نوع تزئینات و رنگهای بکار رفته در خانه های موردی شامل خانه حریری، صلح جو، حیدرزاده و فرشی، نقش تزئینات و رنگ را بررسی نموده و تاثیر آن در فضا را به عنوان نیاز اساسی انسان و یک زبان جهانی که مستقیما با معماری در ارتباط هست توصیف کرد.
  • نقش موزه ها در تفکیک هویتی تا پیوند سازی فرهنگی

    نویسنده مسئول : مژان نامداری
    سایر نویسندگان : مژان نامداری1* ، فرزین چاره جو2
  • چکیده مقاله:
    هویت و فرهنگ مسیری است که انسان و جوامع انسانی در طول تاریخ آن را طی نموده و رشد و اعتلا می¬بخشد.معماری مقوله ای فرهنگی است که بی ارتباط با گذشته نیست. ساخت و سازهای دهه¬های اخیر ‏بدون در نظر گرفتن ارزش¬های فرهنگی و بومی، چهره شهر را برای ساکنین بیگانه نموده است.متاسفانه بیشتر بناهای جدیدی که احداث می‌شوند به گونه‌ای هستند که اغلب هیچگونه همخوانی و شباهتی با بافت و معماری محیط و ارزش‌های تاریخی،هویتی و فرهنگی ندارند و بر اساس معماری‌ای شکل می‌گیرند که در ورای آن واژه¬ی هویت، فرهنگ و ریشه معنی پیدا نمی¬کند.بنابراین بررسی توجه به فرهنگ و هویت و ارتباط میان آنها ضروری به نظر می رسد.بر این اساس هدف این پژوهش بررسی نقش موزه ها که یک مکان فرهنگی است، در تفکیک هویتی تا پیوند سازی فرهنگی می باشد. روش این پژوهش مبتنی بر مطالعات اسنادی و کتابخانه ای است و رویکردی توصیفی دارد. نتایج بدست آمده از این پژوهش به درک و اهمیت هویت و فرهنگ بر اساس فضاهای فرهنگی از جمله موزه می پردازد.
  • بررسی تأثیر طراحی موزه هنرهای معاصر با الگو گرفتن از معماری اسلامی در میزان جذب و حضور مردم

    نویسنده مسئول : افشین ربانی
    سایر نویسندگان : افشین ربانی بیتا باقری صیقلانی
  • چکیده مقاله:
    : امروزه موزه ها، وظیفه عمومی کردن دانش را هم بر عهده دارند. مردم خواهان یادگیری و شناختن هستند حتی اگرفاقد دانش اولیه لازم هم باشند، پس با در نظرگرفتن جنبه های تخصصی طراحی و عملکردی می توان فضای موزه را برای این امر فراهم و مهیا کرد. چرا که پژوهش در هنرهای اسلامی ایرانی می تواند روابط و سازوکارهای هنری گذشته را مکشوف سازد، تا علاوه بر حفظ ارتباط با میراث دانش هنری بتوان برای تکامل هنرهای بومی و پاسخ به نیازهای معاصر چاره اندیشی کرد. این پژوهش با هدف بررسی تأثیر طراحی موزه هنرهای معاصر با الگو گرفتن از معماری اسلامی در میزان جذب و حضور مردم ابتدا موزه و استانداردهای طراحی در موزه را مطالعه کرده، سپس چگونگی تأثیر طراحی در میزان جذب و رضایتمندی کاربران موزه را مورد بررسی قرار می دهد. روش تحقیق در پژوهش حاضر ازنوع کتابخانه ای می باشد بطوریکه یافته های شماری ازتازه ترین پژوهشهای حوزه طراحی موزه درکتابها و نشریات معتبر داخلی و خارجی توسط محقق گرداوری و پس ازترجمه و تنظیم به صورت مقاله حاضر درآمده است. نتايج حاصل از پژوهش بيانگر آن است كه با پیروی از اصول درست طراحی و الگو گرفتن از معماری اسلامی می توان در ارتقاء حس دعوت کنندگی مردم به موزه ها تأثیرگذار بود.
  • بررسی ضوابط طراحی فضاهای درمانی در راستای اتقاء کیفیت سلامت در جامعه

    نویسنده مسئول : کیوان اسماعیل زاده
    سایر نویسندگان : کیوان اسماعیل زاده ، داریوش ستارزاده
  • چکیده مقاله:
    این مقاله به بررسی ضوابط طراحی فضاهای درمانی در راستای اتقاء کیفیت سلامت در جامعه در بیمارستانها و مراکز درمانی به عنوان ابزاري جهت کاهش تنش و استرس در بیماران، می پردازد و تأثیرات مثبت انباشته شده آن را بیان میکند؛ همچنین با مرور و جمع بندي مقالات و تحقیقات انجام شده در این زمینه و با رویکرد توصیفی- تحلیلی اصولی کلی و الگوهایی را براي طراحی فضاي بیمارستانها، به طوري که در روند درمان مؤثر باشد، ارائه مینماید. یافته هاي این مطالعه نشان میدهد که اگر طراحی فضاي سبز در محوطه بیمارستان ها بر طبق اصول ارائه شده در این مقاله طراحی و به کار گرفته شود، داراي مزایایی چون کاهش استرس بیماران، پرسنل و ملاقات کنندگان، جلب رضایت بیماران، کاهش افسردگی آنان، افزایش رضایت شغلی پرسنل، کاهش مدت زمان بستري بیماران و ... خواهد بود.
  • اصول حاکم بر نشانه شناسی شهری در دو نقطه از شهر(چهره شاخص و ورودی شهر)

    نویسنده مسئول : امین تیموری
    سایر نویسندگان : امین تیموری 1 لیدا بلیلان2*
  • چکیده مقاله:
    نشانه های شهری باید چهره و شخصیتی از شهر خودش را جلوه دهد و جهت القای حس مکان و سوق افکار شهروندان یا گردشگران به سوی شهر مورد استفاده قرار گیرد و بیان گر هویت و شخصیت و عصاره شهر در یک ساختار نمایان هستند.حال چگونه و با چه اصولی تقویت و ارتقای این عنصر به عنوان نشانه های شهری در کدام جهت باعث هدایت و ارتقای این عنصر به عنوان نشانه ی شهری در کدام جهت باعث هدایت و ارتقای تصویر ذهنی شهروندان و تحلیل و ارزیابی هویت شهری می شود؟این تحقیق چهره ی شاخص و ورودی شاخص شهر را در دو نقطه از چهره شاخص و ورودی در دو شهر تبریز و تهران مطالعه می کند و نحوه ی برخورد با هویت این دو مکان در این دو شهر را بررسی و الگوشناسی می کند.یافته های به دست آمده از مبانی نظری و بصری و علم نشانه شناسی به عنوان ابزاری مهم برای انتخاب این نشانه ها و معیارهای تآثیر گذار بیان هویت و قواعد شهر است.و هدف آن نشان دادن مبنای اجتماعی.فرهنگی.بصری در فضای شهری است و بررسی تآثیرات برگرفته شده از این نشانه های شهری و خلق فضاهایی با خوانایی در راستای افزایش حس تعلق به این مکان است.
  • نقش اثر متقابل انسان و محیط بر یکدیگر در ارتقاء کیفیت فضاهای داخلی پلازاها (فضاهای جمعی) شهرها

    نویسنده مسئول : سید کمال هاشمی
    سایر نویسندگان : سید کمال هاشمی- بهروز منصوری
  • چکیده مقاله:
    پلازاها (فضاهای جمعی) شهری از مهمترین عناصر ساخت فضایی شهر و بستر شکل گیری فعالیت های مختلف فرهنگی، اقتصادی، اجتماعی بوده است. پاسخگویی به نیازهای اجتماعی انسان و تأمین فرصت های لازم در زمینه کسب تجارب اجتماعی وی، مستلزم وجود فضا و قرارگاه کالبدی است که در سایه حضور مردم شکل گیرد و آنان در فرآیند تصمیم گیری و شکل دادن به آن محیط در سطوح مختلف مشارکت داشته باشند، چرا که فضای عمومی مورد قبول مردم ظرفیتی عظیم در پاسخ گویی به این جنبه از حیات انسان در جوامع شهری محسوب می شود که در عین ایجاد فرصت های مشارکت در فعالیت های اجتماعی می تواند زمینه ساز ارتقاء حس تعلق به مکان نیز باشد. امروزه توجه صرف به جنبه کمی طراحی فضا و نگاه تک بعدی به آن، سبب کاهش کیفیت اغلب فضاهای جمعی شده است، از اینرو با توجه قرار دادن مطالعات روانشناسی محیط، عوامل محیط کالبدی می تواند از طریق تأثیر گذاشتن بر الگوهای جاری رفتار، ابزار مناسب را جهت ایجاد سرزندگی، پویایی، امنیت و حس مکان در فضا فراهم نماید، در مقاله حاضر با روش توصیفی- تحلیلی و استفاده از منابع کتابخانه ای و اسنادی به شناسایی فاکتورهای تأثیرگذار ادراک و نیازهای انسانی و روانی به عبارتی عوامل انسانی پرداخته شده و نهایتاً راهکارهایی جهت ارتقاء کیفیت فضاهای داخلی پلازاها (فضاهای جمعی) با توجه به اثر متقابل انسان و محیط بر یکدیگر با رویکرد روان شناسی محیطی ارائه شده است.
  • بررسی عوامل تأثیرگذار علم روانشناسی محیطی در ارتقاء کیفیت فضاهای داخلی پلازاها (فضاهای جمعی) شهرها

    نویسنده مسئول : سید کمال هاشمی
    سایر نویسندگان : سیدکمال هاشمی- بهروز منصوری
  • چکیده مقاله:
    امروزه توجه صرف به جنبه کمی طراحی فضا و نگاه تک بعدی به آن، سبب کاهش کیفیت اغلب فضاهای جمعی شده است، به طوری که برخی از فضاهای جمعی از عدم سر زندگی، پویایی، حس تعلق، مکان لازم رنج می برند و فقط مورد استفاده افراد خاص قرار می گیرند در حالی که پلازاها و فضاهای جمعی شهرها مهم ترین بستر شکل گیری حیات جمعی و تعاملات اجتماعی محسوب می شوند. مؤلفه های مؤثر در ایجاد این فضاها و شکل دهنده به آنها نقش بسزایی در پاسخ دهی به فرآیندهای اجتماعی شهرها، نیازهای مشارکتی و تعاملات اجتماعی شهروندان در فرصت های مختلف برای شکل دهی به زندگی اجتماعی انسان ها در سطوح مختلف مشارکتی برای کسب تجارب اجتماعی دارند. بنابراین بر مبنای مطالعات روانشناسی محیط، عوامل محیط کالبدی می تواند از طریق تأثیرگذاشتن بر الگوهای جاری رفتار، ابزار مناسب در جهت ایجاد سر زندگی و آسایش و حس تعلق در فضا فراهم نماید، لذا طراحان می توانند با پیش بینی و طراحی فعالیت های مختلف و دخیل نمودن ملاحظات کالبدی، زمینه ارتقاء کیفیت پلازاهای شهری شوند. در مقاله حاضر با روش توصیفی- تحلیلی و استفاده از منابع کتابخانه ای و اسنادی به شناسایی فاکتورهای تأثیرگذار ادراک و نیازهای انسانی و روانی به عبارتی عوامل انسانی پرداخته شده و نهایتاً راهکارهایی جهت ارتقاء کیفیت فضاهای داخلی پلازاها (فضاهای جمعی) با توجه به مؤلفه های تأثیرگذار در روان شناسی محیطی ارائه شده است.
  • نقش توسعه معماری تعاملی در ارتقاء کیفیت فضاهای داخلی مراکز تجاری شهرها

    نویسنده مسئول : مهدی پیامی ملکی
    سایر نویسندگان : مهدی پیامی ملکی- بهرام وزیری
  • چکیده مقاله:
    آنچه در شهرهای امروز، حیات سالم شهروندی را بیش از سایر عوامل موجب می گردد توجه به ابعاد اجتماعی- فرهنگی در طرح های شهری است. وجود قابلیت ها و کیفیت های محیطی برای درک و دریافت فضا و در نتیجه مکث و حضور افراد در فضای عمومی است. امروزه توجه صرف به جنبه کمی طراحی فضا و نگاه تک بعدی به آن، عدم پویایی و نوآوری و توجه به تعامل انسان و محیط سبب کاهش کیفیت اغلب فضاهای تجاری شده است. در سال های اخیر، با ظهور کامپیوتر و بروز گونه ای متفاوت از تعاملات بشری، تکنولوژی تأثیرات عمیقی بر روی بسیاری از جنبه های علمی و كاربردي معماري معاصر گذاشته است و راهي جهت تغییر تدريجي در افكار و ذهنيت معماران پديد آمده است تا با شفاف كردن نيازها و تطبيق آنها با خواسته هاي انسان، در جهت پيشرفت به تعامل با تكنولوژي بپردازند. معماران نیز در جهت معماري مرسوم در گذشته كه برمبناي هندسه پايدار استوار بود، نوعي معماري براساس تكنولوژي ديجيتال خلق کرده اند كه رابطه فعال انسان و فضاي معماري را نشان دهد و نام معماري تعاملي را بر آن نهاده اند. معماري تعاملي طرح كلي، ديدگاهي براي آينده، از طريق تركيب و يكپارچه سازي تكنولوژي جديد، تعامل انسان و محيط مي باشد. در مقاله حاضر با روش توصیفی- تحلیلی و استفاده از منابع کتابخانه ای و اسنادی به معرفی نقش مثبت معماری تعاملی در پر نمودن فضاهای خالی از پردازش های اتوماتیک در طراحی و ارتقاء کیفیت فضاهای داخلی مراکز تجاری می پردازیم.
  • ارزیابی جایگاه معماری تعاملی در طراحی فضاهای داخلی مراکز تجاری (نمونه موردی: شهران تبریز)

    نویسنده مسئول : مهدی پیامی ملکی
    سایر نویسندگان : مهدی پیامی ملکی- بهرام وزیری
  • چکیده مقاله:
    از دیرباز فضاهای تجاری جزو بخش های مهم شهرها بوده و علاوه بر نقش اقتصادی، محلی برای شکل گیری تعاملات اجتماعی بوده است. امروزه توجه صرف به جنبه کمی طراحی فضا و نگاه تک بعدی به آن، عدم پویایی و نوآوری و توجه به تعامل انسان و محیط سبب کاهش کیفیت اغلب فضاهای تجاری شده است. در سال هاي اخير، محيط هاي مجازي، روش مناسبی جهت حل این مشکل محسوب می شوند و بسیار توسعه يافته اند و در نمونه های موفق مختلفي مورد استفاده قرار گرفته اند. اين محيط ها، جهاني جديد را معرفي مي كنند كه توسط كامپيوترها و خطوط ارتباطي به موازات جهان فيزيكي ايجاد شده و مراقبت مي شوند. در اين محيط ما شاهد ترافيك دانش، اطلاعات، اسرار، سرگرمي ها، نمادها، فرم ها، صدا و نور هستيم كه حاصل تجربه و دانش ميلياردها كاربر در سطح جهان هستند و بزرگترين فضاي تبادل اطلاعات و علايق مي باشند و نوعی معماري براساس تكنولوژي ديجيتال خلق کرده اند كه رابطه فعال انسان و فضاي معماري را نشان دهد و نام معماري تعاملي را بر آن نهاده اند. به تعریف نوواك از معماري تعاملي يك معامله هوشمندانه است كه نه تنها متقابلأ اثر مي گذارد، بلكه تراكنش يا معامله هم مي كند و هم كاربر و هم اثر تغيير شكل مي دهند. در مقاله حاضر با روش توصیفی- تحلیلی و استفاده از منابع کتابخانه ای و اسنادی به معرفی نقش مثبت معماری تعاملی در پر نمودن فضاهای خالی از پردازش های اتوماتیک در طراحی و ارتقاء کیفیت فضاهای داخلی مراکز تجاری می پردازیم.
  • راهنمای طراحی جداره شهری میان افزا جداره ی شهری

    نویسنده مسئول : سارا حسینی
    سایر نویسندگان : سارا حسینی دانشجوی کارشناسی ارشد طراحی شهری دانشگاه ازاد تبریز-اقای دکتر امیر حسین فهیمی هیئت علمی دانشگاه ازاد تبریز
  • چکیده مقاله:
    چکیده: فضاهای شهری اغلب شهرها برای عملکردهای مورد نظر نامناسب اند و سیمای شهری آنها نشان دهنده نوعی بی هویتی و ناهماهنگی حرفه مندان، سازندگان و کل جامعه است. هماهنگی نماهای شهری در شهرهای اروپایی در دوره های مختلف قابل توجه است. اما این هماهنگی کالبدی در شهرهای قدیمی پدیده ای اتفاقی نبوده است. از جمله عوامل نابسامانی سیمای شهری ، ناسازگازی ساختی الگوی معماری مدرن با سایر الگوهای معماری و تأثیر ضوابط طرح های جامع و تفصیلی در سیمای شهری ایران است. با توجه به مصوبه سال ۱۳۶۹ شورای عالی شهرسازی و معماری ، وزارت مسکن و شهرسازی ، وزارت کشور موظف به تهیه و ابلاغ ضوابط و مقررات نمای شهری ظرف ۱ ماه بوده که این کار ظرف ۱۸ سال گذشته صورت نگرفته است . مواردی که باعث اغتشاش و ناهماهنگی در بدنه شهری می شوند، به شرح زیر می باشند: الف) اعمال سلیقه و دخالت های غیرکارشناسانه ب) ضعف تئوریک ج) ناهنجاری های مربوط به عدم رعایت اصول طراحی بنا در آستانه جامعه مدنی نیاز به ساماندهی نما شدیداً احساس می گردد و این مهم فقط با هماهنگی دست اندرکاران ساخت و نگهداری شهر و بناهای آن میسر می گردد. در این مقاله فرآیند کار بر بر سه مرحله ی پیوسته و مرتبط با هم قرار دارد که شامل مراحل شناخت، تحلیل و طراحی شهری میان افزا با هدف ایجاد پیوستگی و هارمونی در جداره شهری می باشد. نتایج پژوهش توجه به اصول پیشنهادی زیر را برای راهنمای طراحی شهری میان افزا ضروری میداند : 1_ارتباط و مجاورت 2_ترتیب بدنه ی خیابان 3_انداره و ترکیب پنجره ها4_رنگ ،مصالح 5_خط و ردیف ساختمان
  • تاثیر هنر عمومی در فضای شهری بر رفتار شهروندان (نمونه موردی:شهر سنندج)

    نویسنده مسئول : شیما احمدی سلیمانیه
    سایر نویسندگان : شیما احمدی سلیمانیه ، اکبر عبدالله زاده طرف
  • چکیده مقاله:
    اگر چه هنر عمومی، به عنوان هنر تلفيق شده با فضای عمومی شهرها که در پارک های شهری، خیابان ها، ساختمان های عمومی، مجتمع های مسکونی و هر فضایی که مردم کار کرده، زندگی می کنند و اوقات فراغت خود را میگذرانند اتفاق میافتد مفهومی جدید نیست، اما برنامه ریزان و طراحان شهری، باید آن را به مثابه یک عامل, قدرتمند و تاثیر گذار در شهر که میتواند ارتقاء زمینه فیزیکی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی شهرها وفضاهای عمومی را باعث شود، در نظر گیرند. هنر عمومی به دنبال گشودن زوایای جدیدی است که میتوان از آن زوایا ساختار اجتماعی هنر را مشاهده کرد. این تحقیق به فضای عمومی همچون خیابان پرداخته و بحت اصلی سوال این خواهد بود که به چه میزان هنر در فضای شهری میتواند درک افراد را از محيط شهری و کیفیت آن تغییر دهد. برای پاسخ به این سوال تحقیق می بایست به صورت تئوری و عملی ،ویژگی هایی را که درک افراد در فضای عمومی را تحت تاثیر قرار می دهند،مشخص و سپس مورد تجزیه و تحلیل قرار داد. به همین منظور المان هایی در شهر سنندج (مجسمه، دیوارنگاری و نورپردازی ) انتخاب شدند. اطلاعات از طریق پرسشنامه¬های 4 سوالی جمع آوری شد. جهت تحلیل داده¬ها از آمار توصیفی شامل؛ میانگین، انحراف معیار و نمودار ستونی و آمار استنباطی تی تک نمونه ای استفاده شد. نتایج حاصل از آزمون استنباطی نشان داد که متغیر هنر عمومی در فضای شهری بر "حضورپذیری"، "قرائت پذیری "، "زندگی اجتماعی" و "آوای گذشته و هویت" کیفیت فضای شهری موثر بوده است. در مجموع به نظر می رسد هنر در فضای عمومی موجب درک بهتر شهروندان از کیفیت فضای عمومی میشود.
  • بازشناسی اثر کالبدی تهویه در الگوی معماری اسلامی

    نویسنده مسئول : حسن تقی نژاد
    سایر نویسندگان : شبنم اکبری نامدار - حسن تقی نژاد
  • چکیده مقاله:
    تهویه طبیعی یکی از بهترین و ارزان ترین روش های تهویه می باشد که با ایجاد جریان هوای طبیعی در داخل ساختمان صورت می پذیرد. در معماري سنتي ايران، تهويه طبيعي، بخش مهمي از طراحي ساختمان ها بوده كه امروزه به دليل تراكم ساختمان ها در كنار هم، استفاده بهينه از انرژي باد تا حد بسيار زيادي ناديده گرفته شده است. این مقاله به بررسی اثر جریان هوا در عناصر معماری سنتی ایران می پردازد. هدف پژوهش بررسی نحوه تأثیر جریان هوا بر تهویه طبیعی و همچنین مقایسه بهره وری اقلیمی می باشد.در این پژوهش با استفاده از روش مطالعات کتابخانه ای و تطبیقی عناصر معماری سنتی ایران به بررسی نقش جریان هوا در معماری ایرانی پرداخته شده است .براساس نتایج این پژوهش، معماری ایرانی - اسلامی با تمام عناصر ســنتي خود، یک سامانه بسیار منظم بومی ومحلی را به وجود آورده کــه تغییر یا نادیده گرفتن هریک از اجزا وعناصر آن موجب برهم زدن نظم آن میشــود. سامانه با ایجادشرایط آســایش و هدایت جریان هوا در سراسر این عناصر اعم از بادگیر ،شودون ، غلام گردو ... موجب شده تا در تمامی ساعات روز در تمام فصول سالآسایش اقلیمی در خانه ها و بناهای معماری سنتی ایرانی باشد.
  • استراتژی مدیریت پارکینگ ها

    نویسنده مسئول : اجلال حاجی نژاد
    سایر نویسندگان : اجلال حاجی نژاد
  • چکیده مقاله:
    :امروزه معضل کمبود محل توقف وسایل نقلیه به خصوص در مناطق مرکزی شهر، گریبانگیر اکتر شهرهای بزرگ شده است. مدیریت پارکینگ یکی از مولفه های اصلی مدیریت ترافیک است. عدم وجود پارکینگ های محله ای منجر به افزایش پارک حاشیه ای و کاهش عرض خیابان و در کل اخلال در سیستم ترافیک می شود. هدف این پژوهش بررسی مکانیزم های مدیریت پارکینگ و تاثیر آن بر کاهش پارکینگ های حاشیه خیابان می باشد. همچنین این پژوهش به تجربیات جهانی و داخلی در زمینه پارک اتومبیل در محل‌های مسکونی پرداخته و روشهای مدیریت پارکینگ و الزامات قانونی تامین پارکینگ را در ساختمانهای مسکونی مورد بررسی قرار‌می‌دهد.
  • احیای هنرهای ایرانی – اسلامی با رویکرد جزئیات معماری دوره قاجار

    نویسنده مسئول : فائره قاهر
    سایر نویسندگان : فائزه قاهر
  • چکیده مقاله:
    جایگاه معماری دوره قاجار در تاریخ معماری ایران می تواند مورد بحث قرار گیرد . به طور خلاصه ، معماری قاجار که نمونه های درخشانی از آن را نیز شاهدیم ، ریشه در تحولات هنری پیش از خود دارد و درواقع معماری دوره قاجار ادامه دهنده ی معماری دوران های پیش و به خصوص صفویه است . لازم به ذکر است به دلیل هم زمانی دوره قاجار با سبک های اشرافی باروک و روکوکو در اروپا شاهد تاثیرات این تفکر اشرافی در هنر ایرانی نیز هستیم .در دوران قاجار عناصر مختلفی از جمله قوس ها و هلال های بالای ارسی ها ، سنتوری و حوض خانه وارد معماری میشوند . و با ورود عناصری مانند خیابان و میدان تغییرات چشم گیری در معماری و شهرسازی رخ میدهد . در این دوره در بکار گیری انواع نقوش تزئینی و پرکار افراط می شود و حکومت قاجار برای پوشش ضعف های خود به سمت رخ نمایی و شکوه و جلال گرایش می یابد
  • ضرورت نوآوری و ابداع در هنر اسلامی

    نویسنده مسئول : مهدیه ضیاءالدینی دشتخاکی
    سایر نویسندگان : مهدیه ضیاءالدینی دشتخاکی کارشناس ارشد هنر اسلامی، عضو هیأت علمی دانشکده هنر و معماری صبا، دانشگاه شهید باهنر کرمان،کرمان، ایران
  • چکیده مقاله:
    ظهور دین اسلام در ایران آغاز عصر جدیدی را در این سرزمین رقم زد. این فرایند جدید مذهبی بر زندگی اجتماعی و فرهنگی و هنری مردم ایران تاثیر بسیار گذاشت و آنرا دگرگون ساخت. هویت و هنر ایرانی اسلامی که ترکیبی از هنر ایران و دیگر سرزمین های تحت نفوذ و سلطه اسلام بود، شکل گرفت و در سرزمین های بسیاری گسترش یافت. از آنجا که هنر اسلامی به دلیل ماهیت غیر زمینی و الهی خود هنری لازمان و مکان است در نتیجه در تمام دوران ها جذابیت خود را حفظ نموده و علی رغم حفظ سنتهای گذشته با شرایط زمانی و مکانی همسو و همگام شد ولی متاسفانه در عصر حاضر در بسیاری از موراد به تکرار مکرارات در خلق آثار هنری اسلامی مواجهیم و این تکرر المانها و آثار به مرور از جذابیت هنرها خواهد کاست لذا نه تنها لزوم خلاقیت و نوآوری در هنر اسلامی در این زمان احساس می شود بلکه این ضرورت به واسطه عصر ارتباطات و گستردگی آن، بیشتر و پررنگ تر نیز گردیده است.
  • تحلیلی بر ایجاد نظام ارجاع گردشگری سلامت در تبریز

    نویسنده مسئول : وحید جداری‌دنیوی
    سایر نویسندگان : وحید جداری‌دنیوی، محمدباقر کبیرصابر
  • چکیده مقاله:
    پس از شناخته شدن عبارت گردشگری سلامت در دهه 1980، مطالعه گردشگری سلامت با دید علمی از اواسط دهه 1990 شروع شد. امروزه گردشگری به‌عنوان یکی ازبزرگ‌ترین و متنوع‌ترین صنایع دنیا مطرح می‌باشد. گردشگری سلامت نوعی از گردشگری است که به منظور حفظ، بهبود و حصول مجدد سلامت جسمی و ذهنی فرد به مدتی بیش از 24 ساعت و کمتر از یک سال صورت می‌گیرد. کلان‌شهر تبریز به لحاظ توسعه‌یافتگی‌های خاصی که در آن به وجود آمده، یکی از شهرهای برخوردار از امکانات و زیرساخت‌های پیشرفته در ایران محسوب می‌شود. یکی از حوزه‌هایی که این شهر در آن برخوردار از تاسیسات و تجهیزات پیشرفته است، حوزه‌ی سلامت و درمان می‌باشد. علاوه بر آن‌، وجود کادر پزشکی متخصص در رشته‌های مختلف و نیز وجود دانشگاه علوم پزشکی تبریز، بر وجود این قابلیت‌ها افزوده است. بر این اساس در مقاله حاضر به تحلیل و بررسی زمینه‌های توسعه گردشگری سلامت و احداث مرکز ارجاع سلامت در شهر تبریز، با رویکرد بازخوانی پتانسیلذهای شهری و منطقه‌ای اقدام شده است. مسأله‌ی اصلی این پژوهش پاسخ به این پرسش است که چگونه می‌توان با شناسائی قابلیت‌ها و توانمندی‌های شهر تبریز در زمینه‌ی گردشگری سلامت بر اساس جانمایی و احداث مرکزی برای ارجاع گردشگران درمان، به توسعه این صنعت در این شهر کمک نمود. هدف از انجام این پژوهش گشودن افقی جدید در حوزه‌ی نظام گردشگری سلامت و معرفی زمینه‌های ایجاد اشتغال در این حوزه است.
  • تعیین شاخص های موثر بر فضاهای واجد بعد انسانی با تاکید برآب کنارها

    نویسنده مسئول : نازنین فرهودیان
    سایر نویسندگان : نازنین فرهودیان1، اکبرعبدالله زاده طرف2* (نویسنده مسئول)
  • چکیده مقاله:
    با توجه به ضرورت ارتقاء کیفی آب کنارها می توان با نگاه دوباره به حاشیه رودخانه ها و باز آفرینی آن ها به عنوان شریان حیاتی شهرها فرصت تقویت ارتباطات اجتماعی شهرها را ایجاد نمود. باز زنده سازی رودخانه ها می تواند آن را به عنصری مهم در سطح شهر تبدیل کند و به آن هویتی دیگر گونه بخشد چنان که در تصویر ذهنی شهروندان و گردشگران به عنوان نشانه شاخص شهری حک گردد. بنابراین هدف از این پژوهش تعیین کیفیت های محیطی موثر در فضاهای واجد بعد انسانی خصوصا آب کنارها می باشد. در این راستا مطالعات کتابخانه ای در دو حوزه انجام گرفت؛ حوزه اول: بررسی مطالعات اندیشمندان مرتبط با ارتقاء کیفیت های محیطی و حوزه دوم: آراء صاحب نظران در خصوص ویژگی های آب کنارها به دقت مورد واکاوی قرار گرفت. از سوی دیگر تجارب داخلی و خارجی در ارتباط با طراحی شهری آب کنارها و کیفیت های لحاظ شده نیز مورد بررسی قرار گرفتند. در نهایت با استفاده از روش های تحلیل محتوا چارچوب نظری این پژوهش در 4 سطح تدوین شد؛ سطح یک: سه مولفه عملکردی، تجربی- زیبا شناختی و زیست محیطی به عنوان اصلی ترین ابعاد تاثیر گذار در کیفیت محیط انتخاب شدند. سطح دو: 4 هدف کلان کارایی، اجتماع پذیری، هویت بخشی و همسازی با طبیعت، در چشم انداز دستیابی به فضای شهری واجد بعد انسانی تعیین گردیدند. سطح سه: برای هریک از این اهداف شاخص هایی مشخص شد که در مجموع 9 شاخص را شامل می گردد. سطح چهار: سنجه و یا زیرمعیارهایی را برای ارزیابی هر یک از شاخص ها معلوم ساخت که در کل 24 سنجه را در بر می گیرد.
  • برنامه ریزی راهبردی توسعه منطقه گردشگری روستای بادیز کرمان با محوریت ارتقای کیفیت محیط زیست با تاکید بر برنامه‌ریزی مشارکتی

    نویسنده مسئول : سودابه میرزایی
    سایر نویسندگان : سودابه میرزایی عباس مسعودی
  • چکیده مقاله:
    برنامه‌ریزی راهبردی با تاکید بر برنامه‌ریزی مشارکتی دارای فرآیند پیچیده‌ای است که به بسیاری از متغییرهای زمینه‌ای وابسته است و عوامل زیادی بر آن تأثیر گذار است. مشارکت مردم در امور سیاسی، اقتصادی و اجتماعی یک جامعه وابسته به میزان توسعه آن جامعه در همه ابعاد فوق الذکر است. به عبارتی هر چه آزادی های سیاسی و امکان اظهار نظر در یک جامعه بیشتر باشد، امکان مشارکت مردم نیز افزایش می‌یابد. پژوهش حاضر با هدف اصلی برنامه‌ریزی راهبردی توسعه منطقه گردشگری روستای بادیز کرمان با محوریت ارتقای کیفیت محیط زیست و تاکید بر برنامه‌ریزی مشارکتی از نوع تحقیقات کاربردی است و با روش توصیفی-تحلیلی به تحلیل نقاط قوت، ضعف، فرصت و تهدید روستای بادیز پرداخته است. نتایج تحقیق نشان می‌دهد که در سیاست‌های گردشگری روستایی این منطقه می‌بایست استراتژی‌های محافظه‌کارانه (WO) را به عنوان اولویت اول و استراتژی‌های تهاجمی(SO) را به عنوان اولویت دوم در برنامه ریزی های روستایی جهت توسعه گردشگری در نظر گرفت. نقشه پیشنهادی روستای بادیز برگرفته از اولویت بندی استراتژی های حاصل از برنامه‌ریزی راهبردی در این تحقیق ارائه شده.
  • مرتبه هندسه ی اسلامی در معماري مقدس

    نویسنده مسئول : هادی آدینه ی قهرمانی
    سایر نویسندگان : هادی آدینه ی قهرمانی،محمد رضا خاکزاد
  • چکیده مقاله:
    ساختار معماري تشکیل شده از دو وجه کالبد و فضا می باشد ، که خود این دو مؤلفه داراي دو ویژگی کمی شامل( هندسه و تناسبات ، اصل بکار گیري هندسه علمی) و کیفی شامل (اصول و قوائد )هستند:مطالعات و تجربیات نشان می دهند، به دست آوردن و به کار بسـتن اصـول طراحـی هندسـی در معمـاري ، کـه بـا شـرایط وامکانات طراحی و اجرایی معاصر تناسب داشته باشد، از یکسو در افزایش سرعت و دقـت سـاختمان سـازي از طریـق ترسـیم واجراي صحیح ساختمان موثر خواهد بود و از سوي دیگر به ایجاد هویت در گـزینش و ترکیـب شـکلها و حجمهـا در طرحهـايمعماري یاري خواهد نمود. علاوه بر آن ، ترویج این اصول و تشویق گرایش به آنها موجب صرفه جویی اقتصادي قابل توجهی از طریق بهینه نمودن سطوح و ابعاد فضاها در هماهنگی با نیازها و محدودیتهاي مختلف اجرایی خواهد بود.این مقاله که حاصل مشاهدات عینی و مطالعات اسنادي می باشد، به شیوه ي تحلیلی – توصیفی به تشریح موضوع پرداختـه ودر آخر با نتایج بنیادي ، سعی در واکاوي جایگاه هندسه در معماري اسلام را داشته و در راه گسترش و بست دانش معمـاريقدم بر خواهد داشت.
  • بررسی حضور اب در معماری باغ های ایرانی

    نویسنده مسئول : سید محمدامین صدرالدینی
    سایر نویسندگان : سید محمدامین صدرالدینی، ساسان ولیلو
  • چکیده مقاله:
    جایگاه و اهمیت باغ های ایرانی اسلامی به مثابه نماد بهشت، موضوعی است که همواره مد نظر محققان قرار گرفته است. از دیرباز همواره اعتقادات و باورها، آداب و رسوم و نوع اندیشه های هر قومی و ملتی از یک شناخت عرفانی سرچشمه می گیرد که در شکل گیری معابد و نیایشگاه ها و فضا ها نقشی اساسی ایفا کرده است. معماری ایرانیان نیز با توجه به ویژگی منطقه ای و بومی آن همواره درصدد بوده تا به بهترین وجه ممکن از امکانات محیط و آب استفاده نماید و جدای از بحث عملکرد و نیاز فیزیکی از وجه جمال و کمال آب نیز در ساخت بنا استفاده کرده اند، لذا آب به عاملی در جهت سکون، تطهیر و آرامش تبدیل شد و در معماری وساخت انواع بناها وارد شد که بارزترین حضور آن را در باغ ها شاهد آن هستیم.
  • اثرات زیبایی شناسی هنر صورتگری در معماری ایرانی باستان

    نویسنده مسئول : هادی آدینه ی قهرمانی
    سایر نویسندگان : هادی آدینه قهرمانی، محمدرضا خاکزاد
  • چکیده مقاله:
    یکی از درخشان ترین دوره های هنری ایران پس از اسلام دوره صفویه است.بنابراین تحولات هنر نگارگری و معماری در عصرصففوی بفرایایرانیان حائز اهمیت تاریخی است .در این نوشتار به بررسی هویت معماری ایرانی-اسلامی،همگام بفا هنفر نگفارگری بطوریکفه بفر زیبفاییشناسی بناهای عصر صفوی تاثیرگذار است ،می پردازیم .فرضیه تحقیق به هویت بنا درقالب معماری ودیدگاه زیبایی شناسی توجفه دارد وارزیابی شده است، در نتیجه این دیدگاه باعث وحدت هنری)معماری و نگارگری( در بناهای عصر صفوی شده اسفت . روش تحقیفق مقالفه،پژوهش کیفی و کمی با جمع آوری داده های کتابخانه ای است که بر مبنای نیاز منابع چاپی، منفابع دیجیتا،،منفابع میفدانی و اسفنادیاستفاده شده است و هدف از انتخاب موضوع،تبیین معماری اسلامی با تکیه بر توانمندیهای هنری، فرهنگی و تاریخی)عصر صفوی( و ارائفهیک الگوی معماری ایرانی اسلامی است .
  • بازاندیشی مفاهیم آرمانشهر اسلامی در باغ ایرانی بر اساس متن قرآن کریم ومطالعه نمود کالبدی آن در باغ فین کاشان

    نویسنده مسئول : فرناز خواجه سعید
    سایر نویسندگان : فرناز خواجه سعید، سارا پور مختار، زهرا صادقی و حسن ستاری ساربانقلی
  • چکیده مقاله:
    آرمان شهر زميني است که در آن از دغدغه هاي زندگي طبيعي و زمینی بشر اثري نباشد. آنچه که در مورد اندیشه آرمانشهری باغ ایرانی مورد توجه قرار می گيرد، مباني نظري و جهان بینی اسلامی است که با توسعه معنایی، کالبدی و محیطی در نظام منظرین باغ سازی ايراني به عنوان نماد پردازی در بهشتی عيني و زميني تاثیر عمده داشته است. متن حاضر تلاشي است در جهت تبین تأثير تفکرات اسلام در شکلگيري با غهای ايراني و بررسي تاثیرات اندیشه آرمان شهری در باغ ایرانی دوران اسلامی. در این پژوهش از میان اولین باغ های ایرانی طراحی شده در زمان پس از اسلام، باغ فین کاشان به عنوان یک نمونه قابل ارزیابی از اثرات آموزه های متون مقدس اسلام بر طراحی باغهای ایرانی مورد مطالعه قرار گرفته است.لذا اندیشه آرمانشهر اسلامی و نمود های کالبدی و فضایی آن در باغ ایرانی را بررسی کرده و در ادامه بازنمایی این اتوپیای اسلامی را طبق متن صریح قرآنی در نمونه مطالعاتی باغ فین کاشان مورد مداقه قرار می دهیم. روش تحقيق در اين مقاله از نوع توصيفي - تحليلي و جمع آوري اطلاعات به شيوه كتابخانه اي، به همراه مطالعات ميداني بوده است. نتایج پژوهش بیانگر آن است که باغ ایرانی از جنبه هایی همچون الگوی چهار باغی، نظام نهرها و همیشه سرسبزی منظر، نمودی از آرمانشهر اسلامی در باغ زمینی بوده که ریشه در الگوهای بهشت آرمانی مطرح شده در قرآن دارد.
  • کنکاشی در تثبیت جایگاه مولفه های تنوع جهت ارتقا کیفی محلات مسکونی

    نویسنده مسئول : ندا محبتی
    سایر نویسندگان : ندا محبتی، امیرحسین فهیمی
  • چکیده مقاله:
    چندی است که تفکرات فراتجددگرایانه ، در راستای ارتقای کیفیت زندگی شهری ، افزایش قدرت انتخاب شهروندان ، بستری برای رواج تنوع در سطح شهر به ویژه محلات را فراهم آورده است چرا که این خطر احساس می شود که محیط های مسکونی برای مردم تبدیل به یکنواختی بشود. این در حالی است که در شهرسازی سنتی ایران ، محله به مثابه مقیاس کوچک شده ای از جامعه شهری است . پژوهش حاضر تلاشی است برای شناسایی مولفه های تنوع در جهت ارتقای کیفی محلات مسکونی است . بدین منظور ، با استفاده از مطالعات اسنادی و با مروری بر متون مربوطه، ابتدا به تدوین چارچوب نظری پرداخته، سپس با استفاده از روش تحلیلی – تطبیقی و مرور مستندات و نظرات اندیشمندان ، مولفه های تنوع مشخص شد. یافته های پژوهش نشان می دهد که مولفه های اختلاط ، ارتباط، امنیت ، ضرورت تمرکز، نفوذپذیری و انعطاف پذیری از جمله مولفه های موثر در ارتقای کیفی محلات می باشند که در این میان برخی مولفه ها از جمله اختلاط و ارتباط و نفوذپذیری در نظریات اکثر اندیشمندان مطرح شده اند و دارای اهمیتی بیشترهستند که در الویت توجه باید قرار بگیرند.
  • بررسی تطبیقی توسعه پایداری در معماری بازارهای سنتی و جدید با نگاهی به معماری اسلامی(نمونه موردی طراحی مجتمع تجاری)

    نویسنده مسئول : افشین ربانی
    سایر نویسندگان : الهام بخشی مهدی کاظم پور
  • چکیده مقاله:
    یکی از ایده‌‌های نسبتا جدید که در مباحث معماری و شهرسازی مطرح شده، نظریه توسعه‌پایدار می‌باشد. توسعه‌پایدار توسعه‌ای است که نیازهای حال انسان را با توجه به توانایی نسل آینده در دریافت نیازهایش مدنظر دارد.امروزه با مطالعه بعضی از فضاهای سنتی، به اثبات رسیده که بسیاری از آنها با توجه به ملاحظات زیست محیطی و توسعه پایدار احداث شده‌‌اند.این پژوهش با هدف بررسی تطبیقی توسعه پایداری در معماری بازارهای سنتی و جدید با نگاه به معماری اسلامی ابتدا معماری پایداری و توسعه پایداری را توضیح داده و سپس به چگونگی تاثیرشان در طراحی این مجتمع تجاری در کنار بازارهای سنتی می پردازد.روش تحقیق در پژوهش حاضر ازنوع کتابخانه ای می باشد بطوریکه یافته های شماری ازتازه ترین پژوهش های حوزه معماری پایدار ، توسعه پایدار ، بازار و مجتمع های تجاری درکتابها و نشریات معتبر داخلی و خارجی توسط محقق گرداوری و پس ازترجمه و تنظیم به صورت مقاله حاضر درآمده است.نتايج حاصل از پژوهش بيانگر آن است كه می توان با استفاده از طراحی معماری مناسب با در نظر گرفتن معماری سنتی پیشین در کنار بازارهای سنتی مجتمع تجاری طراحی کرد که نه تنها به محیط کنار خود دهن کجی نمی کند بلکه باعث زنده شدن و رونق این بازارهای سنتی نیز می شود.
  • دیدگاه های کالبدی معماری در اندیشه دکتر شریعتی به لحاظ اندیشه آرمانشهری

    نویسنده مسئول : فرناز خواجه سعید
    سایر نویسندگان : سارا پور مختار ، فرناز خواجه سعید، حسن ستاری ساربانقلی
  • چکیده مقاله:
    پایه تصورات فکری شریعتی ارمان های خود را در محور عرفان، برابری ، ازادی جستجو می کند و به دنبال جامعه ای اتوپیایی بر محور نگاه توحیدی و نفی طبقاتی بر اساس ایدولوژی انقلابی و تفسیری ایدئولوژیک و چپ گرایانه از اسلام شیعی است. دکتر علی شریعتی با خصوصیات آرمانی خود در تلاش بوده اندیشه هایی چون سوسیالیسم و اموزه های اسلامی را با یکدیگرهماهنگ سازد. روش تحقيق در اين مقاله از نوع توصيفي - تحليلي و جمع آوري اطلاعات به شيوه كتابخانه اي، به همراه مطالعات ميداني بوده است. نتایج پژوهش بیانگر آن است آرمان شهر شريعتي، آرمان شهري است كه از ارسطو و افلاطون تا بودا و نسلهاي بعد و ... تا دوران ما، همه به نوعي به دنبال آن بوده‌اند، فقط شريعتي آرمان شهرش را انقلابي‌تر با نيازهاي نسلي جوان و جامعه قرن بيستم در مقابل فلسفه‌ها و ايدئولوژي‌هايي كه در غرب به شكل رنگارنگ وجود داشت، به شكل تكامل يافته‌تر مطرح كرده است.
  • حضور کیفی نور در معماری ایرانی- اسلامی

    نویسنده مسئول : رودین علیپور حیدرلو
    سایر نویسندگان : شبنم اکبری نامدار 1 ، رودین علیپور2
  • چکیده مقاله:
    چکیده: نور روز و اهمیت بهره گیری از آن در معماری ایرانی و شکل دهی به فضا های داخلی، از جایگاه ویژه ای برخوردار بوده است. با ظهور اسلام بر اهمیت و بهره گیری از نور روز در بنا ها، بخصوص مساجد به عنوان مهم ترین بناهای معماری اسلامی افزوده شد. به طور کلی فراتر از جنبه های کمی آن، استفاده از قابلیت کیفی آن در خلق برخی از آثار ارزنده معماری از جمله مسجد، تاثیر فراوانی داشته است. زمانی که از نور به عنوان تجلی رمز گونه از وحدت و انوار الهی در مساجد بهره گرفته می شود. اهمیت توجه به کیفیت بخشی حضور نور افزوده می شود. بدین منظور در مقاله حاضر از روش توصیفی- تحلیلی و با مطالعه کتابخانه ای، اطلاعات گرد آوری شده و بررسی و تحلیل گردیده و شناسه های حضور بخشی به نور در معماری قدیم ایران بررسی می شود.
  • بررسی هنجارهای ریخت شناسی شهرسازی اسلامی در بافت تاریخی(مطالعه موردی مجموعه مسجد کبود تبریز)

    نویسنده مسئول : امین حمیدی
    سایر نویسندگان : امین حمیدی،علی حمیدی
  • چکیده مقاله:
    : تدابیری که اندیشمندان و بزرگان ایران از دیرباز در عرصه شهری اتخاذ داشته اند و مجموعه هایی برای تامین نیاز های بشریت از باب شهری ایجاد کرده اندکه میتوان اندیشه مجموعه مظفریه تبریز در در قرن نهم برای فرم شهری تبریزکه نقش خورده را برشمرد و با وجودتخریب وسیعی که درقرن 12 در شهر تبریز رخ داده است مجموعه مسجد کبود از یادگار های ارزشمند عرصه معماری وشهرسازی در این منطقه به حساب می آید و محوریت مسجد کبود در مجموعه در بیشتر اظهار نظر ها قابل ردیابی است به ویژه تالارهای دوگنبده عثمانی که در آثار دیگری بدین شکل تکرار نشده است و رواق ها و کاشی کاری منحصر به فرد، مجموعه را به شکل بی همتا در آورده است .پرواضح است که استفاده از هر الگویی در مختصات های محلی با تغییرات متناسب با فرهنگ و اقلیم منطقه سازگاری پیدا میکند.در این مقاله ضمن بررسی پیشینه و گذشته مجموعه از اسناد کتابخانه ای و تحلیل هنجار های ریخت شناسی که توسط صاحبنظران کشورمان برای شهر های ایرانی-اسلامی بیان شده است به جوابدهی برخی سوالات در باب طراحی شهری پرداخته که آیامجموعه در قرن نهم با هنجار هایی که برای شهر ایرانی-اسلامی در نظر گرفته می شود مطابقت دارد؟آیا طرح توسعه موجود هنجار های ایرانی-اسلامی رابرآورده خواهد کرد؟ اتمسفر فرهنگ مربوط به محوریت مسجد کبود در قرن نهم در حال حاضربا تغییر کاربری نیز باقی مانده است؟سازگاری بسیار بالای فرم اولیه با هنجار های ریخت شناسی ایرانی-اسلامی قابل توجه است و شکل نهایی که مجموعه قرار است از خود نشان دهد روایتگر اینست که مجموعه بعد از تغییر کاربری و توسعه های گسسته دارای پتانسیل فراهم کردن هنجارهای ریخت شناسی لازم برای مجموعه شهری ایرانی-اسلامی را به طور کامل دارا میباشد.
  • نگرشی بر نقش معنایی نماد و رنگ کاشی در معماری مساجد ایران

    نویسنده مسئول : علی اکرمی
    سایر نویسندگان : علی اکرمی 1- عضو هیات علمی گروه معماری، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران
  • چکیده مقاله:
    در این مقاله سعی شده است با ارائه اجمالی مبانی فکری هنر اسلامی ، معیار ها و ارزش های متعالی معماری دینی و بیان چگونگی تاثیر پذیری طراحی معماری مساجد سده های گذشته کشورمان از این اصول و البته با تمرکز و بهانه قراردادن رویکرد نقش معنایی کاشی و اینکه معماران سنتی چگونه با نیت نزدیکی به محبوب و قربت در جوار حضرت حق کوشیده اند تا روح معنویت الهی را در بناهای خود نمایش دهند ، امروز ما چه رصالتی بر عهده داریم و باید با شناخت آموزه های گذشتگان ، چگونه از طراحی مساجد بی هویت اسلامی بر حذر باشیم و چگونه بنای مسجدی اسلامی ، ایرانی طراحی کنیم بگونه ای که ریشه در تجلی حضرت حق و کمال مطلق داشته باشد.
  • بررسی جایگاه نور در عرفان اسلامی و معماری ایرانی

    نویسنده مسئول : جلال الدین شمس الدینی
    سایر نویسندگان : سواره امیرعشایری- جلال الدین شمس الدینی
  • چکیده مقاله:
    نور یکی از ارکان وجودی و ادراک جهان هستی بشمار می رود که با ارتقای ماده و جلوه های آن به سمت کمال و زیبایی در رهیافت ذهن به ادراک فضا و غلبه بر جاذبه و عروج به عرش اعلی نقشی کلیدی ایفا می کند و در بازی و ترقص خود با سایه ها و ماده، ذهن جستجوگر را به چگونگی رابطه نور در کنار آرایه های زمان و مکان در ماتریس هستی برمی انگیزاند و با این قابلیت های مادی و معنوی، زمینه رهایی انسان از عالم سفلی و موجبات درک حضور خداوند در فضای معنوی را سبب می شود. در این مقاله به منظور جستجوی نقش فرامادی نور در فضای معماری ایرانی به تأسی از نگرش عرفان اسلامی؛ ابتدا نگرش عرفا و حکمای اسلامی در مورد نقش مادی و معنوی نور در ادراک هستی و خلقت آن توسط خالق اعظم بررسی، جمع بندی و بیان شده است. سپس ضمن بررسی نحوه حضور در فضای معماری، جایگاه و رابطه نور و سایه و همچنین نور و ماده در فضای معماری به صورت توصیفی، تحلیل شده است. در ادامه به تأسی از نگرش های عرفانی در معماری اسلامی به بررسی نقش و حضور محسوس و فرامحسوس نور در فضای معماری پرداخته و مستند به تصاویر، نمودارها و جداول؛ روش های مختلف و متنوع استفاده و حضور نور در فضای مساجد ایرانی بررسی و در کنار کاربردهای مادی نور در تلطیف فضای عبادی، با تکیه بر اصول یکبارگی، انبسان، تباین و... به این نتیجه رسیدیم که نقش معنوی آن فراتر از نقش صرفاً مادی، مشهود می باشد که با مباحث عرفانی مطرح شده متناظر است.
  • مفاهیم معماری عصر هخامنشی -عهد اسلامی-ایران

    نویسنده مسئول : شهرزاد حیدری
    سایر نویسندگان : شهرزاد حیدری-حسن ستاری ساربانقلی
  • چکیده مقاله:
    چکیده: معماری اسلامی در تمامی ادوار تاریخی دارای شکوه و عظمت خاصی بوده است و همانند يك زنجيره ساليان دراز به صورت پيوسته شكل مي گرفت. عهد هخامنشی نیز جزو اداور مهم تاریخی ایران به شمار می رود. که در معماری اسلامی نشانه هایی از مفاهیم برجای مانده از این عصر مشاهده می­شود. مقایسه و بهره گیری از مفاهیم معنایی به کار رفته در بستر سبک­شناسی این ادوار می تواند در ارتقای معماری ایرانی مفید باشد. هدف پژوهش حاضر بررسی مفاهیم معماری عصر هخامنشی در معماری عهد اسلامی ایران است تا به ایجاد بستر و موقعیتی مناسب جهت ارتقاء سطح آگاهی و فرهنگی، اقدام نمود. روش تحقیق پژوهش حاضر براساس شیوه­های توصیفی-تحلیلی و بر مبنای تحلیل محتوای معماری عصر هخامنشی در معماری اسلامی ایران و با ابزار مطالعات کتابخانه­ای و میدانی صورت گرفته است. آثار معماری عهد هخامنشی در پنج بخش و مجموعه بناهای مجموعه تخت جمشید در هشت عنوان مورد مطالعه قرار گرفته است. چهار مولفه اصلی مفهومی عصر هخامنشی به لحاظ کالبدی با مؤلقه­های معماری عهد اسلامی ایران شامل ایوان، ستون، موتیف، الگوی باغسازی ایرانی، مورد بررسی قرار می­گیرد و سپس طرح نهایی پیشنهادی ارائه می شود.
  • بررسی عناصر هویت ساز معماری خانه های سنتی ایرانی (نمونه موردی خانه های دوره قاجار تبریز)

    نویسنده مسئول : نوید پرتویی مهر
    سایر نویسندگان : 1 – نوید پرتوی مهر 2- بهرام محمدیان
  • چکیده مقاله:
    هویت را می توان تجلی فرهنگ در محیط دانست زیرا مکانها از انسان معنا می گیرند و انسان نیز مجموعه ای از باورها و اندیشه ها است که فرهنگ او را شکل می دهد و نمود و تجلی از فرهنگ انسان را در مکان و محیط می توان مشاهده نمود که همان هویت اوست. با ورود عنصر فرهنگی سایر کشورها به ویژه کشورهای غربی فرهنگ و هویت جامعه دچار دگرگونی هایی شده است. بنابراین امروزه توجه و بحث درباره هویت و فرهنگ در شاخه های مختلف علمی مدنظر قرار گرفته است. به همین منظور یکی از شیوه های توجه به عناصر فضایی و ارتباط آن با فرهنگ جامعه برای شناسایی هویت جامعه سنتی- ایرانی بررسی عناصر هویت ساز در معماری سنتی ایران شیوه مناسبی به نظر می رسد. معماری سنتی ایران، گنجینه ای بی بدیل از آثار شاخص و ارزشمندی است که در طول سالیان متمادی شکل گرفته است. این آثار ارزشمند نشان از اندیشه ای والا در میان گذشتگان و نیاکان پاک سرشتی دارد که این آثار را به میراث گذاشته اند. برای شناسايي هویت جامعه سنتی ایرانی بررسی عناصر هویت ساز در معماری سنتی ایران شیوه مناسبی به نظر می رسد. بنابراین در این مقاله، ابتدا تعریفی از هویت و هویت سازی در معماری داده شده و سپس نمونه هایی ازخانه های دوره قاجار تبریز تبریز مورد مطالعه قرار گرفته است و نتیجه ي حاصل از اين بررسي نشان مي دهد که در طراحی خانه ها ی سنتی ایران، معمار آشنایی کامل با مؤلفه های هویت ساز یعنی ارزشها ی ملی و دینی و ... دارد که همه ي آن شيوه ها را در معماري وارد نموده است.
  • بررسی سبک ها و دوره های آجرکاری در معماری اسلامی ایران از دوره سامانی تا دوره پهلوی

    نویسنده مسئول : فرناز خواجه سعید
    سایر نویسندگان : فرناز خواجه سعید، زهرا صادقی، منیره پورعزیز و نسیم مبارک میلانی.
  • چکیده مقاله:
    هنر آجرکاری در ایران، دارای اصالت و پیشینه ای غنی در تاریخ معماریست که با تداوم خود، سطرهایی ماندگار در متن تاریخ این مرزو بوم به یادگار گذاشته است. به کاربردن آجر به عنوان عمده ترین مصالح در کار ساختمان سبب گردید تا از آن در تمامی قسمتها و اجزای ساختمان سازی استفاده گردد و در همه این جنبه ها معماران و بنایان ایران به تجربه پرداختند. لذا در این پژوهش با معرفی شکل و اندازه و نام آجرهای استفاده شده در معماری ایران که شامل: مربع، قرامتی، سلاتی، ختایی، نظامی، تابه و تخت می شوند، گونه های مختلف آجرچینی تزئینی شامل: آجر واکوب، آبمال، پیش بر، مهری، تراش، قالبی، آبساب و آجر قواره بری بررسی شد و سبک های مختلف آجر چینی شامل: رگ چینی، گل اندازی، گره سازی، گره سازی رنگی، خفته و رفته، خوون چینی و مهری دسته بندی گردید. در انتها، دوره هاي مختلف آجرکاری تاريخي ایران از دوره سامانی تا دوره پهلوی را به شش دوره تقريبي تقسيم گردید. روش تحقيق در اين مقاله از نوع توصيفي-تحليلي است که جمع آوري اطلاعات به شيوه كتابخانه اي صورت گرفته است. نتایج حاصل نشان می دهد که در هر دوره¬، شيوه های آجر کاری، سیر دنباله دار و مرتبط با دوره های قبلی و بعد از خود داشته و به عنوان عاملی موثر در خلق جاودانگی و اصالت معماری دوره اسلامی ایران، به اقتضای شرایط فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی، تبلوری از روح زمان خود بوده است.
  • بررسی تأثیر احیاء ساختمان های تاریخی با در نظر گرفتن معماری اسلامی در تجدید حیات شهری در بافت های تاریخی(نمونه موردی باز طراحی کاروانسرای داشکسن تبریز)

    نویسنده مسئول : افشین ربانی
    سایر نویسندگان : کیوان تاک پرور تورج روشنایی بدر
  • چکیده مقاله:
    از اصلی ترین ارکان حفظ هویت یک ملت، زنده نگاه¬ داشتن گذشته و بافت سازه‌های آن کشور است؛ از این رو ملتی می‌تواند تمدن و فرهنگ خود را به جهانیان معرفی کند که ابتدا خود در حفظ و بسط دادن آن کوشا باشد. به عبارتی دیگر همواره از شقوق مطرح و مهم در میان مردم هر سرزمینی، مکان زیست و روح حاکم بر سبک زندگی گذشتگان در هر شهر و دیاری می¬ باشد. به این جهت حفظ سبک قدیمی و سنتی حاکم بر هر شهر، میراثی گران¬بها از گذشتگان محسوب شده و اولویت¬ بسیاری از کشور¬های مدرن می‌باشد که با احیا آن سعی در حفظ غنای فرهنگی خود دارند.این پژوهش با هدف بررسی تأثیر احیاء ساختمان های تاریخی با در نظر گرفتن معماری اسلامی در تجدید حیات شهری در بافت های تاریخی(نمونه موردی باز طراحی کاروانسرای داشکسن تبریز) ابتدا کاروانسرا و اهمیت آن ها را توضیح داده و سپس به چگونگی تأثیر باز طراحی این کاروانسراها در بافت های تاریخی می پردازد.روش تحقیق در پژوهش حاضر ازنوع کتابخانه ای می باشد بطوریکه یافته های شماری ازتازه ترین پژوهش های حوزه کاروانسرا ، حیات شهری ، بناهای تاریخی و معماری اسلامی درکتابها و نشریات معتبر داخلی و خارجی توسط محقق گرداوری و پس ازترجمه و تنظیم به صورت مقاله حاضر درآمده است.نتايج حاصل از پژوهش بيانگر آن است كه می توان با استفاده از باز طراحی این کاروانسراها جان تازه ای به بافت های تاریخی که زمانی است حیات خور را در شهرها از دست داده اند بخشید.
  • نقش تعالیم اسلام در تبیین خصوصیات یک شهر سالم

    نویسنده مسئول : مریم سینگری
    سایر نویسندگان : مریم سینگری
  • چکیده مقاله:
    طبیعت در نگرش کل نگر اسلامی نشانگر این نکته است که اسلام اصولی را برای زندگی و تداوم حیات بشر مطرح می نماید که نحوه استفاده از زمین، منابع، محیط زیست ،ارتباط خود با هستی و عالم را ؛ در راستای هدایت همه اشیا و همه امور به سوی کمال و دوری از فساد و تباهی را بیان می دارد. هدف این تحقیق تبیین مفاهیم بنیادیني است مستخرج از تعالیم اسلامی که نحوه ارتباط انسان با محیط زیستش را در شهرها ارایه نموده است. آرمانشهر قرآني به طور عمده مشتقاتي از چهار ريشه حي ، امن، سلم و طيب مي‌باشند كه به معناي زندگي، امنيت، سلامتي و پاكي در عرصه‌هاي معنوي و مادي‌اند. امن به معناي امنيت و صلح و اطمينان خاطر، ايمان و مومن نيز از همين ريشه‌اند. سلم به معناي همزيستي،دوستي و سلامت، مبري بودن از بيماري، ناهنجاري و تهديد و اسلام از همين ريشه است. طيب به معناي پاكي جسم و روح، پاكدامني، پاكي ظاهر و باطن. وحي به معناي زندگي و حيات، ضد مرگ و نابودي، داراي روح، رشد، شكوفايي و بارآوري است. این تحقیق با روش کتابخانه ای گردآوری اطلاعات ، تحلیل و بررسی متون صورت پذیرفته است. اصول قرآن، ظلم و جور، اسرافكاري، برتري جزئي و فساد طبقاتي قدرتمندان و ثروتمندان را باعث نابودي شهر مي‌داند. شهر سالم اسلامي‌‌ ما جهت توسعه و رشد آن به سوي تأمين و تقويت خصلت‌هاي پاك و زندگي ساز(طيبه) و نفي و تضعيف خصلت‌هاي تباهي‌زا و مرگ آور (خبيثه) است.
  • تاثیر بینش دینی برهنرهای معماری و شهرسازی

    نویسنده مسئول : کاوس اسدی
    سایر نویسندگان : کاوس اسدی - دانشجوی دکتری طراحی شهری دانشگاه آزاد اسلامی تبریز
  • چکیده مقاله:
    هنر در معنای عام خود تجلی احساسات و عواطف انسانی است که در تمام زوایای زندگی آدمی در طول تاریخ رخ نموده است. از آنجا که انسان فطرتاً زیبایی خواه است، همواره سعی نموده است تا این نیاز فطری خویش را پاسخ مثبت داده و تمامی اعمال و افکار و رفتار خویش را در قالبی زیبا و هنرمندانه ارائه دهد. بدین دلیل خلقت آدمی و زایش هنر را نمی‌توان ازهم جدا دانست. در هر زمان و در هر مکان که انسان بوده و خواهد بود، هنر و زیبایی خواهی نیز بوده و خواهد بود. در این بین هنر و هنرمند خود را با مطلق زیبایی و زیبایی مطلق مأنوس‌تر نماید از لطافت و جذابیت فراوان برخوردار گشته و استمرار فزون‌تر و همیشگی در قلوب و اذهان می‌یابد. این مقاله حاصل یادداشتهایی از کتاب « هنر مکتبی » نوشته هنرمند متعهد ،عالم دردآشنا ومجاهد بافضیلت وشاعر توانا ، حجه الاسلام والمسلمین جناب آقای جواد محدثی میباشد، که در آن به مباحث بسیار مفیدی درباب هنر و شاخه های مختلف آن پرداخته است.
  • نگرشی بر تدوین استراتژیهای کارآمد در ساماندهی سکونتگاههای غیررسمی

    نویسنده مسئول : منصور مولائی کهنه شهری
    سایر نویسندگان : منصور مولایی دانشجوی کارشناسی ارشد دانشگاه آزاد اسلامی واحد مرند نویسنده مسئول
  • چکیده مقاله:
    حاشیه نشینی صرفاً مسأله ای کالبدی-فیزیکی نبوده و از عوامل ساختاری در سطح ملی و منطقه ای ناشی می شود.رشد فزاینده جمعیت شهری، توان سازمان های دولتی و غیر دولتی را در جهت توسعه و ارائه خدمات و تسهیلات شهری کاهش داده و برآورده نشدن نیازهای مسکن به منظور اسکان اقشار کم درآمد در فضای رسمی و برنامه ریزی شده شهر، حاشیه نشینی را به گونه بی سابقه ای افزایش داده است.مطالعه حاضر برآنست که با شناسایی و بررسی علل و عوامل موثر در شکل گیری این پدیده با استفاده برنامه ریزی استراتژیک به تدوین استراتژی¬های کارآمد در جهت بهبود شرایط بپردازد. بر این اساس عوامل داخلی و خارجی تاثیر گذار بر محله دیگاله شهر ارومیه (1393) که از محلات با هویت شهر محسوب می¬شود، شناسایی و تحلیل شدند. روش تحقیق دراین مقاله ازنوع توصیفی وتحلیلی بوده ودرآن از روش پیمایش،ابزارپرسشنامه، مدل¬های سوات (SWOT)و تحلیل سلسله¬مراتبی و تکنیک¬های آماری مختلف در جهت ارائه¬ استرتژی¬های بهینه بهره گرفته شده است. نتایج حاصله حاکی از آن است که محدوده با وجود قدمت طولانی و هویتمندی بالا از نظر نقاط ضعف از آسیب¬پذیری بالایی برخوردار بوده و در عین حال پتانسیل¬های بالقوه¬ جهت رسیدن به کمال مطلوب را داراست
  • بررسی تاثیر نور ونورپردازی در دکوراسیون داخلی

    نویسنده مسئول : سپهر کریمی راد
    سایر نویسندگان : سپهر کریمی راد
  • چکیده مقاله:
    از جمله مهمترین مواهب الهی که درحیات بشر از ارزش والایی برخوردار است، نور می باشد، که چه به ضورت طبیعی یا مصنوعی یکی از ملزومات اصلی برای درک و شناخت رنگ فضا و حجم محیط پیرامون است و به طور کلی انسان از رحم تا گور که زندگی خود را که آغاز و پایان می برد. پیوسته خود را در فضای داخلی می یابدو بخش اعظمی از عمر انسان داخل فضای داخلی بنا سپری می شود. معماری از جمله معدود علوم و هنرهایی است که توجه ویژه ای به جایگاه نور شده است. در معماری داخلی، نور یکی از اجزایی است که در کنار سایر مفاهیم مانند، ساختار، رنگو... مطرح می شود و باید همچون یک عنصر مجزا ایفای نقش کند. نکته اساسی در یک نور پردازی موفق درک کنترل چگونگی کنترل آنچه در نور قرار داده می شود و آنچه در سایه قرار داده می شود. این پژوهش که به صورت مطالعه کتابخانه ای صورت گرفته است، سعی شده که اثرات نورپردازی در طراحی داخلی بررسی شود و هدف از آن بررسی تاثیر نور در معماری داخلی به عنوان یک جز اصلی سازنده و مفهوم بخش می باشد.
  • تحلیلی بر موزه های هنر معاصر در ایران و جهان

    نویسنده مسئول : فریبا علیزاده اویلق
    سایر نویسندگان : فریبا علی زاده ، محمدرضا پاکدل فرد
  • چکیده مقاله:
    درک ارزش تاریخی موزه ها و توجه به قدمت آنها، به میزان قدمت ارائه ی اولین هنر دست بشر به خوبی نیاز فطری و خواسته ی درونی انسان را به داشتن چنین فضایی مشهود میکند که اکنون صورت عملی به خدرک ارزش تاریخی موزه ها و توجه به قدمت آنها، به میزان قدمت ارائه ی اولین هنر دست بشر به خوبی نیاز فطری و خواسته ی درونی انسان را به داشتن چنین فضایی مشهود میکند که اکنون صورت عملی به خود گرفته است. با این وجود، ما چقدر به این مکان با ارزش و ضروری بها داده ایم؟ چه میزان انرژی، وقت، هزینه، عالقه و احساس مسؤولیت صرف کرده ایم؟ با گذشت مدت زمانی قریب به 70 سال از ایجاد اولین موزه ی عمومی و به معنای عام موزه، در حال حاضر بیشتر شاهد بالا رفتن ارزش کمی موزه ها هستیم تا ارتقای سطح کیفی آنها. بررسی مختصر و اجمالی موزه ها بیش از معرفی تمامی محاسن آنها، معایب و ضعف ها و کم‌ و کاستی را نمایان میکند. هیچکس نمیتواند منکر نقش موزه ها در بالا بردن سطح فرهنگ و آگاهی عمومی، معرفی تاریخ و هویت یک جامعه، تأکید بر حفظ اصالت، یادآوری گذشته و ارزشها و حتی ضد ارزشهای ما پیش از این شود. گفتن این نکته شعار نیست که امروزه موزه ها در ارتقای کیفیت آموزش و علم و شناخت عامه به خصوص قشر جویای دانش و مشتاق نقش تعیین کننده دارد. همانگونه که ضعف باور عمومی، بی توجهی و در رتبه های پایین قراردادن مسائل فرهنگی نیز درجامعه ی متمدن و دارای فرهنگ غنی و کهن مانیز شعار نیست. موزه هابه عنوان پایگاهی فرهنگی میتواندعامل شناسایی فرهنگ خودی و تکیه گاهی برای حرکت نسل آینده باشد. به ثمر رسیدن این وظیفه ی مهم نیازمند حمایت وپشتیبانی کلیه ی دستگاه ها و مراکز دولتی و غیردولتی است، حرکتی در جهت توجه بیشتر به حفظ میراث و جامعه که حاصل آن استقلال سیاسی و رشد اقتصادی است و این بزرگترین ارمغانی است که تمامی جوامع به خصوص کشورهای درحال توسعه برای به دست آوردنش در حال تالش و حرکتند. موزه باید کانون علمی و فرهنگی و آموزشی باشد. در این راستا هر شیء موزهای به مثابه نماد انتقال دهنده ی پیام فرهنگی است.
  • ویژگی های معمارانه در فضاهای جمعی در جهت شکل گیری تعاملات اجتماعی

    نویسنده مسئول : علي ميرآب غازاني
    سایر نویسندگان : علی میراب غازانی1 ، محمد رضا پاکدل2 1- فارغ التحصیل ﮐﺎرﺷﻨﺎﺳﯽ ارﺷﺪ مهندسی ﻣﻌﻤﺎري، گروه معماری، واحد علوم و تحقیقات آذربایجان شرقی، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران Email: Alimirabghazani@gmail.com 2- عضو هیئت علمی داﻧﺸﮕﺎه آزاد اﺳﻼﻣﯽ واﺣﺪ تبریز، گروه معماری، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران Email: Rezapakdel2000@yahoo.com
  • چکیده مقاله:
    فضای جمعی به عنوان بستر شکل گیری تعاملات اجتماعی جامعه ی مخاطبان خویش، به لحاظ ابعاد مفاهیم خاص خود قابل بررسی است. جدا از اهمیت دسترسی ها، طول، پیوستگی و شرایط زیست محیطی در ایجاد ویژگی های کالبدی مساعد، تنوع کاربری ها و رویدادهای جاری در آن باعث اجتماع پذیری بالقوه در فضا می شوند. گذشته از آن ادراک پذیری یک فضا به نحوه ای که درک موثر و تعریف شده ای از خود ارائه دهد در نمود و بروز فضا میان مخاطبان مؤثر است. در نهایت آن چه ﻻزم است رخ دهد ارتباط خلافی ست که مخاطب با ادراک خویش برقرار می سازد. این ارتباط که منجر به رفتارهای تعاملی خلاق در جامعه می گردد، ماهیتی ست که فضاهای جمعی را از بسیاری از فضاهای شهری متمایز می کند. در میان فضاهای جمعی گذشته ی ایران میدان های حکومتی و میدان های مذهبی، با آن که اغلب به علت ایفای نقش بسیار مهم در ساختار شهری و ایفای ادراک موثر از خود، پایدار شده و تصویر مشترک یک جامعه از شهر خود را می سازند، لیکن همچون میدان های عمومی شهر بستر بروز طبیعی تنوع باﻻیی از رفتارهای حیات بخش شهر نیستند. شناخت از اهمیت هریک از این ابعاد می تواند راهگشای ایجاد کیفیتی باشد که با رعایت همه این کمیت ها میسر می گردد.
  • تحلیل مؤلفه‌های جذابیت در معماری با رویکرد جذابیت فضاهای تجاری- فرهنگی (مطالعه موردی: شهر تبریز)

    نویسنده مسئول : وحیده باقری
    سایر نویسندگان : وحیده باقری، احد نژاد ابراهیمی
  • چکیده مقاله:
    فضاهاي تجاري به‌عنوان فضاهاي اقتصادي و عمومی مهم داراي عملكردهاي متعدد اجتماعي، اقتصادي و کالبدی بوده و در برآورده كردن نيازهاي زندگي امروز نقش محوري دارند که در این فضاها لزوم توجه به جذابیت فضایی در جلب‌توجه و رغبت استفاده‌کنندگان مؤثر است که البته با گسترش علوم ارتباطی تعریف جذابیت متفاوت شده است و مؤلفه‌های متنوعی در ایجاد جذابیت تأثیرگذار هستند که بخشی از این عوامل کالبدی و فضایی هستند و بخشی مربوط به ادراکات می‌گردد. پژوهش حاضر به لحاظ هدف کاربردی و ازلحاظ ماهیت، توصیفی- تحلیلی است. روش‌های گردآوری اطلاعات در این پژوهش کتابخانه‌ای و میدانی می‌باشد. در این راستا با بهره‌گیری از پرسشنامه اقدام به جمع آوردی داده‌ها شده است و جهت تجزیه‌وتحلیل داده‌ها نیز از نرم‌افزار 18 spss و تحلیل‌های T.test، آزمون همبستگی پیرسون و آزمون رگرسیون بهره‌گیری شده است. نتایج حاصل از پژوهش نشانگر آن است که بین مولفه های جذابیت و راهبردهای طراحی فضای کالبدی به میزان 0.417+ درصد رابطه و همبستگی وجود دارد که این امر بیانگر رابطه مستقیم بین دو متغیر است. در ادامه با استفاده از تحلیل رگرسیون به تأثیرات هرکدام از شاخص‌ها در این همبستگی پرداخته شد. نتایج حاصل از این آزمون نشان داد که شاخص کالبدی و فضایی با امتیاز 291/0 بیشترین ضریب تأثیر و سایر شاخص‌های پژوهش به ترتیب با میزان بتای219/0 برای شاخص کاربری و فعالیت، بتای 135/0 برای شاخص زیست‌محیطی، بتای 116/0 برای شاخص فرهنگی و اجتماعی و بتای 107/0 برای شاخص ادراکی و شناختی در محدوده موردمطالعه تأثیرگذار می‌باشند.